Cảng xanh trở thành “vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu

Các tiêu chuẩn giảm phát thải đang định hình lại ngành hàng hải, buộc các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam phải đẩy nhanh chuyển đổi nếu không muốn mất lợi thế cạnh tranh.
Cảng xanh trở thành “vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu
Toàn cảnh hội thảo "Cảng xanh Việt Nam 2026". Ảnh: Mộc An/Mekong ASEAN.

Ngày 10/4, Cục Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam phối hợp cùng Hiệp hội Cảng biển Việt Nam (VPA) tổ chức Hội thảo “Cảng xanh Việt Nam 2026” tại hội trường Cảng Phước An, tỉnh Đồng Nai.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành hàng hải và cảng biển đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, khi yêu cầu về giảm phát thải, tối ưu năng lượng và phát triển bền vững ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong năng lực cạnh tranh của mỗi cảng biển.

Cảng xanh không còn là lựa chọn, trở thành điều kiện cạnh tranh

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Xuân Kỳ - Tổng thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam nhận định, thế giới đang đối mặt với khủng hoảng khí hậu ngày càng nghiêm trọng khi nhiệt độ toàn cầu tăng, nước biển dâng và thiên tai ngày càng khốc liệt.

Dẫn số liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), ông cho biết, năm 2023, ngành logistics, vận tải và hàng hải chiếm tới 22,96% tổng lượng phát thải khí nhà kính (GHG) toàn cầu; trong đó vận tải biển chiếm khoảng 3%.

Đỗ đó cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, thông minh và phát thải thấp trong ngành hàng hải.

Theo ông Kỳ, Châu Âu đang đi đầu với các quy định giảm phát thải khí nhà kính. Từ năm 2026, một số cơ chế sẽ được áp dụng, như CBAM (cơ chế điều chỉnh biên giới carbon), áp thuế carbon cho hàng hóa nhập khẩu vào Châu Âu. Điều này buộc các doanh nghiệp xuất khẩu phải đo lường lại phát thải trong toàn bộ chuỗi sản xuất, nếu không kiểm soát được dấu chân carbon sẽ làm gia tăng chi phí logistics. Tại Mỹ, ông cho biết các quy định cũng đang được siết chặt, trong đó có đạo luật Clean Shipping Act yêu cầu các tàu cập cảng Mỹ phải sử dụng nhiên liệu sạch.

Việt Nam cũng thể hiện cam kết mạnh mẽ với cộng đồng quốc tế tại Hội nghị COP26 (năm 2021) khi lần đầu tiên tuyên bố mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; đồng thời gia nhập các sáng kiến như JETP (Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng) với quy mô hỗ trợ hơn 15,5 tỷ USD từ quốc tế để thúc đẩy chuyển đổi năng lượng.

Liên quan đến cơ chế quốc tế, ông cho biết IMO đã thông qua sáng kiến IMO Net Zero Fund trong phiên họp tháng 4/2025. Các hãng tàu giảm phát thải sẽ được hỗ trợ tài chính từ nguồn đóng góp của các hãng tàu phát thải cao. Đây là động lực để các hãng tàu lớn như Maersk và MSC đầu tư tàu chạy nhiên liệu sạch.

Vì vậy, ông Kỳ nhấn mạnh, nếu không kịp thời đầu tư xanh hóa cảng và tuyến logistics, Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ mất đơn hàng xuất khẩu lớn, bị từ chối tại các cảng EU và Mỹ, không tiếp cận được các quỹ xanh và tài chính bền vững, đồng thời bị gạt khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cảng xanh trở thành “vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu
Ảnh: Mộc An/Mekong ASEAN.
“Nếu không có những bước chuẩn bị sớm, rủi ro Việt Nam bị loại khỏi chuỗi cung ứng là rất lớn”.
Ông Nguyễn Xuân Kỳ, Tổng thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam (VPA)

Tuy nhiên, ông Kỳ cho rằng, nếu tận dụng được cơ hội chuyển đổi, Việt Nam có thể vươn lên trở thành trung tâm logistics và cảng trung chuyển xanh trong khu vực; đồng thời thu hút dòng vốn đầu tư xanh, các quỹ ESG và tài chính khí hậu, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu và có thể tham gia thị trường tín chỉ carbon tự nguyện (VCM).

Giải pháp và bài toán chi phí

Bàn luận về giải pháp chuyển đổi cảng xanh, ông Võ Trí Dũng – Tổng Giám đốc CTCP PortoNova chỉ ra rằng, trong phạm vi cảng biển, ngoài việc giữ gìn nguồn nước, yếu tố cốt lõi của bài toán giảm phát thải nằm ở năng lượng.

Theo ông, để tiếp cận mô hình cảng xanh cần dựa trên ba trụ cột chính.

Thứ nhất là chuyển đổi sang nhiên liệu xanh. Đây là giải pháp mang tính dài hạn, đòi hỏi xây dựng hệ sinh thái từ sản xuất đến lưu trữ nhằm thay thế dần nhiên liệu hóa thạch.

Thứ hai là điện hóa phương tiện, thiết bị và đẩy mạnh số hóa để tối ưu vận hành; đây là nhóm giải pháp có thể triển khai sớm với chi phí thấp hơn.

Thứ ba là phát triển hệ thống điện bờ, bởi nguồn phát thải lớn nhất trong cảng đến từ động cơ phụ của tàu khi neo đậu, chiếm khoảng 60–85% lượng phát thải carbon trong phạm vi cảng.

Ông Dũng cũng cho rằng, chi phí vẫn là rào cản lớn nhất đối với các dự án đầu tư xanh.

Cảng xanh trở thành “vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu
Tổng Giám đốc CTCP PortoNova - Ông Võ Trí Dũng chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Mộc An/Mekong ASEAN.

“Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chỉ xem xét chi phí mà bỏ qua cơ sở phát triển bền vững trong thời gian ngắn, thì chúng ta sẽ mất đi sự lựa chọn của các luồng vận hành xanh và các hãng tàu lớn. Hiện nay, đầu tư xanh có rất nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp tiên phong. Nếu chần chừ, chúng ta sẽ bỏ lỡ các cơ hội hỗ trợ tài chính trực tiếp và ưu đãi vay vốn.”, ông Dũng phát biểu tại hội thảo.

Về các kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước trong chuyển đổi xanh cảng biển, Tổng thư ký VPA đề xuất sớm tạo lập hành lang pháp lý và thể chế nhằm thúc đẩy phát triển logistics và cảng biển theo hướng phát thải thấp.

Trước hết, theo ông Kỳ, Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật. Trong đó, sửa đổi bộ tiêu chí cảng xanh cấp quốc gia theo hướng gắn với mục tiêu giảm phát GHG, phù hợp với lộ trình Net Zero theo chuẩn SBTi (Sáng kiến Mục tiêu dựa trên Khoa học) đến năm 2030, đồng thời tích hợp các yêu cầu về năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn.

Song song đó cần xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về logistics phát thải thấp, ban hành hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính theo chuẩn GHG Protocol, cũng như khuyến khích doanh nghiệp cảng – vận tải – logistics áp dụng các chứng nhận như ISO 14064. Các tiêu chí ESG cũng cần được tích hợp vào quy chuẩn đầu tư, đấu thầu dịch vụ logistics và khai thác cảng.

Việc phát triển hệ thống MRV (đo lường, báo cáo và thẩm định) cùng cơ sở dữ liệu quốc gia về phát thải trong lĩnh vực logistics cũng cần thiết, hướng tới xây dựng một hệ thống dùng chung cho toàn ngành giao thông – logistics – hàng hải.

Ngoài khung chính sách, ông Kỳ còn đề xuất cần có các cơ chế hỗ trợ tài chính và ưu đãi đầu tư nhằm khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi xanh; đồng thời đẩy mạnh nâng cao năng lực, triển khai các mô hình thí điểm và tăng cường hợp tác trong toàn ngành.

Thái Nguyên khởi công dự án cảng thủy nội địa hơn 435 tỷ đồng

Thái Nguyên khởi công dự án cảng thủy nội địa hơn 435 tỷ đồng

Công trình được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện hạ tầng logistics, tăng cường kết nối giao thương, phục vụ phát triển kinh tế của tỉnh Thái Nguyên và khu vực Trung du miền núi phía Bắc.
Khai mạc chuỗi triển lãm quốc tế về logistics và kho vận tại Hà Nội

Khai mạc chuỗi triển lãm quốc tế về logistics và kho vận tại Hà Nội

Diễn ra trong hai ngày 28–29/10, chuỗi triển lãm quy tụ 4 sự kiện chuyên ngành, giới thiệu các giải pháp về kho vận, tự động hóa, chuỗi lạnh và giao hàng thông minh.
Hải An đạt 95% chỉ tiêu lợi nhuận, lượng tiền mặt tăng gấp đôi sau 9 tháng

Hải An đạt 95% chỉ tiêu lợi nhuận, lượng tiền mặt tăng gấp đôi sau 9 tháng

9 tháng đầu năm 2026, CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An báo lãi sau thuế gần 1.184 tỷ đồng, tương đương 95% kế hoạch cả năm.
Không còn khoản lãi bán tàu, Vosco báo lợi nhuận quý 3 giảm 42%

Không còn khoản lãi bán tàu, Vosco báo lợi nhuận quý 3 giảm 42%

Lãi sau thuế của Vosco quý 3/2026 giảm 42% so với cùng kỳ năm trước, xuống gần 77 tỷ đồng. Dù vậy, lợi nhuận lũy kế 9 tháng vẫn tăng 40% YoY, đạt 123 tỷ đồng.
Nhà đầu tư sản xuất không còn chỉ nhìn vào chi phí thuê mặt bằng

Nhà đầu tư sản xuất không còn chỉ nhìn vào chi phí thuê mặt bằng

Dòng vốn FDI đang tập trung vào những dự án quy mô lớn hơn, kéo theo yêu cầu cao hơn về nguồn điện, chất lượng hạ tầng và hiệu quả vận hành tại các KCN.
Hạ tầng Việt Nam: Xây nhanh cần đi cùng kết nối đồng bộ

Hạ tầng Việt Nam: Xây nhanh cần đi cùng kết nối đồng bộ

Để biến tốc độ đầu tư thành năng lực kết nối dài hạn, các chuyên gia khuyến cáo cần tích hợp hạ tầng điện, giao thông, logistics và năng lực vận hành ngay từ khâu quy hoạch.
Green SM và ELife hợp tác thúc đẩy giao thông xanh trong lĩnh vực du lịch

Green SM và ELife hợp tác thúc đẩy giao thông xanh trong lĩnh vực du lịch

Green SM và Elife, nền tảng hỗ trợ các siêu ứng dụng B2B toàn cầu trong lĩnh vực di chuyển và giao hàng, vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) hướng tới phát triển các giải pháp du lịch và giao thông xanh cho du khách quốc tế.
Vingroup giảm 50% phí thuê đất, cam kết đầu ra dài hạn cho doanh nghiệp hỗ trợ

Vingroup giảm 50% phí thuê đất, cam kết đầu ra dài hạn cho doanh nghiệp hỗ trợ

Sáng 16/10, Vingroup tổ chức Hội nghị Tăng cường nội địa hóa và phát triển hệ thống nhà cung cấp 2026 với sự tham dự của gần 1.000 doanh nghiệp.
Hải An chi tối đa 70 triệu USD đóng mới hai tàu container

Hải An chi tối đa 70 triệu USD đóng mới hai tàu container

CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An dự kiến đầu tư tối đa 70 triệu USD đóng mới hai tàu container, dự kiến bàn giao vào cuối năm 2029.
'Gã khổng lồ' MSC muốn mở rộng hợp tác về cảng biển, logistics tại Việt Nam

'Gã khổng lồ' MSC muốn mở rộng hợp tác về cảng biển, logistics tại Việt Nam

MSC, hãng vận tải container hàng đầu thế giới bày tỏ ý muốn mở rộng quy mô hợp tác về cảng biển, logistics tại Việt Nam
Sắp diễn ra lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia lần thứ 10

Sắp diễn ra lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia lần thứ 10

Ngày 16/10 sắp tới, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Bộ Công Thương sẽ tổ chức lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10 năm 2026.
Gemadept rót 19 triệu USD lập công ty con tại TP HCM

Gemadept rót 19 triệu USD lập công ty con tại TP HCM

Công ty mới thành lập dự kiến có vốn điều lệ gần 500 tỷ đồng, tương đương 19 triệu USD, trong đó Gemadept góp 100% vốn.
'Cần một chiến lược mở rộng hệ sinh thái dịch vụ hàng hải'

'Cần một chiến lược mở rộng hệ sinh thái dịch vụ hàng hải'

Theo Phó Tổng giám đốc Gemadept, Việt Nam cần mở rộng dịch vụ hàng hải và hút vốn quốc tế để giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi hoạt động hàng hải.
5 điểm mới trong dự thảo Luật Bưu chính sửa đổi

5 điểm mới trong dự thảo Luật Bưu chính sửa đổi

Dự thảo Luật Bưu chính sửa đổi đề xuất làm rõ phạm vi dịch vụ bưu chính, chuyển từ cấp giấy sang đăng ký điện tử, mở rộng dịch vụ phổ cập và quản lý bưu gửi dựa trên dữ liệu, mức độ rủi ro.
Hải An: Nhóm cổ đông lớn ‘xáo trộn’ giữa cuộc đua mở rộng đội tàu

Hải An: Nhóm cổ đông lớn ‘xáo trộn’ giữa cuộc đua mở rộng đội tàu

Cơ cấu cổ đông lớn của CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An có nhiều thay đổi khi doanh nghiệp đang tăng tốc mở rộng đội tàu, kéo theo nhu cầu vốn lớn.
Loạt doanh nghiệp cảng biển được dự báo hưởng lợi từ 'sóng' hàng hóa qua cảng

Loạt doanh nghiệp cảng biển được dự báo hưởng lợi từ 'sóng' hàng hóa qua cảng

Quý 3/2026, MBS dự báo sản lượng qua hệ thống cảng biển cả nước tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước, hỗ trợ nhiều doanh nghiệp cảng biển tăng lợi nhuận đáng kể.
Thaco Auto đưa xe tải van điện TOWNER E vào phân khúc logistics đô thị

Thaco Auto đưa xe tải van điện TOWNER E vào phân khúc logistics đô thị

Thaco Auto vừa giới thiệu TOWNER E, dòng xe tải van thuần điện tải trọng 945 kg, hướng đến nhu cầu vận chuyển, phân phối và giao nhận hàng hóa trong đô thị.
Các Hiệp hội kiến nghị gì để giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu

Các Hiệp hội kiến nghị gì để giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu

Tại hội nghị logistics ngày 22/9, đại diện các hiệp hội đã đưa ra giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong hoạt động logistics tại Việt Nam, góp phần tối ưu chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics vùng Đồng bằng sông Hồng

Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics vùng Đồng bằng sông Hồng

Chiều 21/9, tại Hải Phòng, Diễn đàn Logistics vùng lần VII đã diễn ra với sự tham dự của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng.
Khuyến khích doanh nghiệp hình thành đội ngũ bán hàng trực tiếp ra thị trường lớn

Khuyến khích doanh nghiệp hình thành đội ngũ bán hàng trực tiếp ra thị trường lớn

Theo Tổng giám đốc VIETGO Nguyễn Tuấn Việt, cần khuyến khích doanh nghiệp thương mại và xúc tiến xuất khẩu, hình thành lực lượng đủ sức trực tiếp tìm kiếm thị trường quốc tế cho hàng Việt.
Hệ sinh thái công nghiệp xanh: 'Chìa khóa' thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới

Hệ sinh thái công nghiệp xanh: 'Chìa khóa' thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới

Việc xây dựng hệ sinh thái công nghiệp xanh và chuỗi cung ứng nội địa vững mạnh đang trở thành nền tảng cốt lõi để Việt Nam thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới.
Công viên logistics góp phần nâng cao năng lực thông quan

Công viên logistics góp phần nâng cao năng lực thông quan

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá mô hình Công viên logistics Viettel Lạng Sơn đã bước đầu phát huy hiệu quả, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần nâng cao năng lực thông quan.
Đề xuất xây mới 6 tuyến đường sắt quốc gia khu vực Hà Nội

Đề xuất xây mới 6 tuyến đường sắt quốc gia khu vực Hà Nội

Cục Đường sắt Việt Nam đề xuất phương án nâng cấp 5 tuyến hiện hữu, đồng thời xây mới 6 tuyến đường sắt quốc gia chạy qua khu vực Hà Nội.
Hơn 1.500 nhà thuốc Long Châu sẽ giao hàng bằng xe máy điện Green SM

Hơn 1.500 nhà thuốc Long Châu sẽ giao hàng bằng xe máy điện Green SM

Dịch vụ được triển khai tại 19 tỉnh, thành phố và dự kiến mở rộng trên toàn hệ thống Long Châu vào năm 2027.
Đưa Tây Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Đưa Tây Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Tỉnh Tây Ninh xác định, xuất khẩu không chỉ là đưa hàng hóa ra nước ngoài mà còn đưa giá trị của doanh nghiệp và của tỉnh Tây Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát triển vận tải đa phương thức, gỡ vướng logistics liên vùng Việt - Trung

Phát triển vận tải đa phương thức, gỡ vướng logistics liên vùng Việt - Trung

Các địa phương trên Hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Việt - Trung đang dồn lực tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, hướng tới liên kết mạng lưới vận tải đa phương thức.
Vận tải biển quý 2/2026: Người thắng lớn, kẻ 'hụt hơi'

Vận tải biển quý 2/2026: Người thắng lớn, kẻ 'hụt hơi'

Quý 2/2026, nhiều công ty vận tải biển tăng mạnh lợi nhuận nhờ đội tàu mới và giá cước cải thiện, song một số đơn vị vẫn chịu áp lực từ chi phí và thị trường.
Mảng vận tải biển khởi sắc, Hải An báo lãi quý 2 tăng 13%

Mảng vận tải biển khởi sắc, Hải An báo lãi quý 2 tăng 13%

Việc bổ sung tàu mới cùng đà tăng của giá cước vận tải đã giúp CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An ghi nhận lãi sau thuế quý 2/2026 tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025.
Viettel Post giảm 30% lãi nửa đầu năm, tiền gửi ngân hàng tăng gấp 3 lần

Viettel Post giảm 30% lãi nửa đầu năm, tiền gửi ngân hàng tăng gấp 3 lần

Viettel Post báo lãi sau thuế nửa đầu năm 2026 hơn 111,7 tỷ đồng, giảm 33%, chủ yếu do giá tiêu dùng và chi phí nhiên liệu, xăng dầu tăng.
Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế Logistics Việt Nam năm 2026

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế Logistics Việt Nam năm 2026

Từ ngày 30/7 - 1/8/2026, Triển lãm Quốc tế Logistics Việt Nam lần thứ 4 (VILOG 2026) sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP HCM.
DHL xây dựng khu phức hợp logistics lớn nhất Đông Nam Á tại Hưng Yên

DHL xây dựng khu phức hợp logistics lớn nhất Đông Nam Á tại Hưng Yên

DHL Supply Chain vừa động thổ khu phức hợp logistics DHL North Logistics Campus tại Khu công nghiệp Yên Mỹ (Hưng Yên) với tổng vốn đầu tư khoảng 1.900 tỷ đồng.
Chuyển đổi xanh cảng biển: Muốn giảm phát thải phải đo lường được phát thải

Chuyển đổi xanh cảng biển: Muốn giảm phát thải phải đo lường được phát thải

Ngành cảng biển Việt Nam đang bước vào giai đoạn hành động với nhiều giải pháp, từ đo lường phát thải đến đề xuất thành lập Liên minh Cảng xanh Việt Nam.
Singapore, Indonesia cam kết giữ Eo biển Malacca luôn mở cửa

Singapore, Indonesia cam kết giữ Eo biển Malacca luôn mở cửa

Singapore và Indonesia cam kết duy trì Eo biển Malacca luôn thông suốt, an toàn và mở cửa cho mọi quốc gia.
Vận tải và Xếp dỡ Hải An rót thêm 193 tỷ đồng vào liên doanh cùng Viconship

Vận tải và Xếp dỡ Hải An rót thêm 193 tỷ đồng vào liên doanh cùng Viconship

CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An dự kiến góp thêm 193,3 tỷ đồng vào Công ty TNHH Hải An Green Shipping Lines, nâng tổng vốn góp lên hơn 793 tỷ đồng.
Vietnam Airlines cùng IATA thúc đẩy số hóa thị trường hàng hóa hàng không

Vietnam Airlines cùng IATA thúc đẩy số hóa thị trường hàng hóa hàng không

Vietnam Airlines phối hợp IATA thúc đẩy áp dụng chuẩn dữ liệu ONE Record khi thị trường hàng hóa hàng không toàn cầu được dự báo đạt 162 tỷ USD trong năm 2026.
Gemadept và PHP được dự báo dẫn đầu lợi nhuận ngành cảng biển

Gemadept và PHP được dự báo dẫn đầu lợi nhuận ngành cảng biển

MBS dự báo Gemadept và Cảng Hải Phòng sẽ dẫn đầu tăng trưởng lợi nhuận nhóm cảng biển trong quý 2/2026 nhờ xuất nhập khẩu khởi sắc.
Xem thêm