Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, đây là nghị định quan trọng phục vụ công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thủy sản; góp phần tăng cường phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).

Theo báo cáo, trong đợt thanh tra lần thứ 5, EC đã kiến nghị Việt Nam sớm hoàn thiện Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, trong đó yêu cầu tăng mức xử phạt và nâng tính răn đe nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với hoạt động thủy sản.

Kiên định nguyên tắc bảo đảm chủ quyền, quyền tài phán quốc gia

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu lưu ý Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cơ quan chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định - tiếp tục làm rõ cơ sở pháp lý, tiếp thu ý kiến liên quan đến quy định về vùng biển được khai thác thủy sản và quy định sử dụng bản án quyết định của cơ quan nước ngoài.

Về quy định vùng biển được khai thác thủy sản, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Bộ tiếp tục rà soát, cụ thể hoá hơn nữa cơ sở pháp lý để xác định phạm vi của Nghị định; không đưa vào Nghị định các khái niệm chuyên ngành chưa đủ căn cứ hoặc chưa thống nhất với Luật.

Thay vào đó, Bộ nghiên cứu hoàn thiện theo hướng dữ liệu thể hiện trên hệ thống giám sát hành trình tàu cá là căn cứ để xử lý vi phạm hành chính, không phải là cơ sở để xác định vùng biển được phép khai thác.

Đối với quy định sử dụng bản án quyết định của cơ quan nước ngoài và xác nhận của Bộ Ngoại giao, Phó Thủ tướng cho rằng cần hết sức lưu ý vấn đề về chủ quyền tài phán.

Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: VGP

"Trong quá trình hoàn thiện Nghị định, đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiên định nguyên tắc bảo đảm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán, xác định rõ nguyên tắc các bản án của nước ngoài chỉ là nguồn thông tin tham khảo, không thay thế chứng cứ, quá trình điều tra và kết quả xác minh, xử lý vi phạm hành chính của cơ quan có thẩm quyền trong nước,” Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh.

Cũng theo Phó Thủ tướng, cần cân nhắc làm rõ quy trình theo hướng tách biệt các bước: tiếp nhận thông tin từ cơ quan nước ngoài; xác minh độc lập của cơ quan Việt Nam; thực hiện xử phạt theo pháp luật Việt Nam.

Quy định rõ hành vi vi phạm, thẩm quyền xử phạt

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo Nghị định bao gồm quy định về các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, bao gồm hành vi đã kết thúc và hành vi đang thực hiện; đối tượng bị xử phạt; hình thức, mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm.

Nghị định cũng quy định thẩm quyền lập biên bản, thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền theo từng chức danh và việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực thủy sản.

Đối tượng áp dụng gồm tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của Nghị định.

Trong đó, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính bao gồm: doanh nghiệp được thành lập theo Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác; các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác theo quy định pháp luật.

Đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định sẽ bị xử phạt như đối với cá nhân vi phạm.

Dự thảo cũng nêu về quy định người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo đảm xử lý vi phạm hành chính và người có thẩm quyền xử phạt; và bao gồm hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản…

Tại cuộc họp, các bộ, ngành và cơ quan liên quan đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo nghị định, bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ và phù hợp với quy định pháp luật hiện hành. Đại diện các cơ quan cũng kiến nghị làm rõ hơn thẩm quyền xử phạt, trách nhiệm của các lực lượng chức năng và các biện pháp khắc phục hậu quả để bảo đảm tính khả thi khi triển khai thực hiện trong thực tế.

Cần làm rõ cơ chế kiểm chứng dữ liệu giám sát hành trình tàu cá

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận sự nỗ lực của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành, cơ quan liên quan trong quá trình phối hợp hoàn thiện dự thảo Nghị định.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, trên cơ sở ý kiến góp ý của các bộ, ngành, đặc biệt là ý kiến của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần tiếp tục rà soát kỹ một số nội dung quan trọng.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: VGP

Trước hết, đối với quy định liên quan vùng biển được phép khai thác thủy sản, cần làm rõ cơ chế kiểm chứng dữ liệu giám sát hành trình tàu cá; xác định rõ dữ liệu này là công cụ kỹ thuật hỗ trợ xác minh, đối chiếu, làm rõ hành vi vi phạm hay là căn cứ pháp lý trực tiếp để xử phạt.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, nội dung này cần được quy định rõ ràng trong dự thảo Nghị định nhằm tránh cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng.

Đối với quy định liên quan bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu ý kiến của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu và Bộ Tư pháp do đây là vấn đề liên quan đến chủ quyền, quyền tài phán, cần được cân nhắc thận trọng. Theo đó, cần xác định đây chỉ là nguồn tài liệu, thông tin tham khảo phục vụ quá trình xác minh, điều tra, xử lý vi phạm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần tiếp tục nghiên cứu các khuyến nghị phù hợp của Ủy ban châu Âu (EC) để bổ sung, hoàn thiện dự thảo nghị định ngay từ đầu, hạn chế việc phải sửa đổi nhiều lần sau khi ban hành.

Bộ cũng cần khẩn trương tiếp thu, hoàn thiện dự thảo để kịp trao đổi với phía EU về những nỗ lực của Việt Nam trong tháo gỡ "thẻ vàng" IUU theo khuyến nghị của đoàn thanh tra EC. Trên cơ sở đó, Bộ tiếp tục rà soát, thống nhất các nội dung còn lại, hoàn thiện hồ sơ để báo cáo Thường trực Chính phủ.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Ngoại giao nghiên cứu, công bố sơ đồ ranh giới các vùng biển để phục vụ công tác tuyên truyền, giúp ngư dân nhận diện rõ phạm vi khai thác, hạn chế vi phạm; tích hợp dữ liệu này vào hệ thống giám sát hành trình tàu cá.