Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đến dự và chủ trì Chương trình trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: VGP.

Sáng ngày 5/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam đã diễn ra chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội, với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".

Trao đổi về vấn đề nhà ở cho công nhân thuê lâu dài, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng, đây là những vấn đề hết sức cấp thiết và rất "nóng" trong giai đoạn hiện nay.

Theo Bộ trưởng, vấn đề nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng và Nhà nước từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến nay.

Theo chỉ tiêu Đại hội XIII, cả nước phải phát triển một triệu căn nhà ở xã hội. Đồng thời, Chỉ thị số 34/2024 của Ban Bí thư cũng yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê nhằm hoàn thành mục tiêu này trong giai đoạn 2021 - 2030., Bộ trưởng nói.

Thông qua các cơ chế, chính sách, vừa qua Bộ Xây dựng đã tham mưu cho Chính phủ và Quốc hội nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và các loại hình nhà ở khác. Các cơ chế, chính sách đã được thông qua Chính phủ và Quốc hội để thực hiện và thúc đẩy các thành phần kinh tế và doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Đại diện Bộ Xây dựng cho biết, tính đến cuối năm 2025, khoảng 720.000 căn nhà ở đã được xây dựng, trong đó 180.000 căn đã hoàn thành. Kết quả này giải quyết nhu cầu cho 180.000 hộ gia đình được mua nhà ở xã hội, trong đó có 42.000 căn nhà ở cho thuê.

Riêng 5 tháng đầu năm 2026, chỉ tiêu đăng ký của tất cả các địa phương trên toàn quốc là khoảng 158.000 căn. Hiện nay đã và đang triển khai được 91.200 căn nhà ở xã hội (bao gồm cả nhà ở cho thuê).

Mặc dù kết quả triển khai đạt được đã vượt các chỉ tiêu và kế hoạch đề ra nhưng Bộ trưởng Xây dựng đánh giá vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc cần tiếp tục khơi thông. Ví dụ, phân khúc nhà ở thương mại hiện nay dư nhưng phân khúc nhà ở phù hợp với người tiêu dùng có thu nhập thấp đang thiếu.

Bên cạnh đó, thị trường "lệch pha" giữa cung và cầu. Về sản phẩm, thời gian qua chủ yếu tập trung vào nhà ở để bán; loại hình nhà ở cho thuê dài hạn chưa được tập trung đúng mức. Về giá thành, giá nhà ở thương mại vẫn còn quá cao so với mức thu nhập bình quân của người lao động. Cũng trong thời gian qua, khi làm nhà ở cho thuê, đối tượng thích thuê rất ít, đa số là thích mua để có quyền sở hữu.

"Đây là những việc cần phải giải quyết một cách căn cơ và quyết liệt, không thể làm trong một sớm một chiều," Bộ trưởng nhấn mạnh.

Về chủ trương, chính sách, Bộ trưởng Xây dựng thông tin, gần đây nhất, ngày 22/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ra Kết luận số 64; Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp họp và chỉ đạo một số tỉnh thành lớn như: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình tiếp tục triển khai quyết liệt nội dung về nhà ở cho thuê.

Nhà ở cho thuê dài hạn hiện nay là chiến lược cơ bản, căn cơ, dài hạn, đưa phân phúc này phát triển trong thời gian tới để đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng người dân, công nhân lao động, lực lượng vũ trang… chuyển chiến lược trọng tâm từ tư duy "mua nhà để sở hữu" sang "thuê nhà dài hạn". Đây là giải pháp để đảm bảo mọi đối tượng đều có chỗ ở với giá cả phù hợp.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh

Tuy nhiên, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết việc phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giá đất, chính sách thuế, ưu đãi tín dụng, chi phí chuyển mục đích sử dụng đất... Hiện nay, Nhà nước đã ban hành các cơ chế, chính sách khá cụ thể đối với lĩnh vực nhà ở xã hội.

Theo Bộ trưởng, thời gian qua, các địa phương đã triển khai xây dựng nhà ở xã hội gắn với phát triển nhà ở cho thuê theo quy định. Cùng với việc phát huy nguồn lực từ doanh nghiệp, Nhà nước đã tập trung định hướng thông qua cơ chế, chính sách và quản lý giá nhằm bảo đảm người lao động có thu nhập trung bình, thu nhập thấp có cơ hội mua hoặc thuê nhà ở xã hội, cũng như nhà ở cho thuê với chi phí phù hợp.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, để phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê bền vững, cần huy động đa dạng nguồn lực xã hội, không chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, ngân sách vẫn giữ vai trò dẫn dắt, đặc biệt trong công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng kỹ thuật.

Theo Bộ trưởng, dù là nhà ở xã hội hay nhà ở cho thuê đều phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn, nhất là các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Các dự án cũng cần được bố trí tại những khu vực có hạ tầng và tiện ích đồng bộ, tương đương nhà ở thương mại. Hiện nay, nhiều dự án nhà ở thương mại đã dành quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê đi kèm.

Bộ trưởng cho rằng cần tiếp tục huy động tối đa các nguồn lực để phát triển các phân khúc nhà ở này, trong đó nhà ở cho thuê dài hạn phải được xác định là một hướng đi quan trọng. Đây là giải pháp nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của công nhân và người lao động – lực lượng trực tiếp tạo ra của cải vật chất, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ, thời gian tới Bộ Xây dựng sẽ sơ kết việc thực hiện Chỉ thị 34 của Ban Bí thư về phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê, đồng thời nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Đối với nhà ở cho thuê, Bộ trưởng cho biết cần xác định đây là một chiến lược phát triển dài hạn. Theo đó, các địa phương sẽ sử dụng Quỹ phát triển nhà ở để Nhà nước trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, góp phần giữ mặt bằng giá thuê ổn định và phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Về nhà ở xã hội, Bộ trưởng khẳng định quyết tâm hoàn thành mục tiêu xây dựng một triệu căn hộ đến năm 2030. Hiện các địa phương đã đăng ký phát triển khoảng 1,3 triệu căn, hướng tới đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 4 triệu công nhân và người lao động.