Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành nội dung thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Sáng 17/4, tiếp tục Phiên họp thứ 44, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến dự thảo Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hải Phòng.

Báo cáo tóm tắt dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 35 Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hải Phòng để khơi thông các điểm "nghẽn", tạo đột phá, có sức lan tỏa lớn trong vùng Đồng bằng sông Hồng và đóng góp lớn hơn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của cả nước là cần thiết.

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định 6 nhóm chính sách lớn với 41 chính sách cụ thể để khơi thông điểm nghẽn cho Hải Phòng phát triển, bao gồm: Quản lý đầu tư (2 chính sách); quản lý tài chính, ngân sách Nhà nước (4 chính sách); quản lý quy hoạch, đô thị, tài nguyên, môi trường (9 chính sách); quản lý khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo (8 chính sách); thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc TP Hải Phòng quản lý (1 chính sách); thành lập và các cơ chế, chính sách trong Khu Thương mại tự do thế hệ mới tại TP Hải Phòng (17 chính sách).

Mở rộng phạm vi áp dụng chính sách đặc thù cho tỉnh, thành phố sau sáp nhập

Tán thành việc ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết 35, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị cùng với việc thực hiện chủ trương đúng đắn của Đảng về thay đổi địa giới hành chính, Tờ trình cần đánh giá tổng thể, từ đó mở rộng phạm vi áp dụng Nghị quyết này cho địa bàn mới được sáp nhập; xây dựng chính sách đột phá, sáng tạo, bao quát, toàn diện.

Đối với phần địa bàn mở rộng sau sáp nhập, đề nghị có chính sách đặc thù phù hợp để phát huy lợi thế, đặc điểm riêng biệt về vị trí địa lý, kinh tế, văn hóa.

"Mặc dù dự thảo Nghị quyết đã có điều khoản mở cho trường hợp sáp nhập, tuy nhiên, quy định đó mới chỉ là nguyên tắc chung; các chính sách tại dự thảo cơ bản mới chỉ được xây dựng trên cơ sở triển khai Nghị quyết 45 và Kết luận 96 của Bộ Chính trị; các đánh giá tác động, mục tiêu đặt ra hiện chỉ trên cơ sở địa giới hiện có, dân số hiện hữu, tiềm năng hiện nay của riêng Hải Phòng trước sáp nhập," Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: quochoi.vn

Cũng nêu băn khoăn về việc Hải Phòng chuẩn bị mở rộng quy mô diện tích, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng, đây không phải là vấn đề riêng của Hải Phòng mà cả TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Khánh Hòa đều có nghị quyết riêng về cơ chế chính sách đặc thù. Tại kỳ họp sắp tới Quốc hội sẽ phải có một quyết nghị chung khi các địa phương này đều sáp nhập, mở rộng diện tích.

Ông Hoàng Thanh Tùng đề nghị nên theo hướng khi Đảng ủy Chính phủ báo cáo xin ý kiến Bộ Chính trị về vấn đề này thì xin rộng hơn, cho một nguyên tắc là các nghị quyết về thí điểm cơ chế chính sách đặc thù đang áp dụng cho các địa phương có liên quan sẽ sáp nhập, mở rộng diện tích trong thời gian tới tiếp tục được áp dụng cho các địa phương sau sắp xếp, sáp nhập. Nguyên tắc này có thể quy định trong nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp, sáp nhập, mở rộng đơn vị hành chính các tỉnh.

Góp ý tại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhận định dự thảo Nghị quyết có đầy đủ cơ sở để trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 9.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ sớm có văn bản xin ý kiến Bộ Chính trị để mở rộng phạm vi áp dụng về địa phương cho tỉnh, thành phố sau sáp nhập đối với TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Khánh Hòa, Hải Phòng; cho phép điều chỉnh nội dung phù hợp với địa giới mới và yêu cầu phát triển mới. Địa giới mới là rộng hơn, yêu cầu phát triển mới là phải vừa lo phát triển, vừa lo an sinh xã hội.

"Các địa phương đã cho thí điểm cơ chế chính sách đặc thù đều là địa phương mạnh, giỏi, khỏe, nhưng các địa phương nhập thêm vào đều là các địa phương yếu hơn," Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu vấn đề và cho rằng khi Bộ Chính trị kết luận, Chính phủ trình Quốc hội ngay tại Kỳ họp thứ 9, cần đưa vào nghị quyết chung của kỳ họp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Đồng tình với các ý kiến trên, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Chính phủ xin ý kiến Bộ Chính trị áp dụng luôn cơ chế đặc thù của các địa phương hiện nay sáp nhập, mở rộng diện tích. Khi bàn nội dung này tại Kỳ họp thứ 9, sẽ quyết ngay được cho Hải Phòng khi nhập Hải Dương, các đơn vị tương đương sẽ đồng bộ.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hơn nữa, theo đúng tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư là "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, Trung ương, Quốc hội, Chính phủ kiến tạo và giám sát".

Đặc biệt, cơ chế tài chính, ngân sách phải ưu đãi hơn. Hải Phòng phải đi đầu trong chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI.