 |
| Toàn cảnh diễn đàn Smart Banking 2025. Ảnh: Thu Trang/Mekong ASEAN |
Ngày 25/9, Hội thảo và Triển lãm cấp cao thường niên ngành ngân hàng – Smart Banking 2025 khai mạc với chủ đề “Đột phá chuyển đổi số ngành ngân hàng: Dữ liệu là nền tảng, khách hàng là trung tâm”. Sự kiện do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp cùng Tập đoàn IEC tổ chức, dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), và có sự đồng hành của Hiệp hội Dữ liệu quốc gia cùng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.
Giao dịch qua QR tăng 159% trong 7 tháng đầu năm 2025
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA, cho biết Việt Nam thời gian qua đã chứng kiến sự bùng nổ của dịch vụ tài chính số: thanh toán không tiền mặt ngày càng phổ biến, ngân hàng số trở thành kênh giao dịch chủ đạo; định danh và xác thực điện tử tiến bộ; hợp tác giữa ngân hàng – Fintech – nền tảng số không ngừng mở rộng; trong khi năng lực phân tích dữ liệu, ứng dụng AI và học máy ngày càng được tăng cường trong thẩm định tín dụng, quản trị rủi ro, phòng chống gian lận, tối ưu hóa vận hành và chăm sóc khách hàng đa kênh.
Theo ông Hùng, nhiều tổ chức tín dụng đã chuyển mình từ việc số hóa từng quy trình đơn lẻ sang tái thiết kế toàn bộ hành trình khách hàng; từ tình trạng dữ liệu phân tán sang quản trị dữ liệu như một tài sản chiến lược; từ phản ứng bị động sang chủ động dự báo và gợi mở nhu cầu mới.
Kết quả là hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa, với nhiều đơn vị ghi nhận trên 95% giao dịch diễn ra qua kênh số thay vì tại quầy. Hệ sinh thái ngân hàng số ngày càng phong phú, cho phép khách hàng dễ dàng chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, gửi tiết kiệm hay vay vốn trực tuyến ngay trên điện thoại. Không ít nghiệp vụ đã được số hóa hoàn toàn 100% như mở tài khoản, gửi tiết kiệm, phát hành thẻ, ví điện tử, chuyển tiền hay cho vay.
Đến nay, gần 87% người trưởng thành Việt Nam đã có tài khoản ngân hàng; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt mức gấp 25 lần GDP. Trong 7 tháng đầu năm 2025, so với cùng kỳ 2024, giao dịch qua QR code tăng 66,73% về số lượng và 159% về giá trị. Việt Nam cũng là một trong những quốc gia tiên phong triển khai thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR với Thái Lan, Campuchia và Lào, hướng tới mở rộng sang các nước châu Á khác.
Thông tin thêm tại hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng cho biết, ngành ngân hàng đã tích hợp sâu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. NHNN cũng là đơn vị đầu tiên ban hành Thông tư về Open API, cho phép các bên kết nối dữ liệu ngành ngân hàng.
Hiện nay, 98% khách hàng đã thực hiện giao dịch trên kênh số. Bên cạnh đó, NHNN cũng xây dựng hành lang pháp lý tạo điều kiện cho các ngân hàng phát triển sản phẩm dịch vụ đạt chuẩn, tuân thủ các tiêu chuẩn, chuẩn mực quốc tế để phục vụ khách hàng. Theo Phó Thống đốc, đây là nền tảng quan trọng để ngành ngân hàng phát triển hoạt động trên không gian số, thúc đẩy tài chính toàn diện.
“Mỗi ngày hệ thống ngân hàng ghi nhận trung bình trên 30 triệu giao dịch, với tổng giá trị khoảng 900.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 40 tỷ USD) thực hiện giao dịch liên chi nhánh. Đây là con số vô cùng lớn”, Phó Thống đốc cho biết thêm.
Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, với con số giao dịch lớn như vậy, việc đảm bảo đảm an ninh ngân hàng, duy trì hoạt động an toàn, liên tục là vấn đề trọng yếu được ngành ngân hàng quan tâm. Về mặt pháp lý, NHNN là một trong số ít các bộ, ngành ban hành hệ thống các thông tư để điều chỉnh toàn bộ quá trình thu thập, tổng hợp, phân tích dữ liệu.
 |
| Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại sự kiện. Ảnh: BTC |
Bài toán về dữ liệu và khách hàng trung tâm
Dù thanh toán không dùng tiền mặt đã đạt nhiều kết quả, tuy nhiên đại diện Hiệp hội Ngân hàng vẫn lưu ý rằng, để tạo đột phá thực sự trong năm 2025 và các giai đoạn tiếp theo, ngành ngân hàng cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán đan xen: chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu toàn hệ thống; xây dựng kiến trúc dữ liệu hợp nhất; thiết lập khung quản trị dữ liệu, bảo mật, quyền riêng tư và đạo đức sử dụng dữ liệu nhất quán; tăng cường liên thông dữ liệu giữa ngân hàng với các nền tảng định danh, dân cư, doanh nghiệp, thương mại điện tử, bảo hiểm, viễn thông; nâng cao năng lực phân tích thời gian thực phục vụ quyết định tín dụng, quản lý rủi ro và giám sát gian lận.
Nguyên tắc quan trọng là khách hàng phải thực sự là trung tâm về trải nghiệm, an toàn và niềm tin, không chỉ là khẩu hiệu. Theo ông Hùng, việc thu thập, khai thác và xử lý dữ liệu luôn được chú trọng để cung cấp sản phẩm công nghệ cao, cá nhân hóa, nâng cao trải nghiệm khách hàng. Chiến lược kinh doanh dựa trên dữ liệu giúp ngân hàng tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn, tạo sản phẩm cá nhân hóa, tối ưu hóa quy trình vay và phát hiện rủi ro, đồng thời nâng cao khả năng dự báo thị trường.
Hiện nhiều tổ chức tín dụng đã triển khai các giải pháp số: mở tài khoản dựa trên xác thực dữ liệu dân cư; định danh khách hàng qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VNeID; làm sạch thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia; áp dụng chấm điểm tín dụng và xác thực thông tin đa chiều.
Tính đến ngày 13/6/2025, ngành ngân hàng có hơn 117 triệu hồ sơ cá nhân đối chiếu sinh trắc học (gần 100% tổng tài khoản cá nhân phát sinh giao dịch trên kênh số), hơn 927 nghìn hồ sơ tổ chức được đối chiếu (hơn 70% tổng tài khoản tổ chức giao dịch trên kênh số). CIC phối hợp với C06, Bộ Công an cũng đã thực hiện 6 đợt làm sạch dữ liệu offline với khoảng 57 triệu lượt hồ sơ.
Ông Hùng cũng thông tin, hiện có 63 tổ chức tín dụng áp dụng thẻ CCCD gắn chip tại quầy; 57 tổ chức tín dụng và 39 tổ chức trung gian triển khai qua ứng dụng di động; 32 tổ chức và 15 tổ chức trung gian đang triển khai VNeID.
Bước chuyển “Dữ liệu là nền tảng – Khách hàng là trung tâm” không chỉ là triển khai thêm công nghệ, mà là thay đổi tư duy quản trị: từ quản lý chức năng sang quản lý quy trình; từ báo cáo hậu kiểm sang phân tích dự báo; từ thu thập dữ liệu càng nhiều càng tốt sang dữ liệu đúng, sạch, có mục đích và tạo giá trị thực.
| |
| Ngành ngân hàng đang đứng trước cơ hội và thách thức đan xen. Cơ hội đến từ việc thị trường số ngày càng mở rộng, nhu cầu về dịch vụ tài chính thông minh và cá nhân hóa tăng cao, công nghệ AI cùng điện toán đám mây phát triển, đồng thời có sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý. Thách thức gồm cạnh tranh ngày càng khốc liệt, kỳ vọng khách hàng tăng nhanh, rủi ro an ninh mạng, yêu cầu tuân thủ các quy định phòng chống rửa tiền và bảo vệ dữ liệu cá nhân, cũng như khoảng cách kỹ năng giữa công nghệ, dữ liệu và nghiệp vụ của nhân sự. | |
| Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam |
| Ngoài các phiên thảo luận xoay quanh chuyển đổi số trong ngành ngân hàng, sự kiện năm nay còn nổi bật với phần thi thực chiến trong diễn tập phòng thủ trên không gian mạng – DF Cyber Defense 2025. Được Cục CNTT – Ngân hàng Nhà nước chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan chức năng và Tập đoàn IEC tổ chức thường niên, DF Cyber Defense tạo ra một sân chơi mô phỏng chân thực các tình huống thực tế. Tại đây, các đội chuyên gia an toàn và an ninh mạng của các đơn vị tham dự có cơ hội phát huy tối đa năng lực tấn công và phòng thủ, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp và rút ngắn thời gian xử lý sự cố. Qua diễn tập, các chuyên gia ngân hàng và tổ chức tài chính không chỉ cải thiện kiến thức, nhận thức và kỹ năng về an toàn thông tin, mà còn rèn luyện năng lực làm việc nhóm và hợp tác trong môi trường mạng. Năm nay, DF Cyber Defense ghi nhận 53 đơn vị tham gia, gồm ngân hàng, tổ chức tài chính và các doanh nghiệp lớn, với hơn 200 chuyên gia an toàn, an ninh mạng. Khác với các năm trước, chương trình được chia thành hai phần thi riêng biệt: phần thi trực tuyến đã diễn ra ngày 21/9, và phần thi thực chiến kéo dài khoảng 3 giờ sáng ngày 25/9. CyberJutsu Academy tiếp tục đồng hành với vai trò đơn vị chuyên môn của diễn tập.
|
