Chiều 18/11 tại TP HCM, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị “Phổ biến chính sách pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ứng phó biến đổi khí hậu” và lễ ra mắt Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam.

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Thành Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương) cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày một phức tạp, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn được coi là “nguồn năng lượng thứ nhất” – chi phí thấp, có thể triển khai ngay, giúp giảm phát thải khí nhà kính và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Cũng theo ông Trung, thời gian qua, nhiều địa phương đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, nhiều doanh nghiệp triển khai quản trị năng lượng, thay thế thiết bị hiệu suất cao, tham gia kiểm toán năng lượng định kỳ. Phong trào hộ gia đình, tòa nhà xanh, chiếu sáng hiệu quả cũng tiếp tục lan tỏa.

Tuy nhiên, trước yêu cầu về tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng và thị trường carbon, công tác này vẫn còn khó khăn, như chi phí đầu tư ban đầu lớn, thiếu mô hình tài chính phù hợp, năng lực quản trị năng lượng chưa đồng đều, dữ liệu đo lường – báo cáo – thẩm tra (MRV) cần chuẩn hóa và nhận thức xã hội ở một số nơi còn hạn chế.

"Do đó, các Bộ, ngành và địa phương cần rà soát, cập nhật các chương trình, kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, đồng bộ với chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh và quy hoạch năng lượng. Trách nhiệm của cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm cần được cụ thể hóa, bao gồm tiêu chí, lộ trình thay thế thiết bị hiệu suất thấp, kiểm tra, giám sát và cơ chế khuyến khích, ràng buộc phù hợp," ông Trung nêu đề xuất.

Về tài chính, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế đề xuất huy động tài chính xanh và mô hình công ty dịch vụ năng lượng (ESCO), đa dạng hóa nguồn vốn qua tín dụng xanh, quỹ bảo lãnh, ESCO, phát hành trái phiếu xanh và cơ chế chia sẻ tiết kiệm. Các định chế tài chính cần phối hợp với cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp xây dựng danh mục dự án mẫu, tiêu chí lựa chọn, tiêu chuẩn đo lường hiệu quả và cơ chế phân bổ rủi ro.

"Sử dụng năng lượng tiết kiệm cần lồng ghép với lộ trình giảm phát thải và thị trường carbon. Doanh nghiệp nên chủ động kiểm kê khí nhà kính, xác định đường cơ sở, danh mục biện pháp giảm nhẹ chi phí thấp, chuẩn bị dữ liệu và minh chứng tin cậy để nắm bắt cơ hội khi thị trường carbon vận hành, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát thải của chuỗi cung ứng toàn cầu," ông Phạm Thành Trung nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu cũng đề xuất đồng bộ hóa các giải pháp: hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, chuẩn hóa kiểm toán năng lượng, tăng cường quản trị năng lượng doanh nghiệp, lồng ghép chương trình tiết kiệm năng lượng với kế hoạch giảm phát thải và phát triển thị trường carbon.

Nhân dịp này, Bộ Công Thương đã cho ra mắt Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam. Đây là nền tảng trực tuyến nhằm kết nối các cá nhân và tổ chức, chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và thông tin về các công nghệ, giải pháp tiết kiệm năng lượng.

Nền tảng được triển khai trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030 (VNEEP3), do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) chủ trì.

Tại lễ ra mắt, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho biết: “Cộng đồng là nền tảng trực tuyến và không gian tri thức mở, nơi các chuyên gia trao đổi kinh nghiệm, doanh nghiệp tiếp cận giải pháp công nghệ, còn cơ quan quản lý có kênh tham khảo thực tiễn để điều chỉnh chính sách

Bên cạnh đó, nền tảng cũng cung cấp các tính năng tra cứu thông tin người quản lý năng lượng, kiểm toán viên, đơn vị cung cấp dịch vụ và tư vấn năng lượng; kho bài giảng điện tử với tài liệu kỹ thuật, video hướng dẫn; mục công nghệ và giải pháp tiết kiệm năng lượng cập nhật các mô hình áp dụng thực tế. Cộng đồng cũng chia sẻ các câu chuyện điển hình và kinh nghiệm từ thực tiễn, nhằm thúc đẩy nhận thức về tiết kiệm năng lượng trong xã hội".