|
|
| Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động dự án thành phần 1: Di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Nguồn: VGP. |
Phát biểu tại lễ khởi động, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, cần phát triển nguồn cung năng lượng mang tính chiến lược; trong đó, điện năng phải tăng trưởng 15 – 18%, ưu tiên điện xanh, điện sạch, ít phát thải.
Trên cơ sở đó, Quốc hội đã thông qua chủ trương tiếp tục đầu tư các nhà máy điện hạt nhân cùng các cơ chế, chính sách đặc biệt để triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, bao gồm chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở mức cao nhất đối với người dân bị ảnh hưởng bởi di dời, giải phóng mặt bằng.
"Dự án thành phần 1 được khởi động hôm nay có ý nghĩa đặc biệt, là tiền đề để triển khai xây dựng các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 trong thời gian tới," Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Đánh giá cao nỗ lực của các Bộ, ngành Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa và sự đồng thuận của người dân xã Phước Dinh, xã Vĩnh Hải, Phó Thủ tướng ghi nhận tinh thần nhường đất, dời nhà để triển khai dự án.
Để phấn đấu hoàn thành đầu tư xây dựng dự án với tổng công suất 4.000 MW trước ngày 31/12/2030, chậm nhất trước ngày 31/12/2031, Phó Thủ tướng yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, quyết tâm cao của nhân dân, đặc biệt là người dân trong vùng dự án.
Phó Thủ tướng đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa tiếp tục làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền; khẩn trương rà soát, hoàn thiện và tổ chức thực hiện các phương án di dân, tái định cư bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng chính sách.
Đồng thời, tập trung tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm người dân có nơi ở ổn định, hạ tầng đồng bộ, sinh kế bền vững, bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Phó Thủ tướng yêu cầu chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đẩy nhanh thi công, bảo đảm tiến độ, an toàn, thẩm mỹ, hiệu quả đầu tư và môi trường sáng – xanh – sạch – đẹp; các Bộ, ngành chủ động phối hợp, hướng dẫn, bố trí nguồn lực, kịp thời tháo gỡ khó khăn, gắn công tác di dân, tái định cư với tiến độ chung của dự án.
Nhấn mạnh dù đã phân cấp cho địa phương, song đây là dự án trọng điểm quốc gia, Phó Thủ tướng khẳng định Trung ương luôn quan tâm, đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi nhất về thể chế, cơ chế, chính sách để bảo đảm tiến độ dự án và ổn định, nâng cao đời sống nhân dân.
Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã tặng quà cho 30 hộ dân trong vùng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
|
|
| Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn tặng quà cho các hộ dân trong vùng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Nguồn: VGP. |
Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, tổng vốn dự kiến bố trí cho các dự án di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 vào khoảng 12.392 tỷ đồng.
Trong đó, đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, tỉnh đã phê duyệt dự án di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng tại xã Phước Dinh, do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa làm chủ đầu tư.
Dự án thành phần 1: Di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 có tổng mức đầu tư hơn 6.699 tỷ đồng, gồm 5.280 tỷ đồng cho bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng; hơn 1.082 tỷ đồng cho xây dựng, phần còn lại là các chi phí khác.
Dự án được triển khai đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Khu tái định cư sẽ được đầu tư hệ thống giao thông dài hơn 12 km, san nền trên diện tích 41,77 ha, công viên cây xanh 5,98 ha, cùng hệ thống cấp điện, chiếu sáng và hạ tầng kỹ thuật ngầm. Đồng thời, xây dựng khu neo đậu tàu cá sức chứa 150 tàu, tuyến đê chắn sóng và kè bảo vệ khu tái định cư dài 900 m.
Về hạ tầng xã hội, dự án đầu tư đầy đủ các công trình thiết yếu như trung tâm hành chính xã, trường học các cấp, trạm y tế, chợ, trung tâm văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng và các công trình tín ngưỡng, nhằm bảo đảm ổn định đời sống và sinh kế lâu dài cho người dân vùng dự án.
| Trước đó, ngày 14/1 vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 80 về việc bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 1504 ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ di dân, tái định cư phục vụ Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Việc bãi bỏ Quyết định năm 2013 được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 66.8/2025 của Chính phủ ban hành ngày 26/11/2025. Theo Nghị quyết này, nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được tách thành một dự án độc lập, áp dụng cơ chế đặc thù để triển khai. Tại Nghị quyết 66.8, Chính phủ giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan chủ quản dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Chủ tịch UBND tỉnh được quyết định đầu tư dự án trong thời gian chưa điều chỉnh chủ trương đầu tư tổng thể. Trong thời gian chờ bố trí tái định cư, địa phương được phép bố trí nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà cho người dân có đất bị thu hồi, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp điều kiện thực tế. Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu tư vấn, phi tư vấn; đồng thời quy định rõ trình tự thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng pháp luật đất đai hiện hành. Vì sao Quyết định 1504 năm 2013 không còn phù hợp? Quyết định số 1504 ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ được ban hành trong bối cảnh Việt Nam triển khai chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, nhằm quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ di dân, tái định cư phục vụ dự án. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, nhiều quy định của Quyết định số 1504 không còn phù hợp với bối cảnh pháp lý và chính sách hiện hành. Trước hết, quyết định này được xây dựng trên nền tảng Luật Đất đai 2003 và các nghị định hướng dẫn (như Nghị định số 69/2009/NĐ-CP), trong khi hệ thống pháp luật đất đai đã có nhiều thay đổi căn bản, kèm theo đó là các quy định mới về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Bên cạnh đó, Quyết định 1504 gắn chặt nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với dự án điện hạt nhân tổng thể, chưa tách thành dự án độc lập. Cách tiếp cận này không còn phù hợp với yêu cầu quản lý dự án hiện nay, khi Chính phủ chủ trương tách riêng dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để chủ động triển khai giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ và quyền lợi của người dân. Ngoài ra, thẩm quyền tổ chức thực hiện, cơ chế phân cấp, nguồn lực và phương thức triển khai theo quyết định năm 2013 chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh địa giới hành chính, quy hoạch phát triển và cơ cấu quản lý Nhà nước đã có sự thay đổi. Chính vì vậy, việc bãi bỏ Quyết định số 1504 năm 2013 được xem là bước đi cần thiết nhằm loại bỏ các quy định không còn phù hợp, tạo hành lang pháp lý thống nhất, đồng bộ với pháp luật hiện hành và chủ trương mới của Chính phủ trong triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. |