Theo số liệu từ BVSC, lãi suất huy động tiền VNĐ trong tháng 2/2022 tại nhiều ngân hàng đã được điều chỉnh tăng, trong đó, có ngân hàng huy động với lãi suất trên 12%/năm. Trung bình lãi suất kỳ hạn 6 tháng và 12 tháng tăng 0,03 và tăng nhẹ 0,002 điểm phần trăm, lần lượt lên mức 4,79% và 5,552% vào cuối tháng 1. Mặc dù vậy, so với cùng kỳ năm 2021, lãi suất trung bình 6 tháng và 12 tháng hiện nay đang giảm lần lượt 0,13 và 0,12 điểm phần trăm.

Nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục là nhóm duy nhất không điều chỉnh lãi suất trong tháng 1 này. Lãi suất trung bình kỳ hạn 6 tháng tiếp tục được duy trì ở mức 3,775%/năm trong tháng thứ 8 liên tiếp; trong khi lãi suất kỳ hạn 12 tháng vẫn đang không thay đổi ở mức 4,95%/năm sau 6 tháng.

Mặt khác, lãi suất của nhóm ngân hàng TMCP có quy mô nhỏ (vốn dưới 5.000 tỷ đồng) và nhóm ngân hàng TMCP quy mô lớn (vốn trên 5.000 tỷ đồng) có diễn biến trái chiều.

Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), khách hàng được hưởng lãi suất cao nhất lên tới 12,4%/năm khi gửi tiền tiết kiệm Prime Savings trên ngân hàng số VPBank NEO. Đây là mức lãi suất cao nhất tại VPBank và cũng cao nhất toàn ngành tại thời điểm này. Ngân hàng này đã có bước tăng lãi suất thêm tới 0,7%/năm tại nhiều kỳ hạn so với hồi đầu tháng 1/2022.

Ngân hàng khác là Techcombank cũng điều chỉnh tăng lãi suất từ 0,4-0,5%/năm với nhiều kỳ hạn từ ngày 7/2. Ngoài ra, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần cũng có sự điều chỉnh tăng lãi suất huy động. Trong khi đó, khối ngân hàng quốc doanh vẫn giữ nguyên mặt bằng lãi suất huy động ở mức ổn định lâu nay.

Theo đánh giá của các chuyên gia tài chính, trong năm 2021, nguồn tiền nhàn rỗi đã chuyển hướng khi lãi suất tiết kiệm giảm mạnh. Tuy nhiên hiện nay khi cầu vốn khách hàng dần hồi phục trong mùa kinh doanh cao điểm cuối năm 2021, đầu 2022 và khi dịch bệnh được kiểm soát, thì ngân hàng cũng phải đẩy mạnh huy động vốn. Từ đó, mặt hàng lãi suất đầu vào điều chỉnh tái tăng trở lại cũng là bình thường.

Lãi suất huy động đang có diễn biến tăng dần trong những tháng đầu năm 2022. Ảnh minh họa

Các chuyên gia của BVSC cũng cho biết, trong các tháng đầu năm, mức lạm phát thấp sẽ tiếp tục hỗ trợ cho việc Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng cho các tháng đầu năm 2022 để kích thích nền kinh tế hồi phục.

Vấn đề được quan tâm hiện nay là việc lãi suất huy động tăng mạnh trở lại có ảnh hưởng đến việc hạ lãi suất vay trong việc hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất sau đại dịch. Theo phân tích của chuyên gia tài chính TS Nguyễn Duy Phương, chính sách tiền tệ thời gian qua đã kịp thời hỗ trợ, chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn của đại dịch.

Kể từ khi đại dịch xảy ra đầu năm 2020 đến nay, NHNN đã 3 lần điều chỉnh giảm lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các ngân hàng có thêm điều kiện giảm lãi suất cho vay. Đến nay, lãi suất cho vay đã giảm trên dưới 2% so với trước khi dịch xảy ra. Đồng thời, hệ thống ngân hàng đẩy mạnh tái cơ cấu vốn, giãn nợ cho khách hàng, nhất là doanh nghiệp ảnh hưởng bởi COVID-19.

Qua đó, các ngân hàng có điều kiện giảm lãi vay. Mặt bằng lãi suất cả huy động và cho vay đã giảm mạnh trong thời gian qua. Điều này cho thấy nỗ lực của ngân hàng trong việc giảm lãi vay cho khách hàng dù áp lực nợ xấu tăng, trích dự phòng cao, nhất là với khoản nợ tái cơ cấu vì dịch bệnh.

Nhưng để giảm được lãi suất cho vay, trước hết, ngân hàng phải cắt giảm chi phí đầu vào cũng như tiết giảm chi phí hoạt động, vận hành. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất tiền gửi đã giảm mạnh trong thời gian qua, khiến huy động tiết kiệm khó khăn và ngân hàng phải tái tăng lãi suất gần đây. Đây là điều doanh nghiệp cũng cần có sự tính toán, TS Nguyễn Duy Phương nhận định.

Cùng với đó, các chuyên gia của BVSC cũng cho rằng tăng trưởng tín dụng năm 2022 sẽ khởi sắc có thể lên tới 15% khi các hoạt động của nền kinh tế được kỳ vọng mở cửa hoàn toàn trở lại, đồng thời Chính phủ ban hành các gói hỗ trợ sau đại dịch về cả chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá.