NHNN đã quyết định tăng 100 điểm cơ bản đối với lãi suất điều hành

Báo cáo "Tăng lãi suất và những tác động lên dự báo vĩ mô" công bố ngày 22/9 của Chứng khoán VNDirect chỉ ra rằng, sau khi Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đưa ra quan điểm mạnh mẽ hơn về thắt chặt chính sách tiền tệ trong cuộc họp tháng 9 vừa qua, đồng USD tiếp tục tăng giá mạnh và phá đỉnh 20 năm trên thị trường quốc tế.

Trước những diễn biến có phần bất lợi trên thị trường quốc tế, chiều ngày 22/9, ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam đã quyết định tăng 100 điểm cơ bản đối với một loạt các lãi suất điều hành chủ chốt, trong đó lãi suất tái cấp vốn tăng từ mức 4,0% lên 5,0%, lãi suất tái chiết khấu tăng từ mức 2,5% lên 3,5%, trần lãi suất cho vay qua đêm & thanh toán bù trừ tăng từ 5,0% lên 6,0%, và mức lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tăng từ 4,0% lên 5,0%. Các mức lãi suất mới sẽ chính thức áp dụng từ ngày 23/9/2022.

Theo đánh giá của các chuyên gia VNDirect, hành động trên của NHNN Việt Nam là tương đối quyết liệt và kịp thời trước những thay đổi nhanh chóng trên thị trường tài chính quốc tế. Sau đợt tăng lãi suất lần này, VNDirect cho rằng ít có khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất điều hành nữa trong năm 2022.

Mặt bằng lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm 2022 và sang năm 2023

Về lãi suất tiền gửi, VNDirect duy trì dự báo lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng trong những cuối năm 2022. Trong đó, các yếu tố hỗ trợ được báo cáo chỉ ra như tác động từ việc NHNN nâng lãi suất điều hành; NHNN đã chính thức cấp thêm giới hạn tăng trưởng tín dụng cho một số ngân hàng thương mại kể từ đầu tháng 9, dẫn đến sự gia tăng nhu cầu vốn của các nhà băng.

Bên cạnh đó, tăng trưởng tiền gửi có tốc độ chậm trong 7 tháng đầu năm 2022 do lãi suất tiền gửi kém hấp dẫn hơn so với các kênh đầu tư khác; cộng thêm việc Fed dự kiến sẽ tăng lãi suất điều hành lên mức 4,25-4,5% vào cuối năm 2022 và USD mạnh hơn gây áp lực lên tỷ giá hối đoái và lãi suất của Việt Nam.

Theo đó, các chuyên gia dự báo lãi suất tiền gửi có thể tăng thêm 30-50 điểm cơ bản từ mức hiện tại trong những tháng cuối năm 2022. Lãi suất tiền gửi 12 tháng của ngân hàng thương mại (bình quân) cũng được dự báo tăng lên mức 6,1-6,3%/năm vào cuối năm 2022, thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm.

Sang năm 2023, VNDirect dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm 50 điểm cơ bản, theo đó lãi suất tiền gửi 12 tháng của ngân hàng thương mại (bình quân) tăng lên mức 6,6-6,8%/năm vào cuối năm 2023, vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm.

Trong đó, các chuyên gia VNDirect nhìn nhận đà tăng lãi suất tiền gửi năm 2023 sẽ duy trì do NHNN tăng lãi suất điều hành để kiềm chế lạm phát, ổn định tỷ giá và ngân hàng thương mại tăng nhu cầu huy động vốn để tài trợ cho hoạt động cho vay trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ.

Đẩy mạnh gói hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay

Trong bối cảnh đó, theo VNDirect, để góp phần kìm đà tăng của lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp, cần triển khai nhanh hơn gói hỗ trợ lãi suất 2%. "Điều này là hết sức cần thiết trong bối cảnh lãi suất điều hành và lãi suất tiền gửi có thể tiếp tục tăng cao hơn trong những tháng tới, gây sức ép lên mặt bằng lãi suất cho vay", các chuyên gia khuyến nghị.

Theo phân tích, gói cấp bù lãi suất 2% có quy mô hỗ trợ lên đến 40.000 tỷ đồng, dành cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh với khoảng 10 nhóm ngành chính sẽ được hỗ trợ, bao gồm hàng không; du lịch; vận tải và kho bãi; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; chế biến chế tạo.

Tuy nhiên, ước tính đến hết tháng 8, gói hỗ trợ này mới chỉ giải ngân được 13,5 tỷ đồng, tương đương chưa đến 0,1% kế hoạch giải ngân trong năm 2022. Việc triển khai gói cấp bù lãi suất 2% đang rất chậm so với kế hoạch của Chính phủ.

Song, các chuyên gia chỉ ra rằng, nếu được triển khai tốt, gói cấp bù lãi suất 2% có thể giúp giảm lãi suất cho vay trung bình 20-40 điểm cơ bản và bù đắp phần nào việc tăng lãi suất do sức ép từ việc tăng lãi suất huy động.

"Khi đó, lãi suất cho vay có thể ổn định ở vùng thấp trong những tháng cuối năm 2022 trước khi áp lực lãi suất huy động kéo mặt bằng lãi suất cho vay tăng khoảng 60-80 điểm cơ bản (bình quân) trong năm 2023", VNDirect nhận định.

Tỷ giá hối đoái sẽ vẫn chịu áp lực trong những tháng cuối năm 2022

Trong khi đó, về tỷ giá, chuyên gia cho rằng tỷ giá hối đoái sẽ tiếp tục chịu áp lực trong những tháng cuối năm 2022 do đồng USD neo cao khi Fed duy trì lộ trình tăng lãi suất. Dự báo tỷ giá USD/VND có thể mất giá khoảng 3,5-4% so với đồng USD trong năm 2022.

Tuy nhiên, so với các đồng tiền trong khu vực, Việt Nam Đồng vẫn là một trong những đồng tiền ổn định nhất. Kể từ đầu năm 2022 (dữ liệu tính đến ngày 21/09/2022), hầu hết các loại tiền tệ trong khu vực đã giảm hơn 5% so với USD, bao gồm Peso Philippines (-12,6% so với USD), Baht Thái Lan (-11,6% so với USD), Nhân dân tệ của Trung Quốc (-11,6% so với USD), Ringgit Malaysia (- 9,7% so với USD) và Rupiah Indonesia (-5,4% so với USD), báo cáo bày tỏ quan điểm lạc quan.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng nhận thấy những yếu tố hỗ trợ tỷ giá, bao gồm dòng vốn FDI mạnh hơn, thặng dư thương mại cải thiện, thặng dư cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối đạt ngưỡng an toàn.

Do đó, cho năm 2023, VNDirect kỳ vọng áp lực lên tỷ giá hối đoái của Việt Nam sẽ hạ nhiệt đáng kể và dự báo Việt Nam Đồng sẽ tăng giá so với USD trong năm 2023 do Fed chuyển từ "thắt chặt chính sách tiền tệ" sang "bình thường hóa chính sách" trong năm tới; lãi suất USD giảm nhẹ trong nửa cuối năm 2023; lãi suất VND duy trì xu hướng tăng trong năm 2023 cũng như bộ đệm tốt từ thặng dư thương mại, thặng dư cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối cải thiện trong năm 2023.

Trong báo cáo vĩ mô gần đây, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cũng đưa ra dự báo tương tự, trong bối cảnh USD mạnh lên so với các đồng ngoại tệ, chỉ số tăng sức mạnh USD (DXY) liên tục tăng vượt đỉnh trong thời gian qua.

VCBS dự báo VND có thể giảm giá tương đối so với đồng USD với mức giảm quanh 3-4%, tuy nhiên, so với các ngoại tệ khác, mức giảm giá vẫn ở mức tương đối thấp và đảm bảo ổn định vĩ mô.

Trong khi đó, các chuyên gia của SSI Research lạc quan hơn khi nhấn mạnh trong báo cáo gần đây: “Về cuối năm, chúng tôi kỳ vọng nguồn cung ngoại tệ sẽ tích cực hơn theo yếu tố mùa vụ, đến từ hoạt động xuất-nhập khẩu và kiều hối. Trong năm 2022, sức ép lên tỷ giá vẫn còn và có thời điểm VND có thể mất 2,5%-3% so với USD, nhưng có thể tình hình sẽ dịu bớt vào cuối năm khi đà tăng lãi suất của Fed có thể đi vào giai đoạn cuối và rủi ro về tăng trưởng hoặc lạm phát của kinh tế thế giới có thể được nhìn nhận rõ ràng hơn.”