Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật và phù hợp với thực tiễn.

Cụ thể hóa quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là cụ thể hóa quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Theo đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung các khái niệm về thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các khái niệm liên quan, nhằm bao quát đầy đủ các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh, làm căn cứ xác định sản phẩm và xử lý hành vi vi phạm.

Dự thảo đồng thời sửa đổi, bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến cả sản phẩm hoàn chỉnh và từng bộ phận, nguyên liệu của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định cấm trưng bày thuốc lá và các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến bán thuốc lá trên môi trường điện tử.

Bên cạnh việc tăng cường kiểm soát, dự thảo đề xuất cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Trong đó, quy định về kiểm soát sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm công khai, minh bạch trong xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư của doanh nghiệp.

Đối với hoạt động cai nghiện thuốc lá, dự thảo đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh, thay thế bằng các biện pháp quản lý thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật, qua đó tăng cường sự tham gia của các tổ chức, cá nhân.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo cũng thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền đối với thủ tục phê duyệt hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp được sử dụng cho sản phẩm thuốc lá. Một số quy định khác được sửa đổi, bổ sung để bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư và Luật Giáo dục.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội.

Kiến nghị cảnh báo sức khỏe chiếm ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính bao bì

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành mục đích, quan điểm và phạm vi sửa đổi Luật.

Theo cơ quan thẩm tra, nội dung dự thảo cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, thể chế hóa quan điểm chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh và tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Về giải thích từ ngữ, Ủy ban cơ bản tán thành việc phân biệt thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo cơ chế hoạt động đặc thù. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị nghiên cứu, bổ sung giải thích về “chất không chứa nicotine được sử dụng chuyên dùng cho các sản phẩm thuốc lá” trong khái niệm nguyên liệu thuốc lá, nhằm tránh khoảng trống khi thực hiện quy định cấm.

Đối với các hành vi bị nghiêm cấm, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành các quy định tại dự thảo, nhằm thể chế hóa chính sách cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15.

Ủy ban cũng tán thành quy định cấm trưng bày thuốc lá tại khoản 5 Điều 9, nhằm loại bỏ hình thức quảng cáo gián tiếp, giảm mức độ hiện diện của thuốc lá tại thị trường bán lẻ và hạn chế khả năng tiếp cận của trẻ em, thanh thiếu niên.

Về ghi nhãn, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định diện tích in cảnh báo sức khỏe chiếm ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính trước và sau của bao, tút, hộp thuốc lá; hoặc quy định lộ trình cụ thể tăng diện tích cảnh báo sức khỏe từ 85% đến 100%. Việc ghi nhãn, in cảnh báo phải gắn liền với bao bì và không bị tem thuốc lá che lấp.

Đối với quản lý kinh doanh và kiểm soát đầu tư sản xuất thuốc lá, Ủy ban tán thành việc giữ quy định về giấy phép kinh doanh thuốc lá để tiếp tục quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh, kiểm soát quy mô, sản lượng sản xuất thuốc lá truyền thống. Quy định này nhằm bảo đảm nguyên tắc hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá phải phù hợp với mục tiêu từng bước giảm nguồn cung theo Luật hiện hành.

Về bán thuốc lá, Ủy ban đề nghị sửa đổi theo hướng cơ sở bán buôn, bán lẻ có quyền từ chối bán nếu người mua không chứng minh được đủ tuổi mua thuốc lá. Khi quy định cụ thể phương thức chứng minh tuổi tại nghị định hướng dẫn, cần bảo đảm chỉ xử lý thông tin ở mức cần thiết cho mục đích xác minh tuổi, phù hợp với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đánh giá chung, Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận định dự thảo Luật cơ bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế.