Khắc phục tồn tại để nối lại xuất khẩu bưởi sang Australia. Nguồn: Thương vụ Việt Nam tại Australia

Tại họp báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 16/9, đại diện cơ quan chuyên môn thông tin về một số vấn đề liên quan đến sản xuất và xuất khẩu nông sản.

Thông tin về xuất khẩu bưởi, ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật cho biết, trong tháng 8, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia (DAFF) đã cử đoàn chuyên gia sang Việt Nam kiểm tra một số vùng trồng và cơ sở đóng gói tại TP HCM, Vĩnh Long và Cần Thơ.

Qua kiểm tra, phía Australia chỉ ra một số tồn tại trong quá trình sản xuất và chuẩn bị bưởi xuất khẩu. Một số hộ nông dân tại vùng trồng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đối với bưởi tươi xuất khẩu sang Australia, đồng thời chưa nắm đầy đủ các điều kiện về kiểm soát sinh vật gây hại.

Việc ghi chép nhật ký sản xuất và theo dõi sinh vật gây hại tại một số vùng trồng cũng chưa đầy đủ. Quy trình quản lý, giám sát sinh vật gây hại chưa thống nhất về phương pháp, mật độ đặt bẫy, thời gian theo dõi, tần suất kiểm tra và ghi chép kết quả. Hồ sơ tại cơ sở đóng gói và mã số vùng trồng cũng chưa phản ánh đầy đủ thông tin theo yêu cầu.

Theo thông báo của phía Australia, kể từ khi bưởi Việt Nam được xuất khẩu sang thị trường này vào tháng 4/2026, khoảng 70% số lô hàng khi đến Australia xuất hiện triệu chứng liên quan đến sinh vật gây hại.

Đến nay, các lô hàng chưa phát hiện những đối tượng kiểm dịch thực vật nhóm một của Australia, tuy nhiên, sự xuất hiện của một số sinh vật gây hại khác do nấm gây ra khiến cơ quan chức năng Australia quan ngại về vấn đề an toàn sinh học.

Ngày 14/9, Australia có văn bản thông báo tạm dừng nhập khẩu bưởi Việt Nam để tiến hành rà soát, đánh giá lại. Thời gian tạm dừng trước mắt là 6 tháng và có thể kéo dài nếu Việt Nam chưa đưa ra được các biện pháp xử lý phù hợp.

Ông Nghiêm Quang Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chia sẻ tại buổi họp báo. Ảnh: Thu Trang/Mekong ASEAN

Trước quyết định này, Cục Bảo vệ thực vật đã yêu cầu các địa phương thông báo tới vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp về việc dừng xuất khẩu bưởi sang Australia trong thời gian trên.

Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát toàn bộ vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số, tổ chức kiểm tra và đánh giá lại. Chỉ những vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng đầy đủ yêu cầu và hoàn thành khắc phục các tồn tại mới được xác nhận.

Cùng với đó, các đơn vị kiểm dịch thực vật tại cửa khẩu sẽ phối hợp với địa phương, hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp nhằm sớm khôi phục hoạt động xuất khẩu bưởi tươi sang thị trường Australia.

Thông tin thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, Bộ sẽ phối hợp với các địa phương xử lý những yêu cầu phía Australia đưa ra, đồng thời tiếp tục đàm phán với cơ quan chức năng nước này để đưa bưởi Việt Nam trở lại thị trường.

Theo Thứ trưởng, việc Australia tạm dừng nhập khẩu cần được nhìn nhận trong bối cảnh thị trường này có các tiêu chuẩn, quy chuẩn riêng. Trong khi đó, bưởi Việt Nam vẫn đang được xuất khẩu sang các thị trường khác.

Ông Điệp đề nghị các cơ quan báo chí thông tin khách quan về sự việc, tránh gây hoang mang cho thị trường và ảnh hưởng đến người trồng bưởi.

Đồng bằng sông Cửu Long chuẩn bị cho mùa hạn mặn 2026-2027

Liên quan đến câu hỏi về việc Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn trong thời gian tới.

Theo ông Nguyễn Quý Dương, dự báo của ngành khí tượng thủy văn cho thấy giai đoạn 2026-2027 chịu nhiều tác động của hiện tượng El Nino. Trong đó, Đồng bằng sông Cửu Long có thể đối mặt với thời tiết cực đoan, thiếu nước và xâm nhập mặn sâu.

Để hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu triển khai đồng thời các giải pháp công trình và phi công trình, đồng thời điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp với diễn biến nguồn nước.

Đối với mô hình sản xuất lúa - tôm tại các tỉnh ven biển, việc xuống giống được yêu cầu hoàn thành trong tháng 9/2026.

Với vụ Đông Xuân 2026-2027, những vùng ven biển, cửa sông có nguy cơ xâm nhập mặn sớm như Gò Công Bắc, Bến Tre, Long Phú và U Minh Hạ cần xuống giống sớm trong khoảng ngày 10-30/10. Đối với trà lúa chính vụ, thời gian xuống giống được bố trí từ ngày 1-30/11.

Không chỉ cây lúa, các vùng trồng cây ăn quả cũng được yêu cầu chuẩn bị phương án ứng phó. Bộ đề nghị củng cố hệ thống đê bao, cống ngăn mặn, nạo vét kênh mương và chủ động tích trữ nước ngọt trong ao, công trình thủy lợi.

Đối với những khu vực có nguy cơ hạn mặn cao, Bộ yêu cầu không trồng mới hoặc xử lý cây ra hoa nghịch vụ. Các địa phương cần thường xuyên cập nhật dự báo khí tượng thủy văn và tình hình nguồn nước để bố trí sản xuất phù hợp.