Đó là một trong những nội dung trọng tâm của Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phê duyệt tại Quyết định số 438 ngày 16/3.

Mục tiêu tổng quát của Chiến lược là phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử bảo đảm an toàn, an ninh, phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và an ninh năng lượng quốc gia, góp phần đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Chiến lược hướng tới việc đưa vào vận hành các nhà máy điện hạt nhân một cách an toàn, hiệu quả, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đồng thời hoàn thành một số nhiệm vụ cơ bản trong chương trình phát triển điện hạt nhân.

Bên cạnh đó, định hướng mở rộng ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành kinh tế - kỹ thuật, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý Nhà nước, tăng cường tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân cũng được nhấn mạnh, nhằm từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu.

Vận hành an toàn 2 nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận vào năm 2035

Chiến lược đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2035 sẽ đưa vào vận hành an toàn hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2, với kỳ vọng doanh nghiệp trong nước tham gia 30% tổng mức đầu tư xây lắp các công trình phụ trợ.

Đồng thời, Việt Nam sẽ triển khai ít nhất một dự án nhà máy điện hạt nhân dùng công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và định hướng phát triển các dự án tiếp theo nhằm bảo đảm an ninh năng lượng bền vững.

Làm chủ các kỹ thuật hạt nhân và công nghệ bức xạ tiên tiến

Đến năm 2035, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng 10 - 15%/năm. Y học bức xạ được định hướng vươn lên top đầu ASEAN với các chỉ tiêu cụ thể về tỷ lệ máy CT, MRI, xạ hình và xạ trị trên mỗi triệu dân.

Việt Nam cũng hướng tới làm chủ công nghệ bức xạ tiên tiến trong công nghiệp, đẩy mạnh chế tạo thiết bị để thay thế hàng nhập khẩu. Về khoa học công nghệ, Việt Nam sẽ đầu tư 2 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia (về điện hạt nhân, đất hiếm, urani, titan), xây dựng 4 - 5 nhóm nghiên cứu có khả năng làm chủ một số công nghệ hạt nhân hỗ trợ các dự án điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu; 3 - 5 cơ sở đào tạo đại học chuyên ngành đạt chuẩn quốc tế.

Đến năm 2050, năng lượng nguyên tử trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật

Tầm nhìn đến năm 2050, năng lượng nguyên tử sẽ trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật cốt lõi. Điện hạt nhân dự kiến chiếm 6 - 8% tổng sản lượng điện quốc gia thông qua việc bổ sung thêm 4 lò phản ứng công suất lớn và 10 - 15 lò mô-đun nhỏ.

Việt Nam đặt mục tiêu cơ bản làm chủ công nghệ hạt nhân, xây dựng được các doanh nghiệp dẫn dắt đủ năng lực thiết kế, chế tạo thiết bị. Đồng thời, trình độ khoa học hạt nhân của nước ta sẽ vươn lên ngang mức trung bình của các nước phát triển, đưa Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo hạt nhân hàng đầu Đông Nam Á.

Phát triển, sản xuất và ứng dụng thuốc phóng xạ phục vụ y tế

Trong lĩnh vực y tế, mạng lưới cơ sở xạ trị, y học hạt nhân sẽ được phát triển đồng bộ trên toàn quốc. Trọng tâm là tăng cường nghiên cứu, sản xuất thuốc phóng xạ phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh và đào tạo nguồn nhân lực y học bức xạ chất lượng cao.

Trong công nghiệp và nông nghiệp, định hướng tập trung làm chủ thiết bị bức xạ tiên tiến, nghiên cứu tạo giống cây trồng đột biến phóng xạ năng suất cao và ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thủy sản.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cơ quan an toàn bức xạ quốc gia sẽ được kiện toàn chuyên nghiệp, đi kèm với việc hiện đại hóa toàn diện mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường.