Ảnh minh họa: VGP.

Theo đó, hai tuyến cao tốc: Nha Trang – Cam Lâm và Cam Lâm – Vĩnh Hảo sẽ thí điểm thu phí theo mô hình đầu vào ETC đa làn tự do (không có barrier), đầu ra ETC đơn làn (có barrier) và không có làn thu phí hỗn hợp.

Ngoài ra, tại điểm nối tiếp giữa hai dự án cao tốc sẽ được lắp đặt giá long môn để phân tách thu phí giữa các đoạn tuyến, phục phụ đối soát, hậu kiểm khi tổ chức thu phí kín liên thông trên toàn tuyến cao tốc.

Cụ thể, cao tốc Nha Trang - Cam Lâm sẽ có 4 trạm thu phí trên tuyến nhánh và 1 giá long môn tại Km 53+600. Trong đó, 4 trạm thu phí Diên Khánh, Suối Dầu, Cam Lâm, Cam Ranh trên tuyến nhánh được thiết kế mô hình đầu vào ETC đơn làn tự do (một làn, không có barrier), đầu ra ETC đơn làn (2 làn, có barrier).

Đối với việc bổ sung, lắp đặt giá long môn trên tuyến chính tại vị trí Km 6+700 để kết nối với dự án Vân Phong - Nha Trang, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu vị trí đặt, quy mô, phương án tổ chức bảo đảm phù hợp, sẵn sàng chuyển đổi khi dự án Vân Phong - Nha Trang tổ chức thu phí.

Còn cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo sẽ có 3 trạm thu phí tại các nút giao và bổ sung 1 trạm thu phí tạm vị trí cuối tuyến. Trong đó, trạm thu phí nút giao Du Long và 2 trạm thu phí nút giao Phan Rang được thiết kế với mô hình thu phí đầu vào ETC đa làn tự do (2 làn, không có barrier), đầu ra ETC đơn làn (2 làn, có barrier).

Trạm thu phí tạm cuối tuyến thiết kế tạm thời đầu vào ETC đa làn tự do (2 làn, không có barrier), đầu ra ETC đơn làn (2 làn, có barrier) cùng với giải pháp thiết kế tổ chức giao thông theo phương án tạm thời, bảo đảm sẵn sàng tháo dỡ, di dời, tiết kiệm chi phí đầu tư khi đoạn tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết tổ chức thu phí.

Để bảo đảm công tác thí điểm với mô hình thu phí trên, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu chủ đầu tư, đơn vị vận hành thu phí, đơn vị vận hành hệ thống ITS, các nhà cung cấp dịch vụ phối hợp xây dựng các kế hoạch triển khai thí điểm, quy trình vận hành, quy trình xử lý sự cố. Quy chế đối soát, phối hợp giữa các bên bảo đảm chặt chẽ, hài hòa lợi ích và sẵn sàng xử lý các tình huống trong quá trình vận hành khai thác thí điểm.

Tại dự thảo Quy chuẩn thiết kế đường cao tốc đang được lấy ý kiến, Bộ GTVT cũng đề xuất, hệ thống thu phí cao tốc, bắt buộc phải thu phí tự động không dừng. Trường hợp thu phí kín, tại các điểm vào cao tốc bố trí hệ thống thu phí tự động đa làn tự do không có thanh chắn (barier), đầu ra bố trí hệ thống thu phí đơn làn có barier hoặc đa làn tự do.

Dự kiến, lộ trình triển khai hệ thống thu phí ETC của Bộ GTVT gồm 3 giai đoạn: Từ năm 2016 - 2023, các trạm thu phí vẫn có barie, tài khoản có đủ tiền, barie mới mở. Từ năm 2024 - 2025, không còn barie, phương tiện lưu thông đơn làn tự do qua trạm thu phí. Từ năm 2026 trở đi, tại trạm thu phí chỉ còn duy trì giá long môn với thiết bị thu phí gắn bên trên, các phương tiện lưu thông đa làn tự do qua trạm thu phí.

Như vậy, mô hình của trạm thu phí dự án cao tốc đầu tư theo hình thức PPP Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo mới ở mức tiệm cận tới giai đoạn 2, khi bỏ barie ở lối vào nhưng vẫn duy trì để kiểm soát phương tiện ở đầu ra.