“Gần 50 năm trước, khi mới lớn lên, chúng tôi vẫn thường theo bố mẹ ra ruộng làm đất, lên luống rồi cùng mọi người trồng hành, tỏi. Ngày đó, khoảng tầm tháng 9 - 10 Dương lịch, hành, tỏi được gia đình cùng các hộ nông dân trong thôn, xã đem ra trồng. Cho đến nay, gia đình tôi cùng bà con nơi đây tiếp tục duy trì, mở rộng canh tác hai loại cây trồng này”.
Đó là chia sẻ với Mekong ASEAN của bà Vũ Thị Hòa, một nông dân đã có kinh nghiệm trồng hành, tỏi 46 năm ở thôn Xạ Sơn, xã Nam An Phụ (thành phố Hải Phòng).
Bà Hòa cho biết, theo như lời bố, mẹ của bà và người dân làng kể lại, hành và tỏi được trồng và canh tác ở đây đến nay cũng đã hơn 50 năm, khi đó, bà con nông dân trong thôn, xã canh tác ở một số cánh đồng, chưa nhiều như bây giờ. Cho đến nay, vào vụ đông, hành tỏi phủ xanh khắp các cánh đồng thôn, làng ở thị xã Kinh Môn (trước đây) và cả vùng lân cận như huyện Kim Thành, huyện Thanh Hà (cũ).
 |
| Một cánh đồng trồng hành, tỏi ở thôn Xạ Sơn, xã Nam An Phụ, thành phố Hải Phòng. Ảnh: Phùng Nguyện. |
“Như những năm trước, khoảng thời gian từ cuối tháng 9 đến tháng 10 Dương lịch là nông dân trong thôn tập trung trồng hành, tỏi thì cho thu hoạch từ tháng Chạp âm lịch năm nay cho đến tháng Giêng năm sau. Tuy nhiên, do yếu tố thời tiết, năm nay bà con trồng muộn hơn khoảng nửa tháng, hộ nào trồng sớm thì cũng sẽ thu hoạch từ trước Tết Nguyên đán và muộn hơn thì kéo dài đến hết tháng Giêng sang năm”, bà Hòa thông tin.
Cũng theo bà Hòa, trước kia gia đình bà canh tác cả tỏi và hành, với 4 sào ruộng Bắc Bộ. Hiện các ruộng này chủ yếu chuyên canh hành và đan xen một phần nhỏ cây tỏi.
“Trồng một sào tỏi hoặc hành, các khoản chi phí phục vụ cho sản xuất hết khoảng 3 - 4 triệu đồng, năm nào giá bán bình thường, trừ các khoản chi phí, một sào hành cho thu lãi được khoảng 10 triệu đồng, một sào tỏi cho thu lãi khoảng 15 triệu đồng.
Còn năm nào được giá, trừ các khoản chi phí mỗi sào hành, tỏi lãi thêm từ 3 - 5 triệu đồng. Thương lái ở khắp các tỉnh, thành phố đến tận ruộng thu mua, nhiều diện tích họ còn đến đặt mua trước vụ thu hoạch cả tháng”, bà Hòa cho biết thêm.
 |
| Nông dân thôn Xạ Sơn tưới và chăm bón hành, tỏi. Ảnh: Phùng Nguyện. |
Thôn Lộ Xá của xã Nam An Phụ cũng là một trong những địa phương điển hình về trồng, canh tác hành, tỏi. Nhiều ngôi nhà khang trang, nông dân trong thôn có của để dành cũng từ giá trị của cây tỏi và cây hành.
Bởi theo chị Trần Thị Thương, một nông dân trồng hành, tỏi trong thôn, có những hộ gia đình canh tác cả mẫu hành, tỏi hàng chục năm liên tục, con cái đi làm công ty về tiếp tục ra ruộng phụ giúp bố, mẹ, giảm được khá nhiều chi phí thuê mướn nhân công.
 |
| Cánh đồng canh tác hành, tỏi ở thôn Lộ Xá, xã Nam An Phụ. Ảnh: Phùng Nguyện. |
“Ở thôn chúng tôi, nhiều thanh niên rất chịu khó, họ đi làm ở doanh nghiệp về, dù sớm hay muộn, cứ đến mùa vụ lại mũ, nón, ủng… kéo nhau ra đồng ruộng phụ giúp gia đình từ lúc trồng, chăm bón, tưới tiêu, cho đến khi thu hoạch”, chị Thương kể.
Chị Thương cho biết, gia đình chị đang canh tác 8 sào hành, tỏi và đến mùa lúa trồng hai vụ lúa nếp, trừ các khoản chi phí thì một năm cũng cho lãi trên 100 triệu đồng. Ngoài ra, hiện chồng chị cũng đi làm công ty cho thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng.
“So với trồng lúa và một số loại rau màu khác, hành, tỏi ở đây cho thu nhập tốt hơn. Chúng tôi hy vọng hành và tỏi ở quê tôi sẽ được nhiều người tiêu dùng ở nơi biết đến hơn nữa và có thể chế biến ra nhiều sản phẩm để phục vụ đa dạng người tiêu dùng”, chị Thương bày tỏ.
 |
| Nông dân thôn Lộ Xá chăm tưới hành, tỏi. Ảnh: Phùng Nguyện. |
Vụ đông năm nay, toàn xã Nam An Phụ có khoảng 900/935 ha trồng hành, tỏi. Dự kiến năng suất củ hành, tỏi tươi khoảng 20 - 25 tấn/ha (tương đương 14 - 17 tấn củ khô/ha), tăng khoảng 30% so với năm trước. Sản lượng ước đạt trên 20.000 tấn/vụ.
Theo đại diện Phòng Kinh tế xã Nam An Phụ, hành, tỏi trồng ở đây được thương lái, người tiêu dùng đánh giá cao về độ cay, nồng và tiêu chuẩn sản xuất sạch. Một số vùng trồng trên địa bàn cũng đang phấn đấu để đạt các chỉ số xuất khẩu.
 |
| Vụ đông năm nay, toàn xã Nam An Phụ có khoảng 900/935 ha trồng hành, tỏi. Ảnh: Phùng Nguyện. |
Hiện phần lớn diện tích hành, tỏi trên địa bàn xã sinh trưởng phát triển tốt. Địa phương cũng đang triển khai thí điểm mô hình trồng hành theo hướng an toàn hữu cơ với tổng diện tích hơn 12 mẫu tại 3 khu vực cánh đồng trọng điểm. Ngoài ra, một số diện tích được nông dân đầu tư dàn phun nước tự động…
 |
| Hành, tỏi trồng ở Nam An Phụ được thương lái và người tiêu dùng đánh giá cao về độ cay, nồng… Ảnh: Phùng Nguyện. |
Ông Nguyễn Văn Tuy, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nam An Phụ cho biết, hành, tỏi vụ đông là cây trồng chủ lực của xã. Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp tổ chức đánh giá “Mô hình trồng hành củ theo hướng hữu cơ an toàn bền vững” để làm cơ sở đăng ký xây dựng mã số vùng trồng cho cây chủ lực.
Đồng thời xây dựng thương hiệu nông sản đặc sản hành, tỏi xã Nam An Phụ hướng tới tiêu chuẩn xuất khẩu. Đẩy mạnh thực hiện Chương trình OCOP gắn với xây dựng thương hiệu cho sản phẩm hành, tỏi của địa phương…
