Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại cuộc gặp mặt đầu xuân các doanh nghiệp Nhà nước tiêu biểu sáng 3/3. Ảnh: VGP.

Đó là một trong những thông điệp và rất nhiều kỳ vọng của Thủ tướng Phạm Minh Chính khi ông phát biểu kết luận cuộc gặp mặt đầu xuân sáng ngày 3/3 với đại diện các doanh nghiệp Nhà nước hàng đầu.

Khẳng định Chính phủ luôn luôn bên cạnh cộng đồng doanh nghiệp, các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp tư nhân trong nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh quan điểm phát triển DNNN nhanh, bền vững, đúng hướng, góp phần thực hiện chủ trương kinh tế Nhà nước đóng vai trò chủ đạo của nền kinh tế, trong đó DNNN đóng vai trò tiên phong, nòng cốt.

Phân tích về sứ mệnh của DNNN, Thủ tướng nêu rõ: Kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo thì sứ mệnh của DNNN là phải phát huy vai trò tiên phong, đầu tàu, gương mẫu, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân, là lực lượng quan trọng, nòng cốt, vị trí then chốt, thúc đẩy, dẫn dắt phát triển kinh tế, xứng đáng với nỗ lực, hy sinh của những thế hệ đi trước, tự hào, phát huy truyền thống vẻ vang qua nhiều thế hệ, những nỗ lực, thành quả đạt được trong những năm qua.

Theo Thủ tướng, năm 2023 có nhiều khó khăn, nhưng tổng doanh thu của các DNNN đạt khoảng 1,65 triệu tỷ đồng, vượt 4% so với kế hoạch, lợi nhuận trước thuế khoảng 125.800 tỷ đồng, vượt 8% kế hoạch năm, đóng góp ngân sách Nhà nước ước khoảng 166.000 tỷ đồng, vượt 8% kế hoạch năm,

Các DNNN tiếp tục nắm giữ nguồn lực lớn về vốn, tài sản, công nghệ, nhân lực chất lượng cao, đã đóng góp khoảng 28% thu ngân sách Nhà nước và thu hút khoảng 0,7 triệu lao động, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Thủ tướng trao đổi với lãnh đạo Tổng công ty Lương thực miền Bắc. Ảnh VGP.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Thủ tướng cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế của các DNNN như một số doanh nghiệp thua lỗ, một số tập đoàn, tổng công ty chưa đạt chỉ tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh; hiệu quả đầu tư của một số doanh nghiệp chưa như kỳ vọng, đầu tư ra nước ngoài gặp khó khăn, một số dự án có vốn đầu tư lớn không thành công, một số dự án lỗ lũy kế lớn trong nhiều năm, phương thức tái cơ cấu chưa hiệu quả.

Năng lực cạnh tranh, khoa học công nghệ của một số DNNN còn hạn chế, giải ngân vốn đầu tư công của một số doanh nghiệp chưa đạt bình quân chung cả nước năm 2023. Tỷ trọng đầu tư vào những ngành, lĩnh vực có tính dẫn dắt, tạo động lực, nhất là những ngành mới như sản xuất năng lượng sạch, tái tạo, công nghệ cao, chip bán dẫn, hydrogen chưa được ưu tiên, chưa có những dự án đầu tư phát triển với quy mô lớn để tạo động lực bứt phá, có tính lan tỏa.

Một số doanh nghiệp để xảy ra sai phạm, tham nhũng, tiêu cực, phải xử lý, một số DNNN chưa thể hiện được vai trò dẫn dắt.

Thủ tướng nhấn mạnh, các doanh nghiệp cần rút kinh nghiệm, tìm ra nguyên nhân của những điểm chưa được, xử lý nghiêm những người làm sai, vi phạm nhưng không vì thế mà chùn bước.

Phải nhạy cảm về chính trị, nhạy bén về kinh tế, sâu sắc về khoa học công nghệ, xoay chuyển tình thế; phải chủ động hơn nữa đề ra những cách làm mới thì mới tăng tốc và vượt lên được, người đứng đầu Chính phủ nói.

DNNN phải phát huy vai trò mở đường

Theo Thủ tướng, các DNNN phải tự tin đi lên, thắng không kiêu, bại không nản, tạo động lực mới, khí thế mới, thành quả mới, thắng lợi mới, quan trọng là phát hiện kịp thời các khó khăn, vướng mắc, phản ứng chính sách kịp thời, phát triển chủ yếu dựa vào khoa học công nghệ, lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực, nguồn lực phát triển.

Thủ tướng yêu cầu các DNNN tiếp tục phát huy vai trò mở đường, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động qua việc nghiên cứu, hợp tác một số dự án năng lượng, công nghệ mới theo xu hướng dịch chuyển trên thế giới, tập trung làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống (đầu tư, xuất khẩu, tiêu dùng), đồng thời đẩy mạnh các động lực mới về tăng trưởng liên quan chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, kinh tế chia sẻ, ứng phó biến đổi khí hậu.

Tăng cường liên kết với các doanh nghiệp trong nước thuộc các thành phần kinh tế khác nhau, tạo các chuỗi liên kết, cung ứng trong nước, giảm lệ thuộc vào nước ngoài.

Nhấn mạnh, chiến lược đúng đắn sẽ giúp các DNNN vượt qua thách thức, Thủ tướng yêu cầu các doanh nghiệp tái cấu trúc quản trị; tinh gọn bộ máy; tái cấu trúc vốn, sản xuất, kinh doanh; làm tốt giải ngân vốn đầu tư công; đẩy mạnh thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia; khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán, manh mún, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, thu hút đầu tư xã hội, huy động nguồn lực của xã hội.

Thủ tướng cũng lưu ý vai trò của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) và việc sử dụng nguồn vốn cho đầu tư phát triển.

Điều tôi mong muốn nhất, thông điệp tôi muốn truyền tải là DNNN phải đóng vai trò tiên phong, dẫn dắt trong đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, các ngành mới nổi trên cơ sở đó đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, chuỗi cung ứng và liên kết với các tập đoàn, tổng công ty nước ngoài, tập đoàn tư nhân để tạo ra chuỗi giá trị, không làm ăn riêng lẻ trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

Thủ tướng Phạm Minh Chính

Với các bộ ngành, Thủ tướng yêu cầu trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình phải tích cực, chủ động, trách nhiệm trong giúp đỡ doanh nghiệp, tạo điều kiện, cơ hội cho doanh nghiệp phát triển.

"Không để doanh nghiệp đến xin, đến kêu thì mới làm," người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các bộ ngành phối hợp hiệu quả với doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn, vượt qua thách thức, phát huy mặt mạnh, hạn chế điểm yếu, tiến cùng, theo kịp và vươn lên, tăng tốc phát triển.

Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng đề án về quản lý Nhà nước với DNNN, theo hướng tách bạch chức năng chủ sở hữu và chức năng quản lý Nhà nước.

Các địa phương cũng phải tích cực vào cuộc, nhân lên các mô hình tốt như Becamex Bình Dương, đóng góp vào việc xây dựng thể chế, xây dựng đội ngũ cán bộ, xây dựng cơ chế giám sát để bảo đảm hoạt động lành mạnh, hiệu quả của các DNNN.

Thủ tướng tin tưởng với năng lực, kinh nghiệm đã có, đường lối đúng đắn của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, các DNNN tiếp tục duy trì, thúc đẩy đà phát triển, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, hành động quyết liệt, làm việc có trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt điểm việc đó, vì sự hùng cường, thịnh vượng của đất nước, vì hạnh phúc, ấm no của nhân dân.