Theo Kyiv Independent, tuyên bố ngày 29/8 của Bộ Tổng tham mưu Ukraine được đưa ra sau khi các phương tiện truyền thông trước đó đưa tin rằng một máy bay của Ukraine đã bị rơi trong cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa của Nga vào ngày 26/8.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine Ukraine cho biết, máy bay chiến đấu F-16 đã bắn hạ 4 tên lửa hành trình của Nga trong cuộc tấn công, chứng tỏ “hiệu quả cao” trong tác chiến.
“Trong quá trình tiếp cận mục tiêu tiếp theo, liên lạc với một trong những máy bay chiến đấu đã bị mất. Sau đó, máy bay đã bị rơi và phi công đã tử nạn,” cơ quan này cho biết, nhưng không tiết lộ về địa điểm máy bay rơi.
 |
| Phi công Ukraine Oleksii 'Moon Fish' Mes tử nạn trên máy bay F-16. Ảnh: RBC |
Trước đó cùng ngày, Bộ Tư lệnh Không quân miền tây Ukraine thông báo rằng phi công Oleksii Mes có mật danh “Moonfish” đã thiệt mạng vào ngày 26/8. “Ông Oleksii đã phá hủy 3 tên lửa hành trình và UAV tấn công khi đang đẩy lùi một cuộc tấn công kết hợp trên không và tên lửa lớn của Nga,” Không quân Ukraine cho biết.
Ông Oleksii Mes là một trong số những phi công Ukraine được phương Tây huấn luyện để lái máy bay chiến đấu F-16. Ông Oleksii Mes cùng ông Andrey 'Juice' Pilshchikov - một người bạn trong phi đội, là những người vận động hành lang để phương Tây chuyển máy bay F-16 cho Ukraine và từng trả lời nhiều cuộc phỏng vấn trên các phương tiện truyền thông phương Tây. Ông Pilshchikov đã tử trận vào tháng 8/2023.
Bộ Quốc phòng Ukraine đã thành lập một ủy ban đặc biệt để điều tra về nguyên nhân của vụ tai nạn F-16.
Tại cuộc họp báo ngày 29/8, khi được hỏi "liệu chiếc máy bay F-16 có khả năng bị bắn hạ bởi hỏa lực từ một trong những tên lửa Patriot của Ukraine hay không", Phó Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Sabrina Singh cho biết: “Đó thực sự là vấn đề mà phía Ukraine cần giải quyết”.
“Mỹ chưa được yêu cầu tham gia bất kỳ cuộc điều tra nào về vụ việc này. Vì vậy, về việc phi công này có bị thiệt mạng do hỏa lực của phe mình hay không, tôi không thể nói được,” quan chức này nói.
 |
| Một máy bay chiến đấu F-16 của Không quân Ukraine tại một địa điểm không xác định, ngày 4/8. Ảnh: Reuters |
Vào tháng 7/2023, “Liên minh F-16” đã được thành lập với sự tham gia của hàng chục quốc gia phương Tây, nhằm mục tiêu giúp huấn luyện phi công Ukraine sử dụng máy bay F-16 do Mỹ sản xuất và tìm cách chuyển giao khí tài này cho Kiev.
Ukraine đã nhận được lời hứa sẽ chuyển giao ít nhất 79 máy bay F-16 từ Hà Lan, Đan Mạch, Na Uy và Bỉ. Tờ Times ngày 1/8 đưa tin, Kiev đã mới nhận được lô đầu tiên gồm 6 chiếc do Hà Lan cung cấp; trong khi tờ Economist ngày 4/8 đưa tin rằng Ukraine đã nhận được 10 máy bay F-16 vào cuối tháng 7. Số máy bay còn lại sẽ được phương Tây chuyển đến theo từng đợt trong năm 2025.
Trong khi đó, Nga đã nhiều lần cảnh báo rằng các máy bay chiến đấu do Mỹ sản xuất sẽ không tạo ra sự khác biệt trên chiến trường tại Ukraine và sẽ bị Moscow phá hủy giống như các thiết bị quân sự khác mà phương Tây cung cấp cho Kiev kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Một công ty của Nga đã treo giải thưởng 15 triệu Ruble (170.000 USD) cho bất kỳ ai bắn hạ được chiếc máy bay chiến F-16 đầu tiên trên chiến trường. Tuy nhiên vẫn chưa có ai nhận được giải thưởng này.
