Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu cắt băng khánh thành công trình Trung tâm vũ trụ Việt Nam. Ảnh: VGP.

Ngày 13/3, tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khánh thành Trung tâm vũ trụ Việt Nam. Đây là dự án khoa học, công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản.

Trung tâm vũ trụ Việt Nam có tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, được xây dựng trên diện tích khoảng 9 ha. Tổ hợp bao gồm nhiều hạng mục như trung tâm điều hành; trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh; trung tâm nghiên cứu, phát triển và gia công vệ tinh; hệ thống mặt đất với ăng-ten đường kính 9,3 m; trung tâm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ vũ trụ đặt tại số 18 Hoàng Quốc Việt (Hà Nội); cùng với bảo tàng vũ trụ, trung tâm đa phương tiện, nhà khách quốc tế và Đài Thiên văn Nha Trang.

Đến nay, dự án hoàn thành toàn bộ hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản với 36 thạc sĩ trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ. Đồng thời, nhóm nghiên cứu đã thiết kế và chế tạo vệ tinh thử nghiệm MicroDragon satellite, được phóng thành công lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Epsilon-4 vào đầu năm 2019.

Đối với vệ tinh LOTUSat-1, các hạng mục chế tạo, lắp đặt và bàn giao hệ thống mặt đất đã hoàn tất. Đội ngũ nhân lực vận hành cũng đã được đào tạo, sẵn sàng cho giai đoạn vận hành, khai thác và phát triển ứng dụng.

Dự án được triển khai với hai mục tiêu chính. Thứ nhất là xây dựng hạ tầng tiếp nhận chuyển giao công nghệ vệ tinh quan sát Trái Đất, gắn với đào tạo nguồn nhân lực và chế tạo, phóng vệ tinh LOTUSat-1. Thứ hai là nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và giám sát môi trường thông qua dữ liệu viễn thám, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tham quan Bảo tàng vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hoà Lạc. Ảnh: VGP.

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định sự kiện khánh thành Trung tâm vũ trụ Việt Nam đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Về mục tiêu và định hướng phát triển khoa học công nghệ vũ trụ, Thủ tướng cho biết Việt Nam nhất quán quan điểm phát triển không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, tuân thủ các công ước của Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế; phục vụ phát triển bền vững, vì lợi ích của người dân, doanh nghiệp và quốc gia. Đồng thời, Việt Nam bảo đảm nguyên tắc độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế thực chất và hiệu quả.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt trình độ phát triển khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á. Sau năm 2030, xây dựng năng lực tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các vấn đề mang tính toàn cầu cũng như phục vụ bảo đảm an ninh quốc gia.

Thời gian tới, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ phù hợp với điều kiện Việt Nam và thông lệ quốc tế; nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung khổ pháp lý, tiến tới xây dựng Luật vũ trụ.

Cùng với đó là xây dựng các chương trình, đề án lớn về phát triển khoa học công nghệ vũ trụ quốc gia, trong đó tập trung nâng cao năng lực quan sát Trái đất, phát triển hạ tầng dữ liệu vệ tinh dùng chung và nâng cao năng lực phân tích, cảnh báo, hỗ trợ điều hành theo thời gian thực.

Việt Nam cũng sẽ chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ, đặc biệt ở các mảng hệ thống, vận hành, dữ liệu và an toàn thông tin.

Thủ tướng cũng chỉ đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức vận hành Trung tâm vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn, chuyên nghiệp và bền vững; phát huy đồng bộ các chức năng nghiên cứu, tích hợp, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, qua đó đưa Trung tâm vũ trụ Việt Nam trở thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ.

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng thành lập công ty hàng không vũ trụ Vingroup của ông Phạm Nhật Vượng tiếp tục gây bất ngờ khi lập CTCP VinSpace hoạt động trong lĩnh vực khoa học và hàng không vũ trụ, vốn điều lệ 300 tỷ đồng.

Thành lập 3 mạng lưới đổi mới sáng tạo các ngành công nghệ chiến lược Ngày 25/8, tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Bộ Tài chính tổ chức lễ công bố thành lập 3 mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuyên gia trong các ngành công nghệ chiến lược gồm lượng tử; an ninh mạng và hàng không, vũ trụ, thiết bị bay không người lái.

Singapore thành lập Cơ quan Hàng không Vũ trụ Quốc gia Singapore sẽ thành lập Cơ quan Hàng không Vũ trụ Quốc gia (National Space Agency of Singapore – NSAS) vào tháng 4 tới.