Phát biểu giải trình cuối phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội sáng ngày 31/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đang triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát ở mức mục tiêu 4,5% trong bối cảnh giá cả chịu sức ép lớn từ biến động địa chính trị và giá năng lượng thế giới.
 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu giải trình cuối phiên thảo luận. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo Phó Thủ tướng, từ đầu năm 2026 đến nay, Chính phủ đã dành hơn 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, Chính phủ tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% xuống 0%.
Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang chỉ đạo EVN khẩn trương rà soát, tiết giảm tối đa chi phí để giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện từ nay đến hết ngày 31/3/2027.
Theo Phó Thủ tướng, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, kết hợp với giảm giá bán lẻ điện, sẽ tạo thêm dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.
Trước đó, Chính phủ đã triển khai các giải pháp giảm thuế, phí đối với xăng dầu, duy trì chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng và kiểm soát giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng ổn định, không tăng. Qua đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52%.
GDP quý 4 cần tăng 12,5% để đạt mục tiêu cả năm
Về tăng trưởng kinh tế, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết năm 2026, kinh tế Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn từ tình hình thế giới, đặc biệt là xung đột địa chính trị tại Trung Đông và Nga - Ukraine. Giá dầu thế giới tăng mạnh từ quý 2 và tiếp tục neo trên 110 USD/thùng trong quý 3, kéo theo giá nhiều hàng hóa, dịch vụ tăng cao.
Trong quý 3, Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% theo kết quả điều tra 301 đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, khiến khoảng 70% lượng hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ phải chịu thêm mức thuế này.
Dù vậy, GDP 9 tháng năm 2026 vẫn tăng khoảng 9,01%, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hàng đầu thế giới. "Kết quả này khẳng định sự thành công rất lớn của chúng ta," Phó Thủ tướng nhận định.
Theo Phó Thủ tướng, kết quả tăng trưởng gắn với việc nâng cao đời sống nhân dân và tăng cường các chính sách an sinh xã hội. Khoảng 360.000 tỷ đồng được dành để hỗ trợ thông qua chính sách thuế, phí; hơn 200.000 tỷ đồng được bố trí trong 9 tháng cho các chương trình an sinh xã hội, y tế, giáo dục...
Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 10%, kinh tế quý 4 cần tăng 12,5%. Phó Thủ tướng nhìn nhận đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi khi nền kinh tế vẫn còn nhiều động lực và dư địa tăng trưởng.
Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường cho doanh nghiệp; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, tiếp tục phát huy các động lực tăng trưởng từ đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng và nâng cao giá trị gia tăng...
 Đại biểu Quốc hội: 'Cái thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn' Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh chỉ ra nghịch lý khi nguồn vốn trong dân cư rất lớn nhưng chưa được dẫn hiệu quả vào nền kinh tế. |
Giải ngân đầu tư công vượt 720.000 tỷ đồng
Về đầu tư công, Phó Thủ tướng cho biết Quốc hội đã phê chuẩn nguồn vốn đầu tư công trung hạn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng theo Nghị quyết 27.
Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92% tổng số vốn được Quốc hội cho phép. Trong đó, Chính phủ và Thủ tướng đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước.
Đối với phần vốn còn lại, Chính phủ đã xác định các chương trình, dự án cụ thể. Trong đó, dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57 và 194.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng.
Về tiến độ giải ngân, đến cuối tháng 9/2026, tỷ lệ giải ngân đầu tư công đạt 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về giá trị tuyệt đối so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, tổng vốn giải ngân đã vượt 720.000 tỷ đồng, tương đương hơn 75% kế hoạch.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng thừa nhận vẫn còn một số Bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu. Trong đó, 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao. "Năm 2026 là năm đầu triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn, nhiều dự án khởi công mới nên phát sinh nhu cầu tạm ứng vốn," Phó Thủ tướng lý giải.
Chính phủ đang tập trung chỉ đạo giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công. Theo tính toán được Phó Thủ tướng nêu, việc hoàn thành mục tiêu này có thể đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng quý 4 và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm.
