Quốc hội thông qua Luật Quy hoạch (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 10/12, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, với 428/445 đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành (chiếm tỷ lệ 90,49%), Quốc hội đã thông qua Luật Quy hoạch (sửa đổi).

Trước khi Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trình bày tóm tắt các nội dung tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật.

Về các nội dung liên quan danh mục quy hoạch ngành, quy hoạch chi tiết ngành và nội dung quy hoạch, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế Tài chính, Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ ngành tiếp tục nghiên cứu giảm số lượng quy hoạch chuyển sang quản lý bằng chiến lược, đề án, quy chuẩn, điều kiện đầu tư kinh doanh, tránh quy định nội dung quy hoạch quá chi tiết.

Về thẩm quyền phê duyệt quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch ngành, dự thảo luật đã chỉnh lý theo hướng giữ nguyên thẩm quyền quyết định của Quốc hội khi lập mới các quy hoạch này.

Đối với thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, Chính phủ kiến nghị phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhằm đáp ứng yêu cầu về tiến độ điều chỉnh theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Về thẩm quyền phê duyệt quy hoạch ngành, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ ngành nghiên cứu quy định chi tiết thẩm quyền quy hoạch ngành phù hợp với vai trò của các quy hoạch và mối quan hệ giữa các quy hoạch.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính, việc cho phép thí điểm lập một quy hoạch tổng thể chung đối với Thủ đô Hà Nội và TP HCM sẽ được Chính phủ đề xuất tại Nghị quyết quy định một số cơ chế chính sách đặc thù cho hai thành phố. Đồng thời, Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ ngành có liên quan tiếp tục nghiên cứu việc tích hợp hai loại quy hoạch và áp dụng với tất cả các thành phố trực thuộc trung ương để bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về thứ tự phê duyệt quy hoạch tỉnh, Chính phủ cho biết nội dung của quy hoạch tỉnh được lập cho thành phố trực thuộc Trung ương theo pháp luật về quy hoạch bao gồm các phương hướng phát triển bao trùm trên tất cả các mặt kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh trên phạm vi toàn thành phố. Nội dung của quy hoạch chung thành phố trực thuộc Trung ương cụ thể hóa quy hoạch tỉnh về lĩnh vực đô thị và nông thôn.

Đồng thời, dự thảo luật đã phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch tỉnh được lập cho thành phố trực thuộc Trung ương, từ đó rút ngắn thời gian phê duyệt. Do đó, quy định quy hoạch chung thành phố được phê duyệt sau khi quy hoạch tỉnh được lập cho thành phố trực thuộc Trung ương được phê duyệt là phù hợp.

Dự thảo luật đã quy định khi thực hiện dự án theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư dự án được phép quyết định đầu tư khác với quy hoạch có liên quan. Việc điều chỉnh các quy hoạch thời kỳ 2021-2030 được thực hiện đồng thời, quy hoạch được lập, thẩm định trước thì được phê duyệt trước.

Để khắc phục khó khăn, vướng mắc trong việc đánh giá sự phù hợp của các dự án đầu tư đối với quy hoạch, Luật đã bổ sung các quy định mang tính nguyên tắc tại Điều 48.

Theo đó, đối với dự án đầu tư công đặc biệt, dự án đầu tư công khẩn cấp, cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư dự án được phép quyết định đầu tư khác với các quy hoạch có liên quan. Sau khi dự án được quyết định đầu tư (trong trường hợp đặc biệt/khẩn cấp), quy hoạch có liên quan phải được kịp thời rà soát, điều chỉnh theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Đối với dự án đầu tư xây dựng, sửa chữa, nâng cấp công trình hiện có và giữ nguyên mục tiêu, địa điểm, quy mô thì không yêu cầu đánh giá sự phù hợp với quy hoạch.

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026, trừ trường hợp quy định tại Điều 48 có hiệu lực thi hành từ ngày Luật này được thông qua, Điều 56 có hiệu lực thi hành từ ngày Luật này được thông qua cho đến hết ngày 28/2/2026. Quy định có liên quan đến việc điều chỉnh quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030 tại Điều 56 của Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày Luật này được thông qua cho đến khi điều chỉnh quy hoạch được phê duyệt nhưng không quá ngày 30/6/2026.