Trong phiên chất vấn chiều ngày 12/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhận được các câu hỏi của đại biểu Quốc hội liên quan đến việc huy động nguồn vốn lớn phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
Đại biểu Thái Huỳnh Mai Dung (Đoàn Phú Thọ) cho biết, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, trong đó đặt mục tiêu tạo đột phá trong huy động và sử dụng các nguồn lực phát triển.
Thời gian qua, Việt Nam đã thúc đẩy nhiều thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có các cam kết về tài chính và thu hút đầu tư. Đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ những chính sách cụ thể nhằm thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.
 |
| Đại biểu Thái Huỳnh Mai Dung nêu câu hỏi chất vấn Thủ tướng. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Đoàn Cần Thơ), Nghị quyết số 27 của Quốc hội xác định, tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 8,22 triệu tỷ đồng, tăng 5,35 triệu tỷ đồng so với giai đoạn 2021 - 2025. Theo ông, đây là nguồn lực rất lớn, nếu quản lý không tốt có thể gây ra những rủi ro đối với kinh tế vĩ mô.
Đại biểu đề nghị Thủ tướng cho biết giải pháp vừa huy động nguồn lực đầu tư công đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số, vừa kiểm soát nguy cơ đầu tư dàn trải, lạm phát, áp lực tỷ giá và rủi ro nợ.
Đại biểu Phan Duy Anh (Đoàn Đà Nẵng) dẫn số liệu tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần huy động trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 38,5 triệu tỷ đồng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Với kế hoạch đầu tư công trung hạn 8,22 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 1/5 tổng nhu cầu, gần 4/5 còn lại, khoảng 30 triệu tỷ đồng, phải huy động từ nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước.
Đại biểu cho rằng đây là thách thức lớn khi nguồn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng. Từ đó, ông đề nghị Thủ tướng làm rõ giải pháp, lộ trình và chỉ tiêu cụ thể để phát triển các kênh huy động vốn trung, dài hạn, đồng thời đề xuất Chính phủ báo cáo Quốc hội định kỳ hằng năm về kết quả huy động nguồn vốn ngoài ngân sách.
Hoàn thiện thể chế là yêu cầu quan trọng
Trả lời các đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong cả nhiệm kỳ và từng năm, yêu cầu quan trọng là xác định được nhu cầu huy động nguồn lực và các giải pháp thực hiện.
Theo ông, giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất là hoàn thiện thể chế, xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế, qua đó củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài. Quốc hội đã và đang thể chế hoá các chủ trương, đường lối của Trung ương để hoàn thiện thể chế. Cùng với đó, Chính phủ sẽ tiếp tục kiên định mục tiêu giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế.
Thủ tướng nhấn mạnh, nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch hoặc các cân đối vĩ mô không được bảo đảm, niềm tin của nhà đầu tư sẽ bị ảnh hưởng, gây khó khăn cho việc huy động nguồn lực.
Đối với vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài, đặc biệt là các quỹ đầu tư và nguồn vốn trung, dài hạn, Thủ tướng cho biết Việt Nam đã có đề án, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán. Chính phủ sẽ chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện các công cụ tài chính nhằm thu hút dòng vốn trung và dài hạn, trong đó việc phát triển hai trung tâm tài chính tại TP HCM và Đà Nẵng là một trong những giải pháp quan trọng.
Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục thúc đẩy sự tham gia của các nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán. Thủ tướng đề cập việc FTSE Russell đã công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi, coi đây là một trong những điều kiện thuận lợi để mở rộng khả năng thu hút dòng vốn đầu tư.
Theo Thủ tướng, cùng với việc phát triển các công cụ huy động vốn, cần xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát để bảo đảm dòng vốn được sử dụng đúng mục tiêu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng mà không gây bất ổn kinh tế vĩ mô.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng trả lời chất vấn. Ảnh: Media Quốc hội |
'Quan trọng nhất là đưa nguồn vốn vào đâu'
Về đầu tư công, Thủ tướng nhấn mạnh vấn đề quan trọng nhất là đưa nguồn vốn vào đâu. Theo Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2, số lượng dự án đầu tư công phải tiếp tục được kiểm soát, giảm tối thiểu 30% nhằm hạn chế đầu tư dàn trải.
Thủ tướng cho biết, trong nhiệm kỳ trước, số lượng dự án đầu tư công đã giảm mạnh, xuống còn khoảng 5.000 dự án. Hiện nay, theo báo cáo của Bộ Tài chính, số dự án sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương chỉ còn hơn 3.000 dự án.
Việc giảm số lượng dự án nhằm tập trung nguồn lực cho các công trình có quy mô và tác động lan tỏa lớn, thay vì phân bổ vốn dàn trải. Theo đó, Chính phủ sẽ ưu tiên những dự án có tính chất liên vùng, các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, cảng biển, hạ tầng nông nghiệp và một số lĩnh vực khoa học công nghệ then chốt.
“Khi chúng ta xác định được số lượng dự án, kiểm soát được chất lượng và đẩy nhanh tiến độ đầu tư công thì đồng tiền đi đúng mục đích, phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng, lan toả để huy động các nguồn lực đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài mà không gây ra bất ổn trên thị trường,” Thủ tướng nói.
Liên quan đến cơ chế giám sát, Thủ tướng cho biết Chính phủ hằng năm đều báo cáo Trung ương và Quốc hội về các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có tình hình huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội.
Các báo cáo phân tách nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước, đầu tư công, doanh nghiệp Nhà nước, vốn tự có của doanh nghiệp tư nhân, tín dụng ngân hàng, đầu tư trực tiếp nước ngoài và vốn huy động qua thị trường chứng khoán.
