Ảnh: Tùng Dương/Mekong ASEAN.

Trong báo cáo vĩ mô năm 2026 vừa công bố, VinaCapital đánh giá, trong kịch bản cơ sở, dự báo GDP Việt Nam tăng khoảng 8% trong năm 2026. Trong khi đó, ở kịch bản tích cực, tăng trưởng có thể đạt 10%, nhờ dư địa chính sách vẫn còn tương đối lớn, cho phép Chính phủ chủ động triển khai các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng khi cần thiết.

Theo đó, 3 động lực then chốt được VinaCapital xác định cho tăng trưởng GDP năm 2026 bao gồm: sự phục hồi vừa phải của tiêu dùng nội địa, mối liên kết chặt chẽ giữa đầu tư hạ tầng và thị trường bất động sản, cùng với việc xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục duy trì đà ổn định.

Về trụ cột tiêu dùng, VinaCapital kỳ vọng tiêu dùng sẽ dần trở lại quỹ đạo tăng trưởng bình thường hơn vào khoảng giữa năm 2026, dù khó có sự bùng nổ mạnh. Sau gần 3 năm duy trì tỷ lệ tiết kiệm cao, các hộ gia đình đã có điều kiện tái tích lũy phần lớn mức tiết kiệm trước đại dịch.

Bên cạnh đó, thu nhập hộ gia đình tăng khoảng 6–7% mỗi năm trong hai năm qua, trong khi thị trường chứng khoán và giá bất động sản cùng tăng hơn 30% trong năm 2025, qua đó tạo hiệu ứng tài sản tích cực, hỗ trợ chi tiêu.

"Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP rất cao cho năm 2026, việc cải thiện rõ rệt tăng trưởng tiêu dùng sẽ đóng vai trò then chốt," VinaCapital nhận định.

Cũng theo VinaCapital, đến nay, các biện pháp hỗ trợ tiêu dùng mới chỉ được triển khai ở mức độ vừa phải, như gia hạn chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT), tăng mức giảm trừ gia cảnh và nới lỏng một phần các sắc thuế mới đối với hộ kinh doanh cá thể. Theo ước tính của VinaCapital, các biện pháp này đóng góp khoảng 0,5 điểm phần trăm cho tăng trưởng GDP, cho thấy dư địa để Chính phủ triển khai các chính sách quyết liệt hơn vẫn còn khá lớn.

Về trụ cột đầu tư hạ tầng, VinaCapital chỉ ra mối liên kết chặt chẽ giữa đầu tư công, phát triển bất động sản và tiêu dùng. Giải ngân đầu tư công đã tăng khoảng 40% trong năm 2025 và được dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 20 - 30% trong năm 2026.

Với dư địa tài khóa còn lớn khi nợ công dưới 40% GDP, cùng việc các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và phê duyệt dự án dần được tháo gỡ, đầu tư hạ tầng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy tăng trưởng.

Song song đó, các cải cách pháp lý đang mở đường cho làn sóng gia tăng nguồn cung bất động sản. Nhiều dự án từng bị đình trệ có thể được “kích hoạt” trở lại, qua đó lan tỏa sang tiêu dùng và các ngành liên quan.

Mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) cũng được thúc đẩy, khiến nhu cầu bất động sản ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào mức độ kết nối hạ tầng.

Về xuất khẩu, VinaCapital đánh giá trụ cột này sẽ tiếp tục duy trì tích cực trong năm 2026. Dù từng lo ngại tác động từ các biện pháp thuế đối ứng của Mỹ, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tăng trưởng tốt trong năm 2025, nhờ nhu cầu mạnh đối với máy tính xách tay và các sản phẩm công nghệ cao phục vụ làn sóng AI.

Các cơ chế miễn trừ và ngoại lệ thuế giúp hàng hóa Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực, qua đó hỗ trợ dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục tăng trưởng.

Theo VinaCapital, chừng nào chênh lệch thuế quan giữa hàng xuất khẩu của Việt Nam và các nước trong khu vực không vượt quá 10 điểm phần trăm, thì xuất khẩu sang Mỹ vẫn sẽ duy trì lợi thế cạnh tranh nhờ lợi thế chi phí lao động thấp và các yếu tố thuận lợi khác. Điều này lý giải vì sao dòng vốn FDI vẫn tăng 9% trong năm 2025, lên mức tương đương 5% GDP.

Triển vọng xuất khẩu năm 2026 được đánh giá tích cực khi nhu cầu từ Mỹ vẫn được hỗ trợ bởi chi tiêu mạnh của nhóm trung lưu - thượng lưu và các gói kích thích tài khóa, tiền tệ quy mô lớn. VinaCapital cho rằng khả năng suy thoái kinh tế tại Mỹ trong năm tới là không lớn và khó gây gián đoạn đáng kể đối với xuất khẩu của Việt Nam.

Tuy vậy, báo cáo của VinaCapital cũng chỉ ra 3 rủi ro lớn nhất có thể tác động tiêu cực đến kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 bao gồm: Suy thoái kinh tế tại Mỹ; các rủi ro "Thiên nga xám" (rủi ro địa chính trị, việc đảo chiều giao dịch chênh lệch lãi suất bằng đồng yên…) và lãi suất bằng VND tăng mạnh hơn dự kiến.