Trong báo cáo triển vọng kinh tế mới công bố, KBSV dẫn số liệu của Wichart cho biết, mặt bằng lãi suất huy động thực tế đã tạo đỉnh từ đầu năm 2023, duy trì xu hướng giảm cho đến thời điểm hiện tại và đã về sát mức lãi suất trước đại dịch Covid-19.

Theo KBSV, bình quân 6 tháng đầu năm 2023, lãi suất huy động đã giảm tương đối mạnh, khoảng 1,35% trong khi lãi suất cho vay sẽ có độ trễ 3 - 6 tháng bởi giá vốn đầu vào của các ngân hàng vẫn chịu mức chi phí cao hơn do các khoản tiền gửi lãi suất cao chưa đáo hạn. Đồng thời rủi ro nợ xấu cũng sẽ tác động tới quyết định hạ lãi suất cho vay của các ngân hàng. Theo ước tính sơ bộ, mặt bằng lãi suất cho vay đã hạ nhiệt 1% so với thời điểm cuối năm 2022.

"Dự báo lãi suất huy động sẽ tiếp tục xu hướng giảm từ nay đến cuối năm, với mức lãi suất huy động bình quân 12 tháng của các ngân hàng quanh mức 6,2%, giảm 1,8% so với đầu năm và giảm 0,45% so với thời điểm hiện tại. Lãi suất cho vay bình quân kỳ hạn 12 tháng, dù có độ trễ nhưng cũng sẽ có xu hướng giảm là chủ đạo với mức giảm so với đầu năm 2023 ở mức 1,8% - 2,3%", chuyên gia KBSV dự báo.

Lập luận cho nhận định trên, theo KBSV, Bộ Kế hoạch và Đầu tư mới đây đã cập nhật kịch bản tăng trưởng kinh tế cả năm 2023 sau khi GDP 6 tháng ước chỉ đạt 3,72%, thấp hơn so với kịch bản đã đề ra. Dù vậy, Chính Phủ vẫn chưa có ý định thay đổi mục tiêu GDP năm nay, đồng nghĩa với việc để đạt được mức tăng trưởng 6,0% - 6,5% thì cần có những biện pháp quyết liệt hơn nữa từ phía nhà hoạch định chính sách. Vì vậy, với ưu tiên hàng đầu là duy trì tăng trưởng kinh tế, KBSV cho rằng NHNN sẽ tiếp tục hạ lãi suất điều hành nếu không có biến động bất thường về tỷ giá.

Bên cạnh đó, lạm phát đã có xu hướng hạ nhiệt từ đầu năm đến nay với lạm phát tháng 6 tăng 2% so với cùng kỳ, giảm so với mức đỉnh 4,9% vào tháng 1/2023. Tuy nhiên, do nền kinh tế đang phục hồi chậm, tiêu dùng nội địa yếu, cùng với những yếu tố khác như giảm 2% thuế VAT, chỉ số giá nhập khẩu bình ổn, lạm phát sẽ chưa gây ra nhiều áp lực trong thời gian tới.

Do vậy, nhóm phân tích dự báo CPI của Việt Nam năm 2023 ở mức 2,8% - kiểm soát tốt trong mục tiêu 4,5% của Quốc hội sẽ là cơ sở để lãi suất huy động giảm trong thời gian tới.

Mặt khác, ngành ngân hàng cũng đang tích cực triển khai các biện pháp để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ngoài ra, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động đã giảm mạnh kể từ đầu năm, kéo theo chi phí vốn các ngân hàng được kéo giảm, các ngân hàng có động lực để hạ lãi suất cho vay nhằm thu hút khách hàng vay mới.

Với các yếu tố tác động trên, KBSV cho rằng xu hướng giảm của mặt bằng lãi suất là tương đối rõ nét trong 6 tháng cuối năm.

Dù vậy, mức giảm thực tế sẽ còn phụ thuộc vào sự phục hồi của nền kinh tế, sức khoẻ của doanh nghiệp, rủi ro từ thị trường bất động sản cũng như vấn đề về thị trường TPDN…, qua đó tác động đến rủi ro tín dụng của ngân hàng.

Nếu rủi ro này vẫn duy trì ở mức cao, các ngân hàng sẽ yêu cầu lãi vay cao để bù đắp chi phí trích lập dự phòng rủi ro nợ xấu, qua đó cản trở nỗ lực giảm lãi suất của Chính phủ và NHNN.

Tỷ giá lên mức 24.100 VND/USD

Với yếu tố tỷ giá, theo các chuyên gia, trong nửa đầu năm 2023, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng đã ổn định trong biên độ 1,2%, đỉnh điểm tăng lên 23.817 VND/USD vào tháng 2, giảm vào cuối quý 1 và sau đó biến động quanh mức 23.550 đồng khi chỉ số USD Index giảm mạnh bởi những lo ngại về suy thoái kinh tế tại Mỹ.

Cùng với đó, nguồn cung ngoại tệ ổn định, thặng dư cán cân thương mại đã tạo điều kiện cho NHNN mua vào hơn 6 tỷ USD để gia tăng dự trữ ngoại hối.

Trên thị trường chợ đen, tỷ giá diễn biến tương đồng với tỷ giá liên ngân hàng với mức chênh lệch giảm đáng kể khi chênh giữa giá vàng trong nước và quốc tế thu hẹp quanh 10 triệu đồng/lượng.

Tỷ giá trên thực tế đã có xu hướng tăng trong giai đoạn đầu tháng 7 và các chuyên gia phân tích của KBSV cho rằng áp lực tỷ giá trong 6 tháng cuối năm sẽ tiếp tục gia tăng.

Theo đó, các chuyên gia dự báo USD Index sẽ tăng nhẹ vào cuối năm khi Fed sẽ nâng lãi suất chính sách thêm ít nhất một lần, nền kinh tế Mỹ vẫn mạnh mẽ hơn kỳ vọng và việc Trung Quốc, Nhật Bản áp dụng chính sách tiền tệ nới lỏng.

Đồng thời, những diễn biến trái chiều về mặt chính sách giữa NHNN và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ tiếp tục duy trì trong 6 tháng cuối năm. Điều đó sẽ khiến chênh lệch lãi suất USD và VND được nới rộng, với lãi suất USD cao hơn đáng kể, kích hoạt hoạt động đầu cơ khiến nhu cầu mua và nắm giữ USD gia tăng và gây áp lực lên tỷ giá.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nguồn cung ngoại tệ dồi dào đang tiếp tục hỗ trợ tỷ giá không tăng mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, bất chấp chính sách nới lỏng, VND vẫn là một trong những đồng tiền duy trì sức mạnh tốt nhất trong khu vực.

Trong 6 tháng cuối năm, nguồn cung ngoại tệ tiếp tục đến từ xuất siêu, FDI và kiều hối. Ngoài ra, một số thương vụ bán vốn lớn tại SHB, Thaco và Vincom Retail cũng như phát hành trái phiếu quốc tế của Vinhomes có thể mang lại lượng ngoại tệ lớn.

Với những yếu tố trên, KBSV dự báo tỷ giá USD/VND sẽ tăng khoảng 2% trong năm nay, lên quanh mức 24.100 VND/USD (với tỷ giá liên ngân hàng). Các nhà phân tích cho rằng với định hướng phục hồi kinh tế, mức mất giá trên sẽ không khiến NHNN có hành động cụ thể để ổn định tỷ giá như nâng lãi suất, bán ra ngoại hối.

Đồng thời, KBSV giải thích rằng trên thực tế, việc VND giảm giá ở một mức độ vừa phải cũng sẽ mang lại tác động tích cực đối với hoạt động xuất khẩu, đánh đổi lại là sự ổn định vĩ mô, đặc biệt liên quan đến dòng chảy vốn.