Ảnh: Sơn Quách

Bộ phận Nghiên cứu Kinh tế và Thị trường toàn cầu (Global Economics & Market Research) của UOB vừa công bố Báo cáo tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý 2/2023 và điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng cả năm xuống 5,2%.

Kết quả tăng trưởng không như kỳ vọng

Dẫn số liệu Tổng cục Thống kê (GSO) cho thấy, tốc độ tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam trong quý 2/2023 đã tăng lên 4,14% so với cùng kỳ, vượt xa mức dự báo chung là 3,8% nhưng thấp hơn kỳ vọng của UOB là 5,9%. Nguyên nhân chính dẫn đến kết quả tăng trưởng ảm đạm tiếp tục là do hoạt động sản xuất và nhu cầu bên ngoài sụt giảm.

Qua đó, nửa đầu năm 2023, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng 3,72% so với cùng kỳ, thấp hơn nhiều so với tốc độ 6,46% trong nửa đầu năm 2022 cũng như mục tiêu tăng trưởng chính thức là 6,5%.

Theo nhóm phân tích, xét về mức độ tăng trưởng theo ngành, lĩnh vực sản xuất (bao gồm cả xây dựng) vốn chiếm khoảng 34% tỷ trọng của nền kinh tế, đã đạt mức tăng trưởng khoảng 1,1% so với cùng kỳ và đóng góp tích cực trong nửa đầu năm 2023, sau khi giảm lần đầu tiên kể từ quý 3/2021.

Trong khi đó, ngành dịch vụ, chiếm 43% tỷ trọng nền kinh tế đã cố gắng bù đắp một số tổn thất từ khu vực bên ngoài, tăng 6,1% so với cùng kỳ trong quý 2/2023 và kéo dài mức tăng trưởng 6,6% so với cùng kỳ trong quý 1/2023. Lĩnh vực dịch vụ đóng góp 2,7%, tương đương hơn 60% mức tăng trưởng chung trong nửa đầu năm 2023.

UOB cho rằng, nguyên nhân chính khiến lĩnh vực sản xuất hoạt động kém hiệu quả chủ yếu đến từ nhu cầu bên ngoài sụt giảm. Điều này đã xảy ra từ đầu năm 2023 và ở khắp các nền kinh tế xuất khẩu chủ chốt ở châu Á khi chính sách thắt chặt ở các thị trường phát triển siết chặt nhu cầu, cộng với căng thẳng Mỹ-Trung gây khó khăn lên các hoạt động của chuỗi cung ứng.

Điều này được thể hiện qua các con số, cụ thể xuất khẩu trong quý 2/2023 giảm 14,2% so với cùng kỳ, trong khi nhập khẩu giảm 22,3%. Kết quả này kéo dài từ quý 1/2023, khi xuất khẩu giảm 11,9% so với cùng kỳ và nhập khẩu cũng trong xu hướng giảm. Lũy kế trong nửa đầu năm nay, xuất khẩu đã giảm hơn 12% so với cùng kỳ năm ngoái do không có tháng nào tăng kể từ cuối năm 2022.

"Tổng cục Thống kê cũng công bố sản lượng điện thoại thông minh, mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đã giảm 27,1% so với cùng kỳ trong quý II/2023 xuống còn 39,8 triệu chiếc, trong khi sản lượng hàng may mặc giảm 2,9% và sản lượng giày dép giảm 4,1% trong quý", báo cáo của UOB chỉ ra.

Hạ dự báo triển vọng năm 2023 xuống sâu hơn

Với tốc độ tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm 2023 thấp hơn nhiều so với mục tiêu tăng trưởng chính thức trong năm, UOB cho rằng, sẽ rất khó để đạt được mức dự báo 6,0%.

"Mặc dù các lĩnh vực trong nước đã hoạt động tốt lên, đặc biệt với các biện pháp tích cực gần đây bao gồm cắt giảm lãi suất cơ bản và thuế giá trị gia tăng (VAT), nhưng những biện pháp này vẫn chưa đủ. Những yếu tố thúc đẩy chẳng hạn như lĩnh vực sản xuất và ngoại thương sẽ cần trở lại bình thường để đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng", nhóm phân tích nhìn nhận.

Dựa trên các yếu tố trên và quỹ đạo hiện tại, UOB điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng cả năm của Việt Nam xuống 5,2%, từ dự báo trước đó là 6,0%.

Đồng thời, UOB nhận định rằng triển vọng phía trước còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong quý 4/2023 với mức nền cao năm trước. Trong khi, quý 3/2023 sẽ là thời điểm quan trọng vì đây là những tháng thường chứng kiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu tăng mạnh trước nhu cầu lễ hội cuối năm tại các thị trường phát triển.

"Do đó, rủi ro suy giảm vẫn còn ở phía trước, đặc biệt nếu xuất khẩu và/hoặc sản xuất không có bất kỳ cải thiện đáng kể nào trong những tháng tới và sẽ khiến dự báo tăng trưởng 7% trong quý 3/2023 của chúng tôi cũng như dự báo cả năm là 5,2% gặp thách thức. Mục tiêu tăng trưởng 6,5% có thể sẽ còn khó khăn hơn nữa sau kết quả trong nửa đầu năm 2023", các chuyên gia kinh tế UOB nhận định.

UOB cho biết thêm, trong báo cáo đánh giá quốc gia mới nhất về Việt Nam hoàn thành vào cuối tháng 6, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã công bố dự báo tăng trưởng của Việt Nam ở mức 5,8%.

NHNN có thể giảm lãi suất thêm 100 điểm cơ bản trong quý 3/2023

Trước đà tăng trưởng yếu của nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã hành động quyết liệt hơn, bằng cách cắt giảm lãi suất tái cấp vốn tổng cộng 150 điểm cơ bản vào tháng 6 xuống còn 4,50%.

"Trước đó, chúng tôi đã dự kiến việc cắt giảm lãi suất 100 điểm cơ bản trong nửa đầu năm 2023. Với những hành động này, NHNN đã thiên về chính sách nới lỏng hơn và nhiều khả năng sẽ có thể tiếp tục hạ lãi suất trong quý III/2023", UOB nhận định và dự đoán lãi suất sẽ giảm thêm 100 điểm cơ bản trong quý III/2023 trước khi NHNN tạm dừng để đánh giá các tác động", UOB nhận định.

Nhận định này được củng cố khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tiếp tục giảm sâu, xuống 2,4% so với cùng kỳ trong quý 2/2023 từ 4,18% so với cùng kỳ trong quý 1/2023, đạt mức dưới mục tiêu của chính phủ là 4,5%.

"Lạm phát cơ bản (không bao gồm giá thực phẩm, năng lượng và các dịch vụ công khác) cũng đã giảm xuống 4,48% trong quý 2/2023 từ mức 5,01% trong quý 1/2023, tạo cơ hội cho ngân hàng trung ương nới lỏng lập trường chính sách của mình trong nửa đầu năm", UOB phân tích.