Đề xuất bổ sung nhiệt điện than trước rủi ro nguồn cung LNG

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhận định, dù bản quy hoạch này vừa được Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh tại Quyết định số 768 ngày 15/4/2025, nhưng những biến động thực tiễn và yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số đòi hỏi hệ thống điện quốc gia phải tiếp tục được cập nhật.

Do đó, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ sự cần thiết của việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong lần điều chỉnh này, đồng thời định hướng rõ cơ chế phân quyền cho địa phương quản lý các dự án điện quy mô nhỏ (điện gió, điện mặt trời) phục vụ nhu cầu tại các khu dân cư.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Bộ Công Thương chỉ ra rủi ro hiện hữu đối với an ninh năng lượng khi nguồn điện khí LNG chiếm tỷ trọng lớn trong quy hoạch hiện hành, nhưng nguồn cung toàn cầu lại đang chịu tác động tiêu cực từ xung đột tại Trung Đông.

Thực hiện chủ trương tại Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Bộ Công Thương kiến nghị thực hiện điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo thủ tục rút gọn để bổ sung các nguồn điện nền thay thế khả thi. Trong đó, việc phát triển các nhà máy nhiệt điện than sẽ được tính toán với quy mô hợp lý, gắn chặt với lộ trình thu hồi và xử lý triệt để khí thải.

Đại diện các Bộ, ngành liên quan gồm: Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và Văn phòng Chính phủ đều thống nhất với cơ sở pháp lý của việc điều chỉnh rút gọn. Dù vậy, các ý kiến nhấn mạnh việc điều chỉnh không được làm thay đổi định hướng cốt lõi của quy hoạch gốc. Bộ Công Thương cần có giải pháp nhận diện nguyên nhân, xử lý dứt điểm các dự án đã được chấp thuận chủ trương nhưng chậm tiến độ kéo dài, tránh tình trạng điều chỉnh quy hoạch trên giấy nhưng thực tiễn triển khai vẫn bế tắc.

Tư duy mới trong xây dựng thể chế và quy hoạch

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chấp thuận đề xuất điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo trình tự rút gọn nhưng bắt buộc phải lấy ý kiến đầy đủ từ các cơ quan, tổ chức và địa phương liên quan. Bản quy hoạch cập nhật phải đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các quy hoạch hạ tầng quốc gia khác như không gian biển, cảng biển, hàng hải, giao thông và viễn thông.

Chỉ đạo định hướng sửa đổi, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh yêu cầu từ bỏ cách làm cũ, đòi hỏi Bộ Công Thương triển khai công việc khẩn trương, nâng cao trách nhiệm và sát sao với thực tiễn. Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định: "Xây dựng thể chế hiện nay không chỉ là tháo gỡ các vướng mắc mà cần hướng tới xây dựng thể chế đột phá để phục vụ phát triển đất nước, bởi thực tiễn luôn vận động và đặt ra những yêu cầu mới".

Lãnh đạo Chính phủ lưu ý, việc bổ sung các dự án phải xuất phát từ yêu cầu phát triển thực tế của đất nước trong giai đoạn tới. Cơ quan soạn thảo cần rà soát khắt khe, cân nhắc kỹ lưỡng để tránh tình trạng phát triển dàn trải. Đối với những khu vực thực sự có nhu cầu mới đưa vào quy hoạch, những nơi chưa cấp thiết chỉ nên xem xét ở mức độ định hướng dài hạn.

Bộ Công Thương có trách nhiệm thống nhất chặt chẽ với các địa phương trước khi ban hành nhằm "tránh tình trạng sau khi quy hoạch được ban hành, các địa phương tiếp tục có ý kiến khác nhau, gây phức tạp trong quá trình triển khai".