Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc và Cao ủy châu Âu Jozef Síkela chứng kiến lễ trao hiệp định thỏa thuận vay vốn giữa tổ chức Proparco và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về Dự án Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái. Ảnh: Mộc An/Mekong ASEAN

Phát biểu tại diễn đàn với chủ đề “Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu: Hợp tác đầu tư vì một tương lai bền vững”, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhận định, sự kiện là cầu nối quan trọng giúp thúc đẩy dòng chảy đầu tư, thương mại và công nghệ giữa hai bên, tạo ra những giá trị cộng hưởng lớn cho doanh nghiệp Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU).

"EU là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, với kim ngạch thương mại tăng trưởng ổn định và đóng góp tích cực. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức, Việt Nam coi EU là đối tác tin cậy, lâu dài và mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực," Phó Thủ tướng chia sẻ tại sự kiện.

Để thúc đẩy quan hệ này lên tầm cao mới, Phó Thủ tướng đồng thời đề xuất EU tăng cường hỗ trợ Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính xanh, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy các dự án đầu tư chất lượng cao trong những lĩnh vực then chốt như: năng lượng tái tạo, kinh tế xanh, kinh tế số, công nghệ bán dẫn và hạ tầng chiến lược.

Ông cũng kêu gọi các quốc gia thành viên EU sớm hoàn tất việc phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), nhằm hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp hai phía.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc phát biểu tại sự kiện. Ảnh: BTC

EU sẵn sàng đồng hành với các dự án quy mô lớn tại Việt Nam

Tại diễn đàn, ông Jozef Síkela – Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của EU đã chính thức công bố gói đầu tư trị giá hơn 560 triệu euro của Liên minh châu Âu dành riêng cho Việt Nam. Đây là nguồn vốn cam kết trực tiếp từ phía EU nhằm thực thi chiến lược "Cửa ngõ Toàn cầu" (Global Gateway), tập trung vào chuyển dịch năng lượng và nâng cao năng lực hạ tầng quốc gia.

Trong số các dự án được EU công bố tham gia hỗ trợ, tiêu biểu là dự án nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái với tổng vốn khoảng 900 triệu euro. (1,04 tỷ USD).

"Với công suất 1.200 MW, dự án này không chỉ là một công trình năng lượng thuần túy mà còn được kỳ vọng như một "viên pin thiên nhiên" khổng lồ, giúp ổn định hệ thống điện quốc gia thông qua cơ chế tích trữ điện khi dư thừa và phát điện khi nhu cầu tăng cao," ông Síkela chia sẻ.

Song song với năng lượng, EU cũng khởi động Cơ sở Hỗ trợ Giao thông Bền vững mới trị giá 40 triệu Euro (46 triệu USD). Khoản ngân sách này được xem là "vốn mồi" chiến lược với mục tiêu huy động tổng cộng hơn một tỷ Euro (1,16 tỷ USD) vào lĩnh vực đường sắt và giao thông đô thị tại Việt Nam.

Ông Síkela khẳng định, với lợi thế về kinh nghiệm và công nghệ, châu Âu sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong các kế hoạch hạ tầng lớn, bao gồm cả siêu dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – TP HCM.

Gói đầu tư 560 triệu euro là minh chứng cho hiệu quả thực chất của quan hệ đối tác giữa EU và Việt Nam, khi vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa góp phần giảm ô nhiễm và mở rộng năng lượng sạch. EU đang đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam trong phát triển năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và hiện đại hóa hệ thống giao thông. Đây cũng chính là cách sáng kiến cửa ngõ toàn cầu được hiện thực hóa, chuyển các cam kết hợp tác thành kết quả cụ thể như tạo việc làm, củng cố tăng trưởng và xây dựng hệ thống năng lượng bền vững cho tương lai.

Ông Jozef Síkela - Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của EU

Cũng trong khuôn khổ diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc và Cao ủy châu Âu Jozef Síkela đã chứng kiến lễ trao các hiệp định tài chính giữa EU và các doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhiều chương trình hỗ trợ cũng được triển khai, bao gồm việc bổ sung 23 triệu euro cho Quỹ Chuyển đổi Năng lượng, chương trình quản lý rừng bền vững trị giá 20 triệu euro và chương trình đào tạo nghề 50 triệu euro nhằm nâng cao kỹ năng xanh và kỹ năng số,...

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc và Cao ủy châu Âu Jozef Síkela chứng kiến lễ trao các hiệp định tài chính giữa EU và các doanh nghiệp Việt Nam. Ảnh: Mộc An/Mekong ASEAN

Dòng vốn EIB hướng vào năng lượng sạch và hạ tầng Việt Nam

Trong vai trò là "cánh tay tài chính" của Liên minh châu Âu, bà Nicola Beer – Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) khẳng định, định chế này đang cụ thể hóa các cam kết bằng những khoản đầu tư thực chất tại Việt Nam. Cách tiếp cận của EIB dựa trên nền tảng hợp tác cùng có lợi thông qua mô hình "nhóm châu Âu" (Europe Team), kết nối chặt chẽ các thể chế EU, quốc gia thành viên và ngân hàng phát triển với các đối tác nội địa nhằm tối ưu hóa chuyên môn và cung cấp nguồn vốn chất lượng cao.

Một trong những minh chứng tiêu biểu cho chiến lược này là quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng đã chính thức bước vào giai đoạn triển khai. Trong khuôn khổ đó, EIB công bố thỏa thuận tài trợ 200 triệu euro với Techcombank, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và giao thông bền vững.

Song song đó, EIB cùng các đối tác tiếp tục thúc đẩy dự án Nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái – một mắt xích then chốt giúp tăng cường an ninh năng lượng và đảm bảo hệ thống điện vận hành ổn định, tin cậy cho người dân và doanh nghiệp.

Theo bà Nicola Beer, các khoản đầu tư của EIB không chỉ mang ý nghĩa tài chính thuần túy mà còn tạo ra tác động trực tiếp tới đời sống dân sinh. Từ việc cải thiện chất lượng không khí, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng đến mở rộng cơ hội việc làm, đây chính là cách EIB kết hợp tham vọng của khu vực công với nguồn lực từ khu vực tư nhân để tạo ra hiệu quả thực chất.

Bà Nicola Beer – Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB). Ảnh: Mộc An/Mekong ASEAN

"Nhìn lại hành trình dài hạn, EIB đã hiện diện tại Việt Nam từ năm 1997 với tổng vốn đầu tư khoảng 800 triệu euro, tập trung vào hạ tầng bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu. Điển hình là dự án Tuyến Metro số 3 Hà Nội, công trình góp phần thay đổi bộ mặt giao thông đô thị theo hướng sạch và hiệu quả hơn," bà Nicola Beer chia sẻ: "Hiện tuyến Metro đoạn trên cao đã đi vào vận hành và đoạn ngầm đang được đẩy nhanh tiến độ và dự kiến khi hoàn thành toàn tuyến, dự án sẽ phục vụ khoảng 90 triệu lượt hành khách mỗi năm, đóng góp quan trọng vào mục tiêu khí hậu quốc gia".

Trong giai đoạn hiện nay, trọng tâm của EIB được xác định rõ ràng qua việc tăng cường đầu tư vào hệ thống năng lượng, giao thông bền vững và tài chính xanh. Bà Nicola Beer cho biết, ngân hàng EIB cam kết đồng hành cùng Việt Nam như một đối tác ổn định và đáng tin cậy, cung cấp nguồn vốn dài hạn cùng hỗ trợ kỹ thuật tiêu chuẩn cao để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, từ đó cải thiện đời sống người dân và củng cố nền kinh tế bền vững.