'Cần một chiến lược mở rộng hệ sinh thái dịch vụ hàng hải'

Việt Nam hiện chỉ giữ lại khoảng 7-8% giá trị trong chuỗi hoạt động hàng hải, theo ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Gemadept, muốn nâng tỷ lệ này cần mở rộng hệ sinh thái dịch vụ hàng hải, thay đổi cách doanh nghiệp tham gia chuỗi xuất nhập khẩu và xây dựng các kênh tài chính để hút vốn quốc tế.

Trao đổi với Mekong ASEAN, ông Phạm Quốc Long – Phó Tổng giám đốc CTCP Tập đoàn Gemadept (HoSE: GMD) đánh giá, ngành hàng hải Việt Nam còn nhiều dư địa để phát triển khi phần giá trị mà nền kinh tế trong nước giữ lại vẫn còn hạn chế.

Theo ông, Việt Nam hiện chỉ giữ lại khoảng 7-8% giá trị từ chuỗi hoạt động hàng hải, với doanh thu toàn ngành chủ yếu đến từ các dịch vụ truyền thống như bốc xếp, tàu lai, hoa tiêu.

Từ thực tế này, ông Long cho rằng Việt Nam cần một chiến lược và lộ trình mở rộng hệ sinh thái dịch vụ hàng hải, qua đó tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị.

“Chúng ta cần phải làm đa dạng những dịch vụ cộng thêm, như đóng mới, sửa chữa tàu, tài chính hàng hải, bảo hiểm, trọng tài quốc tế, cung ứng nhiên liệu, vật liệu cho tàu cũng như cung ứng thuyền viên,” ông Long chia sẻ.

Cần một chiến lược mở rộng hệ sinh thái dịch vụ hàng hải

Trong các dịch vụ được đề cập, đóng mới và sửa chữa tàu là lĩnh vực được ông Long đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển nhờ vị trí địa lý của Việt Nam nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế. Đồng thời, tốc độ gia tăng lượng hàng hóa và nhu cầu vận tải biển hiện nay cũng là yếu tố tạo thuận lợi cho ngành này.

Bên cạnh việc phát triển thêm các dịch vụ, ông Long cũng đặt vấn đề về cách doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi xuất nhập khẩu.

Theo lãnh đạo Gemadept, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã vượt 1.000 tỷ USD trong năm 2025, nhưng doanh nghiệp Việt Nam vẫn phổ biến cách mua CIF, bán FOB.

Ông Long phân tích, với cách thức này, quyền vận chuyển và bảo hiểm hàng hóa nằm ở phía đối tác nước ngoài. Phần giá trị từ vận tải, bảo hiểm và các dịch vụ liên quan vì vậy không được giữ lại đầy đủ tại Việt Nam.

Ông cho rằng cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam chuyển sang mua FOB, bán CIF, qua đó tăng sử dụng dịch vụ vận tải, bảo hiểm và logistics trong nước.

Muốn thành trung tâm hàng hải, phải thay đổi từ chính sách

Để các mắt xích này phát triển, theo ông Long, cần đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về chính sách, dữ liệu và hạ tầng.

Khi được hỏi đâu là yếu tố cần thay đổi trước tiên để Việt Nam chuyển từ nơi cung cấp dịch vụ khai thác cảng lên một trung tâm hàng hải, ông Long đặt vấn đề về chính sách và định hướng ưu tiên.

“Về chính sách, trước hết chúng ta phải có những quyết sách đúng về định hướng phát triển, xác định rõ những lĩnh vực trong kinh tế biển cần được ưu tiên, từ đó có những định hướng cụ thể,” ông chia sẻ.

Sau chính sách là câu chuyện dữ liệu. Hiện nay, các cảng, cơ quan hải quan, cơ quan chuyên ngành, hãng tàu và doanh nghiệp logistics vẫn sử dụng các hệ thống riêng, chưa liên thông.

Theo ông Long, cần xây dựng một luồng dữ liệu dùng chung giữa các bên, qua đó giúp dự báo và phản ứng nhanh hơn trước biến động của dòng hàng, tình hình địa chính trị và giá nhiên liệu. Đây cũng là giải pháp có thể giúp giảm thời gian, chi phí và phát thải carbon.

“Chính phủ cần có quyết định xây dựng một hệ thống dữ liệu dùng chung như Singapore, Hong Kong (Trung Quốc). Việc này có thể giúp rút ngắn thời gian xử lý số liệu,” ông chia sẻ.

Một yêu cầu khác được ông đặt ra là đầu tư hạ tầng kết nối giao thông với hệ thống cảng biển, đồng thời duy trì luồng lạch ra vào cảng để bảo đảm độ chuẩn tắc như đã công bố.

Ông cũng đề cập đến yêu cầu xanh hóa, số hóa và điều chỉnh giá cước bốc xếp. Theo ông, giá cước bốc xếp tại Việt Nam hiện còn thấp hơn so với khu vực, do đó cần điều chỉnh để các cảng biển, nhất là cảng nước sâu, có nguồn lực phát triển, đáp ứng yêu cầu xanh hóa và số hóa của quốc tế.

Hàng hải cần một hệ sinh thái tài chính riêng

Một mắt xích được lãnh đạo Gemadept nhắc đến trong chuỗi giải pháp là tài chính hàng hải. Ông cho biết, nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế biển đến năm 2030 khoảng 1.500 tỷ USD, trong đó lĩnh vực hàng hải và logistics cần khoảng 25% số vốn này.

Vì vậy, ông đề xuất hình thành Trung tâm Tài chính Hàng hải trong Trung tâm Tài chính Quốc tế (VIFC) tại TP HCM.

“Sáng kiến này đã được Gemadept cùng Trung tâm Tài chính Quốc tế triển khai từ tháng 5/2026 và đang tiếp tục được thực hiện nhằm thu hút nguồn vốn quốc tế cho các dự án hàng hải, góp phần phát triển đồng bộ và hoàn thiện hệ thống hàng hải,” ông cho biết.

Theo ông Long, trong mô hình này, cộng đồng doanh nghiệp sẽ cùng tham gia, với Gemadept là đơn vị sáng lập, đồng hành cùng VIFC để có những hoạt động cụ thể nhằm tài trợ cho các dự án trong tương lai.

Việc hình thành một đầu mối tài chính cho hàng hải, theo hướng ông Long đề xuất, nhằm kết nối nguồn vốn quốc tế với nhu cầu đầu tư của ngành. Khi các dịch vụ như đóng mới, sửa chữa tàu, bảo hiểm hay tài chính hàng hải được mở rộng, nhu cầu vốn cho các dự án và hạ tầng đi kèm cũng tăng lên.

Từ góc nhìn của lãnh đạo Gemadept, bài toán nâng phần giá trị Việt Nam giữ lại trong chuỗi hàng hải vì vậy không dừng ở việc tăng năng lực cảng biển. Mà đó còn là quá trình mở rộng các dịch vụ đi cùng dòng hàng, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn, đồng thời hoàn thiện chính sách, dữ liệu, hạ tầng và các kênh huy động vốn để những mắt xích có giá trị gia tăng cao có thể phát triển tại Việt Nam.

Cảng xanh trở thành “vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu Cảng xanh trở thành “vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu
Chuyển đổi xanh cảng biển: Muốn giảm phát thải phải đo lường được phát thải Chuyển đổi xanh cảng biển: Muốn giảm phát thải phải đo lường được phát thải
Bước chuyển để Việt Nam thành quốc gia biển mạnh Bước chuyển để Việt Nam thành quốc gia biển mạnh
Vingroup khởi công dự án nhà ở xã hội gần 192 ha tại TP HCM

Vingroup khởi công dự án nhà ở xã hội gần 192 ha tại TP HCM

Dự án tại xã Bà Điểm có tổng vốn quy mô gần 192 ha, dự kiến cung cấp 45.000 căn nhà ở xã hội, gồm nhà để bán và cho thuê, đáp ứng nhu cầu của gần 68.000 người dân.
Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, xăng E10 xuống 19.100 đồng/lít

Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, xăng E10 xuống 19.100 đồng/lít

Chiều 19/11, liên Bộ Công Thương - Tài chính điều chỉnh giảm giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu trong nước. Đây là lần giảm thứ 5 liên tiếp của giá xăng dầu.
HAGL dự kiến đầu tư 3.050 tỷ đồng trồng thêm 5.000 ha cà phê

HAGL dự kiến đầu tư 3.050 tỷ đồng trồng thêm 5.000 ha cà phê

HAGL dự kiến sẽ tiếp tục trồng thêm 5.000 ha cà phê trong năm 2027. Kế hoạch này nối tiếp 10.000 ha đã trồng, hướng tới mục tiêu phát triển 20.000 ha tại Việt Nam, Lào và Campuchia vào năm 2028.
Hàng thực phẩm Việt lên kệ siêu thị: Ai đang nắm lợi thế?

Hàng thực phẩm Việt lên kệ siêu thị: Ai đang nắm lợi thế?

Chất lượng tốt chưa đủ để hàng thực phẩm Việt Nam bước vào hệ thống bán lẻ hiện đại. Năng lực cung ứng, chi phí phân phối và khả năng đáp ứng các điều kiện thương mại còn có vai trò quyết định.
Việt Nam tổ chức Tuần lễ Y tế Toàn cầu 2027, thu hút 30.000 chuyên gia quốc tế

Việt Nam tổ chức Tuần lễ Y tế Toàn cầu 2027, thu hút 30.000 chuyên gia quốc tế

VEC và đối tác dmg events công bố tổ chức Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 (Global Health Week Vietnam 2027), dự kiến diễn ra từ ngày 15 đến 17/9/2027 tại VEC, Hà Nội.
Dự án VietinBank Tower được chuyển giao cho đơn vị thuộc Sun Group

Dự án VietinBank Tower được chuyển giao cho đơn vị thuộc Sun Group

Dự án VietinBank Tower tại Khu đô thị Nam Thăng Long, Hà Nội đã được chuyển nhượng thành công trong tháng 9/2026.
Xuất khẩu sang Mỹ của Vĩnh Hoàn tăng trưởng trong tháng 10/2026

Xuất khẩu sang Mỹ của Vĩnh Hoàn tăng trưởng trong tháng 10/2026

Tháng 10/2026, Mỹ tiếp tục là thị trường mang về doanh thu lớn nhất cho Vĩnh Hoàn (VHC).
Hà Nội rà soát tiến độ Vành đai 4

Hà Nội rà soát tiến độ Vành đai 4

Đoàn giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội ngày 18/11 đã làm việc với UBND thành phố và các đơn vị liên quan về tình hình triển khai dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô trên địa bàn Hà Nội.
Hà Nội: Triển khai các dự án đường sắt theo hợp đồng 'chìa khóa trao tay'

Hà Nội: Triển khai các dự án đường sắt theo hợp đồng 'chìa khóa trao tay'

UBND TP Hà Nội yêu cầu hoàn thiện điều kiện khởi công các dự án lớn, triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị và giải quyết vướng mắc về mặt bằng, tái định cư.
Muốn vươn ra toàn cầu, doanh nghiệp Việt phải đổi 'cách chơi'

Muốn vươn ra toàn cầu, doanh nghiệp Việt phải đổi 'cách chơi'

Để vươn ra thị trường toàn cầu, theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt cần nâng nội lực, chọn đúng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.
Vietnam Airlines khai trương đường bay Đà Nẵng – Singapore

Vietnam Airlines khai trương đường bay Đà Nẵng – Singapore

Đường bay Đà Nẵng – Singapore được khai thác hàng ngày, nâng tần suất kết nối giữa Việt Nam và Singapore của Vietnam Airlines lên 42 chuyến khứ hồi mỗi tuần.
Xuất nhập khẩu Việt Nam với APEC đạt hơn 800 tỷ USD sau 10 tháng

Xuất nhập khẩu Việt Nam với APEC đạt hơn 800 tỷ USD sau 10 tháng

Lũy kế 10 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam với các nền kinh tế thành viên APEC đạt 825 tỷ USD, chiếm 82% tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam với thế giới.
Có gì trong Tuyên bố chung về thương mại Mỹ - Thái Lan vừa ký?

Có gì trong Tuyên bố chung về thương mại Mỹ - Thái Lan vừa ký?

Mỹ và Thái Lan xác nhận cơ bản hoàn tất đàm phán thương mại đối ứng, song mức thuế cuối cùng và thời điểm ký thỏa thuận vẫn chưa được công bố.
Ấn Độ khởi xướng chống bán phá giá sản phẩm nhôm từ Việt Nam

Ấn Độ khởi xướng chống bán phá giá sản phẩm nhôm từ Việt Nam

Ấn Độ khởi xướng điều tra chống bán phá giá với sản phẩm nhôm đùn có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Việt Nam, Trung Quốc, Malaysia và Thái Lan.
Khai trương khu căn hộ nhà ở xã hội Tân Phú Hưng ở Hải Phòng

Khai trương khu căn hộ nhà ở xã hội Tân Phú Hưng ở Hải Phòng

Khu căn hộ mẫu dự án nhà ở xã hội Tân Phú Hưng Central Park tại Khu dân cư, đô thị Tân Phú Hưng mở rộng vừa được khai trương tại phường Tân Hưng, Hải Phòng.
PTSC M&C tiếp tục tham gia dự án điện gió ngoài khơi 600 MW tại Đài Loan

PTSC M&C tiếp tục tham gia dự án điện gió ngoài khơi 600 MW tại Đài Loan

PTSC M&C và Semco Maritime ký hợp đồng EPC trạm biến áp ngoài khơi Fengmiao 2 tại Đài Loan (Trung Quốc), tiếp nối chuỗi dự án quốc tế và hợp tác phát triển điện gió với CIP.
Việt Nam tổ chức Triển lãm và Hội nghị Năng lượng Toàn cầu lần đầu vào năm 2027

Việt Nam tổ chức Triển lãm và Hội nghị Năng lượng Toàn cầu lần đầu vào năm 2027

VEC và dmg events công bố tổ chức Triển lãm và Hội nghị Năng lượng Toàn cầu Việt Nam 2027 (GEEC 2027) từ ngày 26 - 28/5/2027 tại Hà Nội.
Đà Nẵng tổ chức lễ hội đèn lồng quốc tế lần thứ nhất

Đà Nẵng tổ chức lễ hội đèn lồng quốc tế lần thứ nhất

Ngày 17/11, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức họp báo công bố thông tin về lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An lần thứ nhất với chủ đề “Sắc màu di sản”.
Hợp tác công nghệ mở thêm cơ hội cho Vietnam Airlines

Hợp tác công nghệ mở thêm cơ hội cho Vietnam Airlines

Vietnam Airlines trao biên bản ghi nhớ hợp tác trị giá ước tính 20 triệu USD với doanh nghiệp Trung Quốc, hướng tới ứng dụng công nghệ để phát triển nguồn khách.
Để dừa thành ngành xuất khẩu tỷ USD

Để dừa thành ngành xuất khẩu tỷ USD

Thay vì chủ yếu xuất khẩu trái tươi và sản phẩm sơ chế, ngành dừa Việt Nam đang hướng đến khai thác sâu hơn giá trị của từng phần trái dừa, từ nước, cơm, xơ đến gáo.
Hơn 200 doanh nghiệp ngành gia dụng kết nối giao thương tại TP HCM

Hơn 200 doanh nghiệp ngành gia dụng kết nối giao thương tại TP HCM

Triển lãm Quốc tế Đồ gia dụng tại TP HCM 2026 (IGHE 2026) diễn ra từ ngày 10 - 13/12/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), hướng tới kết nối nhà sản xuất, thương hiệu quốc tế với hệ thống mua hàng, phân phối tại Việt Nam và khu vực.
Đà Nẵng: Tái khởi động Khu đô thị quốc tế Đa Phước quy mô hơn 170 ha

Đà Nẵng: Tái khởi động Khu đô thị quốc tế Đa Phước quy mô hơn 170 ha

Sáng 17/11, tại phường Hải Châu, TP Đà Nẵng, dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước đã được tái khởi động sau nhiều năm gián đoạn.
Xuất khẩu bánh kẹo sang Lào tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ

Xuất khẩu bánh kẹo sang Lào tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ

Trong 10 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu bánh kẹo và các sản phẩm từ ngũ cốc sang Lào đạt 16,9 triệu USD, gấp hơn 2 lần cùng kỳ năm trước - điểm sáng hiếm hoi khi kim ngạch xuất khẩu chung giảm 35%.
Phó Thủ tướng: Ngành xây dựng phải biến tiến bộ công nghệ thành hiệu quả thực tế

Phó Thủ tướng: Ngành xây dựng phải biến tiến bộ công nghệ thành hiệu quả thực tế

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu ngành xây dựng tập trung làm chủ công nghệ hạ tầng chiến lược, phát triển dữ liệu dùng chung và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tế.
Vinhomes làm khu đô thị hơn 598,2 ha gần sân VinFast - Trống Đồng

Vinhomes làm khu đô thị hơn 598,2 ha gần sân VinFast - Trống Đồng

Dự án Khu đô thị đa mục tiêu Bình Minh – Tam Hưng do Vinhomes đầu tư nhằm tạo quỹ nhà phục vụ giải phóng mặt bằng các công trình trọng điểm của Hà Nội.
PGS.TS Trần Đình Thiên: Cần nhìn nhận Vĩnh Hưng như một hình mẫu phát triển đô thị mới

PGS.TS Trần Đình Thiên: Cần nhìn nhận Vĩnh Hưng như một hình mẫu phát triển đô thị mới

Dành gần 1/5 diện tích quy hoạch 447 ha cho hạ tầng xã hội, Vĩnh Hưng được kỳ vọng giải quyết những điểm nghẽn đô thị tồn tại kéo dài.
Năng lực chuyên sâu của Vinmec Phú Quốc phía sau những cuộc hồi sinh

Năng lực chuyên sâu của Vinmec Phú Quốc phía sau những cuộc hồi sinh

Giữa biển đảo, khi một ca bệnh nặng cần được can thiệp ngay, năng lực của đội ngũ tại chỗ trở thành điểm tựa cho sự sống.
Gia Lai sắp hình thành khu đô thị sinh thái hơn 11.400 tỷ đồng

Gia Lai sắp hình thành khu đô thị sinh thái hơn 11.400 tỷ đồng

Dự án Thị Nại Eco Bay có quy mô gần 118 ha tại hai phường Quy Nhơn và Quy Nhơn Đông, dự kiến hoàn thành và đưa vào hoạt động trong quý 4/2030.
Quy hoạch đô thị sông Hồng xác định các khu vực tái thiết

Quy hoạch đô thị sông Hồng xác định các khu vực tái thiết

Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng xác định các khu vực thuộc diện di dời, tái thiết dựa trên yêu cầu an toàn thoát lũ, phạm vi xây dựng hạ tầng và định hướng phát triển đô thị.
Cơ hội làm việc cho doanh nghiệp hàng không lớn nhất Việt Nam

Cơ hội làm việc cho doanh nghiệp hàng không lớn nhất Việt Nam

Vietnam Airlines đang gia tăng tuyển dụng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu mở rộng hoạt động và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Quản lý bay Việt Nam chủ động rút kinh nghiệm từ sự cố hàng không tại Mỹ

Quản lý bay Việt Nam chủ động rút kinh nghiệm từ sự cố hàng không tại Mỹ

Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) chủ động rà soát, đối chiếu các bài học để nâng cao khả năng ứng phó, bảo đảm an toàn điều hành bay sau sự cố hàng không tại Mỹ.
Hà Nội đốc thúc hoàn thiện hạ tầng 26 cụm công nghiệp

Hà Nội đốc thúc hoàn thiện hạ tầng 26 cụm công nghiệp

Hà Nội tập trung tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư và hệ thống xử lý nước thải tại các dự án chậm tiến độ.
Nhiều sản phẩm làng nghề đặc sắc của Hải Phòng được giới thiệu tại Hà Nội

Nhiều sản phẩm làng nghề đặc sắc của Hải Phòng được giới thiệu tại Hà Nội

Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 vừa chính thức khai mạc tối 13/11 tại thành phố Hà Nội, với nhiều điểm nhấn, đặc sắc.
Việt Nam xuất khẩu mặt hàng nào nhiều nhất sang ASEAN

Việt Nam xuất khẩu mặt hàng nào nhiều nhất sang ASEAN

10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã thu về gần 40 tỷ USD từ xuất khẩu hàng hóa sang ASEAN, Thái Lan tiếp tục là thị trường lớn nhất trong khối.
Ngành thép Việt Nam trước yêu cầu chuyển từ sản lượng sang chất lượng

Ngành thép Việt Nam trước yêu cầu chuyển từ sản lượng sang chất lượng

Ngành thép Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi, từ chạy theo sản lượng sang nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả. Áp lực cạnh tranh, chi phí đầu vào và tiêu chuẩn môi trường cũng đặt ra bài toán nâng sức cạnh tranh trên toàn chuỗi giá trị.
Sơn La: Khởi công dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên

Sơn La: Khởi công dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên

Sáng 14/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự Lễ khởi công dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên tại xã Mường Bang, tỉnh Sơn La.
Xem thêm