Kể từ khi trở lại Intel với tư cách là Giám đốc điều hành vào đầu năm 2021, ông Pat Gelsinger mong muốn thực hiện một sứ mệnh: Biến công ty bán dẫn lớn nhất nước Mỹ này trở thành một nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn, hay còn được gọi là mảng kinh doanh xưởng đúc.

Trước đó, Intel đã nỗ lực tạo dựng danh tiếng khi thiết kế và sản xuất chất bán dẫn tiên tiến của riêng mình cho máy chủ và PC.

Việc tham gia vào lĩnh vực sản xuất chip theo hợp đồng khiến Intel phải cạnh tranh trực tiếp với hai nhà cung cấp của công ty là TSMC và Samsung Electronics.

Đây được xem là một chiến lược tốn kém. Kể từ khi Giám đốc điều hành Intel Pat Gelsinger trở lại vào năm 2021, Intel đã lên kế hoạch chi hơn 70 tỷ USD cho việc xây dựng và mở rộng các cơ sở sản xuất chip, hay còn gọi là fabs.

Ông Randhir Thakur, Chủ tịch Intel Foundry Services (IFS) cho biết: “Tham vọng của chúng tôi là trở thành xưởng đúc số hai trên thế giới vào cuối thập kỷ này. Theo đó, chúng tôi kỳ vọng sẽ đạt được tỷ suất lợi nhuận tích cực từ việc này.". IFS được thành lập vào năm 2021 để biến tầm nhìn của Giám đốc Pat Gelsinger thành hiện thực.

Đối với Intel, động thái này vừa mở ra một nguồn doanh thu tiềm năng mới, vừa là một cách để củng cố lợi thế công nghệ trong lĩnh vực sản xuất chip trong nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, việc giá cổ phiếu Intel giảm mạnh hơn một nửa kể từ khi Tổng Giám đốc điều hành Pat Gelsinger "lấn sân" sang lĩnh vực làm xưởng đúc chip đã khiến giới đầu tư không thực sự tin tưởng.

Trong mảng kinh doanh xưởng đúc, công ty đã chi khá mạnh tay, bao gồm 20 tỷ USD cho một cơ sở sản xuất chip ở Oregon (Mỹ) và 16,8 tỷ để xây dựng một nhà máy ở Đức, cũng như 3,5 tỷ USD để mở rộng cơ sở đóng gói chip ở New Mexico (Mỹ) cùng khoản đầu tư lên đến 20 tỷ USD vào Arizona fabs và phần còn lại để mở rộng tại Ireland. Không chỉ dừng lại ở đó, tháng 2 vừa qua, Intel đã mua lại xưởng đúc Tower Semiconductor của Israel với giá 5,4 tỷ USD.

Trong khi đó, nhu cầu sử dụng chip trên toàn cầu đang chững lại, điều này đã đè nặng lên doanh thu của Intel. Mới đây, trong báo cáo tài chính quý III/2022, doanh thu của công ty đã giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái.

Với việc chi tiêu mạnh tay cho mảng kinh doanh xưởng đúc, Intel buộc phải hạ triển vọng doanh thu của cả năm 2022, với dòng tiền tự do âm từ 2 tỷ USD đến 4 tỷ USD, so với mức âm 1 tỷ USD đến 2 tỷ USD mà công ty đã dự kiến vào đầu năm nay.

Tổng doanh thu của Intel và doanh thu từ mảng xưởng đúc của Intel

Mặc dù các nhà đầu tư đều bày tỏ sự quan ngại và nghi ngờ về triển vọng của Intel, nhưng giới phân tích cho rằng chiến lược kinh doanh xưởng đúc của Intel là hợp lý và các khoản đầu tư lớn hiện tại của Intel là điều mà công ty phải làm nếu muốn tham gia vào mảng kinh doanh này.

Ông Wayne Lam, Giám đốc nghiên cứu cấp cao của CCS Insight chia sẻ: " Để một nhà sản xuất thiết bị tích hợp (IDM) như Intel tồn tại, có một số điều mà họ buộc phải làm. Họ có thể phát triển và mở rộng quy mô hoặc tập trung vào một mảng kinh doanh cụ thể".

Đồng tình với quan điểm trên, ông David Crawford, nhà lãnh đạo Công nghệ Toàn cầu và Dịch vụ Đám mây của công ty tư vấn Bain&Co nói rằng: "Tôi nghĩ rằng đó là một chiến lược vô cùng hợp lý để Intel mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh chế tạo, lĩnh vực này không dành cho những nhà đầu tư không ưa mạo hiểm. Chiến lược tồi tệ nhất đối với Intel là làm những điều quá đỗi an toàn đến mức bình thường".

Theo Nikkei Asia, để mở rộng quy mô, Intel phải nỗ lực thu hút được tệp khách hàng lớn trong thị trường, điều mà đến nay công ty vẫn đang "chật vật".

Trước đây, Intel từng công bố rằng, Qualcomm, AWS của Amazon và MediaTek đã đăng ký sử dụng các dịch vụ sản xuất của họ. Cho đến quý III này, Intel đã không tiết lộ về bất kỳ khách hàng mới nào sử dụng các dịch vụ xưởng đúc của công ty.

TSMC và Samsung chiếm thị phần lớn trong thị trường xưởng đúc

Một lý do khiến Intel phải vật lộn để giành được khách hàng là sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty dẫn đầu thị trường. Điển hình như TSMC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới.

Nikkei Asia trích dẫn báo cáo của công ty nghiên cứu Trendforce cho biết, thị phần của TSMC chiếm hơn 53% thị trường xưởng đúc toàn cầu trong 6 tháng đầu năm nay. TSMC chủ yếu sản xuất chip cho những đơn vị lớn như Apple, Qualcomm, Nvidia hay Broadcom.

Vị trí thứ hai là của ông lớn Samsung, với 16,5% thị phần. Samsung chủ yếu sản xuất chip để "tự cung - tự cấp", nhưng cũng bắt đầu chuyển hướng sang mảng kinh doanh xưởng đúc trong những năm qua. Năm 2019, Samsung tuyên bố sẽ chi 115 tỷ USD để mở rộng các đơn vị thiết kế chip và kinh doanh xưởng đúc vào năm 2030.

Intel đứng sau cả hai gã khổng lồ này trong công nghệ sản xuất chất bán dẫn.

Theo nhà phân tích chất bán dẫn Charles Shi của Needham&Co., để hoạt động kinh doanh xưởng đúc thành công, Intel không nên chỉ tập trung vào mục tiêu bắt kịp thị trường công nghệ. Thay vào đó, công ty cần xây dựng danh mục sở hữu trí tuệ của bên thứ ba, dịch vụ thiết kế và hệ sinh thái đóng gói cũng như thử nghiệm chip đối với các đối tác để giúp khách hàng tiếp cận, sử dụng quy trình sản xuất của Intel một cách dễ dàng hơn.

Samsung đã bắt đầu sản xuất hàng loạt chip 3 nm trong năm nay.

Giữa tất cả những thách thức, một yếu tố bên ngoài có thể thúc đẩy chiến lược của Intel: Địa chính trị.

Chính phủ Mỹ đang tăng cường nỗ lực thúc đẩy ngành sản xuất chip của nước này trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc và tình trạng thiếu chip toàn cầu xuất hiện trong thời kỳ đại dịch Covid-19.

Vấn đề được đặt ra cho Intel là làm thế nào để công ty có thể kiếm tiền từ những mối quan tâm đó để phát triển hoạt động kinh doanh xưởng đúc của mình.

Về phía Intel, công ty cũng bày tỏ lạc quan và cho rằng họ có thể nắm bắt cơ hội này. Chia sẻ với Nikkei Asia, Chủ tịch IFS Thakur cho biết: "Chúng tôi đã làm việc với các khách hàng của xưởng đúc kể từ khi ra mắt IFS, nên rất rõ ràng rằng nhiều công ty trong số này nhận thấy được sự cần thiết của một chuỗi cung ứng bán dẫn cân bằng về mặt địa lý và linh hoạt hơn".

Giám đốc điều hành Intel Pat Gelsinger (trái) và Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Intel cũng chính là công ty ủng hộ chính cho việc thông qua Đạo luật CHIPS, đạo luật này sẽ đầu tư hơn 50 tỷ USD vào ngành công nghiệp bán dẫn. Chính phủ Mỹ đã hỗ trợ liên doanh xưởng đúc của Intel và công ty cũng nhận được các khoản trợ cấp và giảm thuế từ các bang Ohio, New Mexico và Arizona.