Ảnh minh họa: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Ngày 31/12/2025, Tổng thống Donald Trump ký Tuyên bố điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu đối với gỗ, gỗ xẻ và các sản phẩm phái sinh từ gỗ vào Mỹ theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.

Nước này đã quyết định hoãn việc tăng thuế đối với một số sản phẩm gỗ thành phẩm, gồm ghế bọc nệm, tủ bếp và tủ nhà tắm, từ ngày 1/1/2026 sang 1/1/2027.

Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), Mỹ cho biết quyết định trên nhằm tạo dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại đang triển khai, đồng thời phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh kinh tế và ổn định chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, mức thuế điều chỉnh trong tương lai sẽ phụ thuộc trực tiếp vào kết quả đàm phán, cho thấy thuế quan tiếp tục được sử dụng như một công cụ thương lượng chiến lược, thay vì biện pháp bảo hộ đơn thuần.

Trước đó, Tuyên bố 10976 do Mỹ ban hành tháng 9/2025 cho thấy, các sản phẩm gỗ đang chịu mức thuế nhập khẩu 10% đối với gỗ nguyên liệu và 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu; đồng thời dự kiến tăng mạnh từ đầu năm 2026 lên 30% và 50%.

Mỹ chỉ hoãn tăng thuế chứ không hoãn áp thuế

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cho rằng, về bản chất, diễn biến mới nhất của phía Mỹ không phải hoãn áp thuế mà chỉ hoãn tăng thuế. Các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Mỹ vẫn chịu thuế theo Mục 232 ở mức 10% và 25%.

Dù vậy, việc tránh được cú sốc thuế ngay từ đầu năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng, ổn định giá bán và có thêm thời gian điều chỉnh chiến lược thị trường.

Vụ cũng lưu ý, quyết định hoãn tăng thuế theo Mục 232 hoàn toàn không liên quan đến các phán quyết cuối cùng của Tòa án Tối cao Mỹ về Sắc lệnh thuế đối ứng.

Nguyên nhân bởi thuế theo Mục 232 được ban hành trên cơ sở an ninh quốc gia và thuộc thẩm quyền hành pháp, tách biệt về pháp lý và cơ chế vận hành so với các biện pháp thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Do đó, dù có bất kỳ điều chỉnh tư pháp nào liên quan đến thuế đối ứng, các mức thuế gỗ theo Mục 232 vẫn tiếp tục có hiệu lực độc lập.

Trong trung hạn, Mỹ đang mở rộng điều tra và áp dụng Mục 232 đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu khác, và không loại trừ khả năng các mức thuế sẽ tiếp tục được điều chỉnh để phục vụ mục tiêu đàm phán trong năm 2026.

Với ngành gỗ Việt Nam, năm 2026 sẽ cần được nhìn nhận là một giai đoạn “tạm ổn nhưng chưa an toàn”, đòi hỏi sự theo dõi sát sao chính sách, chủ động đối thoại với phía Mỹ và chuẩn bị các kịch bản ứng phó dài hạn.