Theo báo cáo “Lương và thị trường lao động 2026” công bố mới đây của Navigos Group, mặt bằng thu nhập của người lao động Việt Nam trong năm 2025 nhìn chung được duy trì ổn định. Trong đó, có khoảng 26,57% cho biết mức lương không thay đổi; gần 62% ghi nhận thu nhập tăng ở các mức độ khác nhau; trong khi chỉ 8,57% cho biết thu nhập giảm.

Tỷ lệ tăng/giảm lương của người lao động Việt Nam trong năm 2025. Biểu đồ: Báo cáo Lương và thị trường lao động 2026 của Navigos Group.

Trong nhóm có thu nhập tăng, hai mức tăng phổ biến nhất là dưới 5% (chiếm 24,64%) và từ 5% đến dưới 10% (chiếm 22,47%). Hơn 8,5% ghi nhận mức tăng từ 10% đến dưới 20% và 5,8% cho biết thu nhập tăng trên 20%.

Kết quả cho thấy nỗ lực của doanh nghiệp trong việc điều chỉnh thu nhập theo hướng thận trọng nhằm cân bằng giữa kiểm soát chi phí vận hành và đảm bảo khả năng cạnh tranh trong thu hút và giữ chân nhân sự, trong bối cảnh thị trường lao động tiếp tục chịu tác động từ biến động kinh tế vĩ mô.

Trong nhóm thu nhập giảm, gần 3% cho biết giảm trên 20%, trong khi phần lớn còn lại giảm dưới 10%.

Cũng theo báo cáo của Navigos Group, mức lương của người lao động tại Việt Nam có sự phân hóa rõ rệt giữa các ngành nghề, vị trí chức vụ và trình độ kỹ năng, kinh nghiệm. Nhóm có thu nhập cao nhất chủ yếu tập trung ở các vị trí quản lý cấp cao, với mức lương trung bình dao động từ trên 100 triệu đồng đến hơn 500 triệu đồng mỗi tháng.

Ở khối giám đốc, lĩnh vực nông nghiệp ghi nhận mức lương cao nhất, dao động từ 126 đến 527 triệu đồng mỗi tháng. Theo sau là nhóm thực phẩm, đồ uống và hàng tiêu dùng nhanh với mức lương từ 263 đến 461 triệu đồng; thiết bị y tế, dược phẩm và dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ 114 đến 430 triệu đồng; dịch vụ tài chính, bảo hiểm và chứng khoán từ 184 đến 419 triệu đồng; năng lượng và dầu khí từ 132 đến 395 triệu đồng; chuỗi cung ứng, giao nhận và vận tải từ 172 đến 317 triệu đồng.

Lĩnh vực bất động sản và xây dựng, khối giám đốc có mức lương từ 132 đến 299 triệu đồng mỗi tháng; hóa chất, bao bì và vật liệu xây dựng từ 88 đến 290 triệu đồng; bán buôn, bán lẻ từ 105 đến 263 triệu đồng; công nghệ thông tin, viễn thông, thương mại điện tử, dịch vụ trực tuyến và công nghệ tài chính dao động từ 105 đến 200 triệu đồng; trong khi ban giám đốc trong lĩnh vực giáo dục ghi nhận mức lương từ 84 đến 184 triệu đồng…

Xét về mức lương khởi điểm, bất động sản và xây dựng là nhóm có trần lương cao nhất. Nhân viên kiến trúc, thiết kế nhận mức lương từ 18 đến 55 triệu đồng mỗi tháng; quản lý dự án từ 17 đến 44 triệu đồng; nhân viên bán hàng dự án từ 13 đến 41 triệu đồng (chưa bao gồm hoa hồng).

Logistics và chuỗi cung ứng đứng thứ hai về mặt bằng lương khởi điểm, với nhân viên chuỗi cung ứng nhận 10 đến 34 triệu đồng mỗi tháng, trong khi nhóm vận hành có thể đạt tối đa 31 triệu đồng. Ngành công nghệ thông tin tiếp tục duy trì mặt bằng lương cao, khi nhân viên phát triển phần mềm hưởng mức từ 13 đến 32 triệu đồng mỗi tháng.

Trong lĩnh vực tài chính, bảo hiểm và chứng khoán, nhân viên tài chính và kế toán có mức lương khởi điểm từ 14 đến 31 triệu đồng mỗi tháng, còn vị trí phát triển kinh doanh đạt tối đa 26 triệu đồng. Ở lĩnh vực du lịch, nhiều vị trí vận hành, tổ chức sự kiện và chăm sóc khách hàng ghi nhận mức lương từ 9 đến 32 triệu đồng mỗi tháng.

Ngược lại, ngân hàng là ngành có mức lương khởi điểm thấp nhất trong nhóm khảo sát, khi nhân viên dịch vụ khách hàng chỉ nhận khoảng 5 đến 13 triệu đồng mỗi tháng.

Doanh nghiệp ưu tiên chiến lược ‘tuyển dụng có kiểm soát’

Về phía nhà tuyển dụng, báo cáo của Navigos Group nhận định thị trường nhân sự tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn ổn định sau giai đoạn biến động của 2022 -2023. Doanh nghiệp ưu tiên tối ưu hiệu suất, giữ vững đội ngũ chủ lực và tuyển dụng có chọn lọc, thay vì mở rộng quy mô ồ ạt.

Trong năm 2025, khoảng 58% doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng dưới 20%, và tỷ lệ này duy trì ở mức tương đương trong dự báo năm 2026 (52,8%).

Song song, nhóm doanh nghiệp không mở rộng quy mô nhân sự, chỉ tuyển dụng để thay thế duy trì ở mức ổn định, chiếm 16% trong kế hoạch năm 2025 và 17,2% trong dự báo năm 2026. Điều này phản ánh cách tiếp cận thận trọng khi doanh nghiệp ưu tiên duy trì lực lượng lao động hiện tại, kết hợp tuyển dụng bổ sung ở mức độ vừa phải.

Tỷ lệ doanh nghiệp có kế hoạch cắt giảm nhân sự giảm từ 8% trong năm 2025 xuống còn 3,5% trong dự báo năm 2026. Mức giảm hơn một nửa cho thấy doanh nghiệp đang quay lại chiến lược ổn định nhân sự và tập trung nâng cao hiệu suất thay vì tinh giản quy mô.

Về cơ cấu tuyển dụng theo phòng ban, bán hàng tiếp tục là lĩnh vực được ưu tiên cao nhất trong năm 2026, chiếm 45,6%. Đứng thứ hai là sản xuất (23,6%), tiếp theo là vận hành (15,6%) và dịch vụ khách hàng (13,6%).

Các nhóm kỹ thuật xây dựng (13,6%), công nghệ thông tin (12,8%) và nghiên cứu – phát triển, phát triển sản phẩm (11,2%) cũng nằm trong nhóm được quan tâm, cho thấy nhu cầu nhân lực kỹ thuật và công nghệ tiếp tục gia tăng.

Cơ cấu này phản ánh ưu tiên của doanh nghiệp trong việc củng cố hai trụ cột chiến lược là doanh thu và sản xuất, đồng thời mở rộng đầu tư cho chuyển đổi số và đổi mới sản phẩm.

Ngược lại, các phòng ban hỗ trợ như hành chính (3,2%); pháp lý – tuân thủ và quan hệ Chính phủ (2,4%); nhân sự (2%) duy trì tỷ lệ tuyển dụng thấp, cho thấy xu hướng giữ ổn định bộ máy hỗ trợ và tập trung nguồn lực cho các vị trí trực tiếp tạo giá trị kinh doanh.

Nhóm công việc có nguy cơ bị thu hẹp trong 3 - 5 năm tới

Báo cáo chỉ ra nhóm bị ảnh hưởng mạnh nhất về việc làm là các công việc mang tính lặp lại, thao tác đơn giản và quy trình chuẩn hóa, bao gồm nhân viên thu tiền điện – nước tại nhà (49,2%); nhân viên nhập liệu (32,8%); nhân viên tiếp thị qua điện thoại (30,8%) và nhân viên soát vé (30%). Đây là những vị trí dễ dàng được thay thế bởi các giải pháp công nghệ như thanh toán trực tuyến, chatbot hay hệ thống tự động xác thực.

Nhóm thứ hai bao gồm các công việc bán chuyên môn, chịu tác động từ sự mở rộng của công nghệ số, như giao dịch viên ngân hàng (24,8%); nhân viên bán hàng tận nơi, phát báo (17,2%) và công nhân làm công việc thủ công – bán thủ công (14,8%). Sự phổ biến của ngân hàng số, thương mại điện tử, robot và dây chuyền tự động hóa đang làm giảm nhu cầu đối với các vị trí này.

Một số công việc đòi hỏi kỹ năng nghề nghiệp như kế toán – ghi sổ – tính lương (14,4%); biên/phiên dịch (14%) hay thiết kế đồ họa (11,2%) cũng xuất hiện trong danh sách có nguy cơ suy giảm. Điều này cho thấy tác động của AI đã lan sang cả các lĩnh vực có yếu tố chuyên môn, đặc biệt với sự phát triển của AI tạo sinh, phần mềm tự động hóa tài chính và các công cụ dịch thuật chất lượng cao.

Nhìn chung, các công việc mang tính lặp lại, hành chính hoặc thủ công đang đứng trước nguy cơ thu hẹp đáng kể trong vòng 3 - 5 năm tới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người lao động trong việc chủ động nâng cấp kỹ năng, cập nhật tư duy số và chuyển dịch sang những vị trí có giá trị gia tăng cao hơn để duy trì năng lực cạnh tranh.

Công nghệ, y tế và kinh tế xanh dẫn dắt tăng trưởng việc làm mới

Báo cáo dự đoán các lĩnh vực liên quan đến công nghệ dữ liệu, chăm sóc sức khỏe và năng lượng xanh sẽ dẫn dắt xu hướng tăng trưởng việc làm mới tại Việt Nam.

Theo khảo sát của Navigos Group, các vị trí gắn liền với công nghệ số và AI được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ nhất, trong đó chuyên gia AI và máy học dẫn đầu với 71,2%; tiếp theo là chuyên gia dữ liệu lớn (42,8%) và chuyên gia an ninh mạng (28,4%). Nhu cầu này xuất phát từ quá trình tự động hóa, tối ưu vận hành và yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin khi doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số.

Các vị trí gắn liền với công nghệ số và AI được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2026. Ảnh minh hoạ: Mekong ASEAN.

Bên cạnh đó, nhóm nghề liên quan đến chăm sóc sức khỏe và con người cũng được dự báo gia tăng nhu cầu, như chuyên viên trị liệu tâm lý – tư vấn sức khỏe tinh thần (18,8%) và y tá – điều dưỡng (16,4%), phản ánh sự gia tăng quan tâm đến sức khỏe thể chất và tinh thần trong bối cảnh đô thị hóa và mở rộng hệ thống y tế.

Các ngành công nghiệp mới và kinh tế xanh cũng nổi lên với triển vọng tích cực. Kỹ sư bán dẫn (8,8%) được thúc đẩy bởi định hướng phát triển ngành chip của Việt Nam và nhu cầu toàn cầu đối với linh kiện điện tử. Kỹ sư năng lượng tái tạo (7,6%) phản ánh xu hướng đầu tư mạnh vào điện gió, điện mặt trời và cam kết Net Zero 2050. Chuyên viên phát triển bền vững (6,8%) gia tăng theo nhu cầu doanh nghiệp tuân thủ tiêu chuẩn ESG và nâng cao hiệu quả vận hành theo hướng xanh, sạch.

“Thị trường lao động Việt Nam đang dịch chuyển rõ rệt sang các nhóm công việc chuyên môn cao về công nghệ số, dữ liệu, an ninh mạng, công nghiệp bán dẫn, năng lượng tái tạo và chăm sóc sức khỏe. Xu hướng này phản ánh tác động kết hợp của chuyển đổi số, nhu cầu an toàn thông tin, sự thay đổi hành vi xã hội và định hướng phát triển bền vững. Trong 3 - 5 năm tới, các nhóm nghề này được kỳ vọng sẽ dẫn dắt nhu cầu tuyển dụng, tạo ra khoảng trống lớn về nhân lực kỹ thuật cao và mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho lao động có chuyên môn sâu,” báo cáo viết.