Tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý 3/2026 chiều 7/10, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cho biết điều hành chính sách tiền tệ những tháng cuối năm phải xử lý đồng thời nhiều yêu cầu: kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và lãi suất, bảo đảm thanh khoản hệ thống và đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Trong khi mục tiêu tăng trưởng đòi hỏi tiếp tục cung ứng tín dụng, diễn biến giá cả trong nước và xu hướng tiền tệ quốc tế đang đặt ra những giới hạn cần được cân nhắc.

"NHNN một mặt rất thận trọng với lạm phát, không chủ quan với lạm phát nhưng mặt khác cũng tìm mọi cách để hỗ trợ trong phạm vi cho phép của chính sách tiền tệ để thúc đẩy phát triển kinh tế," ông Quang chia sẻ.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phát biểu tại họp báo. Ảnh: SVB

Lạm phát thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ

Theo số liệu của Cục Thống kê, CPI tháng 9/2026 tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ. Bình quân 9 tháng, CPI tăng 4,52%, cao hơn mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết 01/NQ-CP.

Ông Phạm Chí Quang nhận định mức tăng CPI 9 tháng cho thấy dư địa nới lỏng tiền tệ không còn rộng. Khi áp lực lạm phát gia tăng, việc đồng thời hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát mặt bằng giá trở thành thách thức lớn đối với các cơ quan điều hành kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh tăng trưởng GDP quý 3 đạt mức cao nhất trong nhiều năm, mục tiêu tăng trưởng cả năm và quý 4 tiếp tục ở mức cao, nhu cầu cung ứng vốn cho nền kinh tế cũng lớn hơn. Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng cần được điều tiết phù hợp để hạn chế tạo thêm sức ép lên lạm phát, nhất là khi các cú sốc chi phí từ năng lượng và hàng hóa quốc tế vẫn hiện hữu.

Theo ông Quang, từ nay đến cuối năm, NHNN sẽ tiếp tục quản lý chặt các kênh cung ứng tiền, bám sát diễn biến giá cả và phối hợp với các bộ, ngành trong điều hành giá những mặt hàng do Nhà nước quản lý, góp phần hạn chế tốc độ tăng CPI.

Áp lực bên ngoài cũng khiến công tác điều hành phức tạp hơn. Việc các ngân hàng trung ương lớn thay đổi nhanh chính sách tiền tệ, cùng những yếu tố bất định của lạm phát toàn cầu, tác động nhiều mặt đến các nền kinh tế có quy mô nhỏ và độ mở lớn như Việt Nam.

Để ứng phó, NHNN sử dụng đồng bộ các công cụ liên quan đến tăng trưởng tín dụng, lãi suất, tỷ giá và thanh khoản hệ thống. Theo ông Quang, các công cụ này cần được điều tiết trong mối liên hệ với nhau, vừa hỗ trợ hoạt động kinh tế trong phạm vi cho phép, vừa bảo đảm yêu cầu kiểm soát lạm phát.

Kiểm soát tỷ giá để hạn chế áp lực giá từ bên ngoài

Một trong những nội dung được NHNN đặc biệt chú trọng là tỷ giá. Ông Phạm Chí Quang cho biết với độ mở kinh tế lớn và quy mô xuất nhập khẩu cao, biến động tỷ giá có thể tác động đáng kể đến mặt bằng giá trong nước khi lạm phát toàn cầu còn cao. Nếu tỷ giá không được kiểm soát phù hợp, áp lực giá từ bên ngoài có thể truyền dẫn vào CPI.

Theo thông tin được ông chia sẻ tại họp báo, VND hiện tăng khoảng 1,12% so với USD, trong khi chỉ số DXY phản ánh sức mạnh đồng USD có thời điểm vượt 102 điểm và tăng hơn 4% so với đầu năm.

Trong cùng bối cảnh, nhiều đồng tiền châu Á và một số đồng tiền chủ chốt trên thế giới giảm giá so với USD, gồm yen Nhật, ringgit Malaysia, peso Philippines, rupiah Indonesia, rupee Ấn Độ, euro, franc Thụy Sĩ và bảng Anh. Mức giảm của nhiều đồng tiền vào khoảng 2–7%.

Ông Quang đánh giá diễn biến tương đối ổn định của VND là kết quả của nỗ lực quản lý, điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá thời gian qua. Tỷ giá cũng là một biến số giúp NHNN hấp thu một phần các cú sốc từ bên ngoài.

Đối với lãi suất, ông cho rằng Việt Nam không thể hoàn toàn đứng ngoài xu hướng tiền tệ quốc tế. Ngày 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ lãi suất quỹ liên bang lên 3,75–4%. Một số ngân hàng trung ương lớn khác cũng tăng lãi suất trong tháng 9, tạo thêm sức ép đối với các nền kinh tế có độ mở cao.

Theo ông Quang, mặt bằng lãi suất quốc tế đang tăng khá nhanh và vẫn có khả năng tiếp tục đi lên. Tại Mỹ, diễn biến thị trường lao động và áp lực lạm phát tiếp tục ảnh hưởng đến các quyết định tiếp theo của Fed. Tại Nhật Bản, sau thời gian dài duy trì chính sách tiền tệ rất nới lỏng, ngân hàng trung ương đã nâng lãi suất lên mức cao nhất trong khoảng 30 năm; diễn biến lạm phát có thể tiếp tục đặt ra yêu cầu điều chỉnh chính sách.

Trong điều kiện đó, NHNN sẽ quản lý chặt lãi suất trong mối tương quan với tỷ giá, theo định hướng của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tìm điểm cân bằng hợp lý giữa hai yếu tố này.

Khi lãi suất quốc tế tăng, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD, dòng vốn và kỳ vọng tỷ giá đều có thể thay đổi. Giảm lãi suất quá nhanh có thể tạo sức ép lên tỷ giá, trong khi duy trì lãi suất cao kéo dài làm tăng chi phí vốn của doanh nghiệp. Vì vậy, điều hành cần cân đối nhiều mục tiêu thay vì chỉ theo đuổi riêng việc giảm lãi suất.

Tiếp tục điều hành linh hoạt trong những tháng cuối năm

Phát biểu kết luận tại họp báo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Trong 9 tháng đầu năm, NHNN điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phù hợp diễn biến thị trường, có trọng tâm, trọng điểm và kiên định ưu tiên kiểm soát lạm phát bình quân năm 2026 khoảng 4,5%.

Đề cập số liệu CPI tháng 9 và bình quân 9 tháng, Phó Thống đốc chia sẻ: "Đây là các mức tăng cao nhất của tháng 9 và bình quân 9 tháng trong nhiều năm qua, cho thấy áp lực điều hành giá và kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm 2026 là rất lớn".

Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà phát biểu kết luận cuộc họp. Ảnh: SVB

Nhận định về những tháng cuối năm, ông Hà cho biết kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với rủi ro từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng, thời tiết cực đoan và biến động thương mại, chuỗi cung ứng. Trong nước, áp lực lạm phát còn đến từ độ mở kinh tế lớn, biến động giá hàng hóa thế giới, xu hướng bảo hộ thương mại, vấn đề an ninh lương thực, lộ trình điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý và nhu cầu tín dụng sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng dự kiến gia tăng.

Trước các yếu tố này, NHNN tiếp tục phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác để giữ ổn định kinh tế, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm các cân đối lớn.

Cơ quan này sẽ điều hành lãi suất phù hợp với thị trường, kinh tế vĩ mô và lạm phát; sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản, bảo đảm khả năng thanh toán của ngân hàng thương mại; theo dõi lãi suất tiền gửi, cho vay của từng tổ chức tín dụng và tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chỉ đạo về lãi suất. Tỷ giá tiếp tục được điều hành linh hoạt trên cơ sở bám sát diễn biến quốc tế và trong nước.

Đối với tín dụng, NHNN điều hành phù hợp khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, yêu cầu các tổ chức tín dụng tăng trưởng an toàn, hiệu quả, hướng vốn vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng; kiểm soát chặt lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN.

Các tổ chức tín dụng đồng thời phải ứng dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ, an toàn; thực hiện nghiêm quy định pháp luật, nâng cao chất lượng hoạt động, kiểm soát nợ xấu và hạn chế phát sinh rủi ro mới.