Tờ 5 AUD có chân dung Nữ hoàng Elizabeth II cùng một nhành cây bạch đàn.

CNBC trích dẫn tuyên bố chính thức của Ngân hàng Dự trữ Australia hôm 2/2 cho biết: “Ngân hàng Dự trữ đã quyết định cập nhật thiết kế cho tờ 5 AUD sang một thiết kế mới nhằm tôn vinh văn hóa và lịch sử của những người Australia đầu tiên”.

Điều này đồng nghĩa với việc bức chân dung của Nữ hoàng Elizabeth II sẽ bị thay thế. Chân dung Nữ hoàng Elizabeth II lần đầu tiên xuất hiện trên tờ 5 AUD polymer vào tháng 7/1992 khi Nữ hoàng tổ chức đại lễ kỷ niệm 40 năm trị vì. Trong khi đó, chân dung vua Charles III – người kế nhiệm Nữ hoàng – sẽ không được sử dụng.

Trước đó do sự qua đời của Nữ hoàng hồi năm 2022, các cuộc tranh luận về việc liệu chính phủ Australia có nên thay thế hình của bà bằng hình của vua Charles III đã diễn ra một cách gay gắt. Với tư cách là quốc vương Anh, Vua Charles III trở thành người đứng đầu nhà nước Australia, New Zealand và 12 quốc gia Khối thịnh vượng chung khác bên ngoài Vương quốc Anh. Dù vậy, vai trò này chủ yếu mang tính chất nghi thức.

Ở một diễn biến khác, dù hình chân dung Nữ hoàng bị thay đổi, các yếu tố khác trong tờ tiền 5 AUD và cả hình ảnh Quốc hội nước này ở mặt còn lại sẽ không chịu bất kỳ sự thay đổi nào.

Để có thể cho ra mắt thiết kế mới, Ngân hàng Dự trữ Australia cho biết sẽ tham khảo ý kiến của các bên liên quan. Tuy nhiên, có khả năng cao tờ tiền 5 AUD mới sẽ mất nhiều năm để hoàn thành việc thiết kế, in ấn rồi mới được lưu hành trên thị trường. Cho tới thời điểm đó, tờ tiền 5 AUD mang hình ảnh Nữ hoàng Elizabeth II vẫn sẽ được phát hành cũng như sử dụng như thông thường.

Quyết định cập nhật thiết kế tờ tiền 5 AUD được ngân hàng trung ương đưa ra sau khi đã tham khảo ý kiến của chính phủ Đảng Lao động cầm quyền – cơ quan ủng hộ sự thay đổi. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Đảng Lao động Australia thúc đẩy một cuộc trưng cầu dân ý yêu cầu chú trọng hơn vào người bản địa. Cụ thể, cuộc trưng cầu dân ý yêu cầu thay đổi hiến pháp, công nhận người bản địa trong các tài liệu chính thức cũng như yêu cầu tham khảo ý kiến của người bản địa trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

Trước đó vào năm 2021, Australia cũng đã sửa đổi quốc ca của mình và loại bỏ lời bài hát miêu tả đất nước “trẻ trung và tự do” trong bối cảnh có những lời kêu gọi công nhận rằng người bản địa tại Australia nằm trong số những nền văn minh lâu đời nhất trên thế giới.

Ngược lại, lãnh đạo Đảng Tự do đối lập là ông Peter Dutton lại phản đối việc thay thế chân dung Nữ hoàng Elizabeth II khi ông cho rằng “đây là một đòn tấn công lên hệ thống, xã hội và thể chế” của quốc gia này.

Tuy nhiên theo nhận định của ông Jim Chalmers, Bộ trưởng Tài chính Australia và đồng thời là người tham gia vào quá trình đưa ra quyết định, ông hoan nghênh sự thay đổi này. Ông cho biết việc cập nhật thiết kế tờ 5 AUD nhằm tôn vinh văn hóa và lịch sử người bản địa giúp tạo nên một sự cân bằng vừa đủ.

Ông Jim Chalmers chia sẻ: “Hình ảnh nữ hoàng vẫn sẽ xuất hiện trên các đồng xu, nhưng tờ 5 USD sẽ tiết lộ nhiều hơn về lịch sử, di sản và đất nước của chúng ta và tôi thấy đó là một điều tốt”.