Phiên họp thứ hai của Hội đồng thẩm định Nhà nước dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam do Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng chủ trì diễn ra vào chiều 14/10. Nguồn: MPI.

Theo thông báo kết luận phiên họp phát đi ngày 15/10, Hội đồng thẩm định Nhà nước nhấn mạnh, để bảo đảm tiến độ, chất lượng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cần nghiên cứu kỹ và làm rõ một số nội dung lớn, nhất là về hướng tuyến, phương án đầu tư và hiệu quả của dự án.

Cụ thể, về hướng tuyến và vị trí của nhà ga, Hội đồng thẩm định yêu cầu Bộ GTVT giải trình rõ việc tiếp thu chỉ đạo của Thường trực Chính phủ, đặc biệt là các yếu tố về kỹ thuật hướng tuyến phải thẳng nhất có thể để giảm chi phí (đặc biệt là đoạn tuyến qua tỉnh Nam Định);

Bảo đảm tốc độ khai thác cho các đoàn tàu, tạo không gian phát triển mới, tránh các khu dân cư, đô thị lớn nhưng phải có phương án kết nối phù hợp, thuận tiện để kết nối ngắn nhất đến sân bay, cảng biển lớn;

Thuận tiện liên kết hành lang Đông - Tây và kết nối với các tuyến đường sắt Trung Quốc, Lào, Campuchia; đồng thời, trong bước tiếp theo tiếp tục phối hợp với các địa phương có dự án đi qua rà soát, điều chỉnh hướng tuyến, vị trí nhà ga của dự án, nhất là các vị trí có lợi thế kết nối với các đầu mối giao thông lớn, các khu kinh tế,...

Bên cạnh đó, về quy mô nhà ga, cần thuyết minh làm quy mô nhà ga đáp ứng các nhu cầu hoạt động phụ trợ như bãi đỗ xe, kết nối với các phương tiện giao thông khác với diện tích tối thiểu theo thông lệ quốc tế. Các ga phải tính toán, xác định diện tích đủ lớn phù hợp, bảo đảm tầm nhìn chiến lược lâu dài để phát triển đầy đủ dịch vụ, hiện đại, khai thác hiệu quả tối đa nguồn lực đất đai và không gian phát triển mới; ngoài ra, xem xét không xác định quy mô tối đa của nhà ga theo ý kiến của một số địa phương.

Về phương án đầu tư, Bộ GTVT cần làm rõ các thông số về quy mô đầu tư các hạng mục dự án trên cơ sở phân tích, đánh giá sự tuân thủ khung tiêu chuẩn áp dụng cho dự án, thực tiễn các dự án tương đồng trên thế giới và phù hợp với hoàn cảnh, các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện nay.

Về hiệu quả của dự án, Bộ GTVT cần rà soát lại nội dung đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả tài chính của dự án cho phù hợp, đặc biệt là số liệu tính toán hiệu quả tài chính.

Về nguồn vốn, khả năng cân đối vốn, Bộ GTVT thuyết minh làm rõ phương án huy động và khả năng cân đối vốn cho dự án bảo đảm khả thi và đúng quy định pháp luật.

Về cơ chế chính sách đặc biệt, cần rà soát tổng thể các nhóm cơ chế chính sách đặc biệt nêu trong hồ sơ, tài liệu dự án; rà soát kỹ lưỡng, làm rõ các cơ chế, chính sách thật sự cần thiết đối với dự án để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định, bảo đảm hiệu lực pháp lý và tính khả thi thực hiện.

Đồng thời, làm rõ các đề xuất cơ chế chính sách về hỗ trợ doanh nghiệp chuyển giao công nghệ; tìm kiếm vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài có chi phí thấp; nghiên cứu, xem xét các đề xuất của thành viên Hội đồng thẩm định, trong đó có đề xuất cơ chế, chính sách đặc biệt cho phép trong bước tiếp theo điều chỉnh quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch khác có liên quan.

Về nhu cầu vận tải, cần rà soát kỹ về số liệu dự báo nhu cầu vận tải (hành khách, hàng hoá) trên hành lang Bắc - Nam bảo đảm sự tin cậy và phù hợp, tương đồng với các dự án trên thế giới.

Về tốc độ khai thác, đề nghị Bộ GTVT thuyết minh kỹ các yêu cầu kỹ thuật của tuyến đường với tốc độ thiết kế 350km/h trong việc khai thác tàu hàng container.

Hội đồng thẩm định cũng yêu cầu Bộ GTVT làm rõ, tăng cường khả năng nội địa hóa, làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao. Bên cạnh đó, tiếp tục nghiên cứu, đánh giá lợi thế của hình thức đầu tư công so với các hình thức khác, nhất là đối với các đoạn không có ưu thế phát triển đường sắt; làm rõ tính khả thi của việc thực hiện dự án theo đúng tiến độ, thời gian thực hiện dự án...

Kết luận cũng nêu rõ các mốc thời gian cần hoàn thành công việc đối với Bộ GTVT và cơ quan tư vấn thẩm tra, để các thành viên Hội đồng thẩm định Nhà nước khẩn trương nghiên cứu, có ý kiến biểu quyết và gửi về Bộ Kế hoạch và Đầu tư trước 12h ngày 17/10/2024.

Trên cơ sở ý kiến biểu quyết của Hội đồng, giao cơ quan thường trực của Hội đồng hoàn thiện báo cáo kết quả thẩm định, trình Chủ tịch Hội đồng ký trình Chính phủ trong ngày 17/10/2024.