Nhịp chững của trái phiếu doanh nghiệp và kỳ vọng từ tín dụng nới lỏng

Một trong những yếu tố được kỳ vọng sẽ là cú hích cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong thời gian tới chính là triển vọng tăng trưởng tín dụng, theo FiinRatings.

Theo báo cáo tâm điểm trái phiếu mới công bố của FiinRatings, sau giai đoạn tăng tốc mạnh trong tháng 6, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã ghi nhận sự giảm nhiệt rõ rệt trong tháng 7/2025. Tổng giá trị phát hành trong tháng chỉ đạt 44.200 tỷ đồng, giảm gần 65% so với tháng trước. Số đợt phát hành cũng thu hẹp đáng kể, chỉ còn 39 đợt, thấp hơn 68 đợt so với tháng 6.

Dù vậy, ngân hàng vẫn tiếp tục là nhóm phát hành chủ đạo, chiếm tới 88% tổng giá trị trái phiếu phát hành trong tháng. Việc giảm phát hành so với tháng trước chủ yếu do các nhà băng đã huy động mạnh tay trong quý 2/2025 để cải thiện hệ số an toàn vốn và cơ cấu nguồn vốn trung dài hạn.

Trong khi đó, khối doanh nghiệp phi ngân hàng vẫn duy trì sự thận trọng, chỉ một vài đơn vị thuộc lĩnh vực xây dựng và dịch vụ tiếp tục gọi vốn qua kênh trái phiếu.

Cũng trong tháng 7, hoạt động mua lại trái phiếu diễn biến trầm lắng, đạt 25.600 tỷ đồng, giảm 60% so với tháng trước và giảm 23,5% so với cùng kỳ. Tất cả các nhóm ngành đều ghi nhận mức giảm rõ rệt, trong đó nhóm tổ chức tín dụng chiếm 90,5% giá trị mua lại (giảm 56,8%), thương mại - dịch vụ chiếm 3% (giảm 74,1%) và bất động sản chiếm 2,1% (giảm 83,9%).

Điểm sáng của thị trường là giá trị trái phiếu bị chậm thanh toán (gốc/lãi) mới phát sinh trong tháng đã giảm 35% so với tháng 6, chỉ còn 2.800 tỷ đồng, phần lớn đến từ nhóm bất động sản. Đây là tín hiệu cho thấy thanh khoản của nhiều doanh nghiệp đang dần cải thiện, dù vẫn còn không ít thách thức phía trước.

Động lực kép cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Theo FiinRatings, một trong những yếu tố được đánh giá có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong thời gian tới chính là triển vọng tăng trưởng tín dụng. Ngân hàng Nhà nước đã chủ động nâng hạn mức tín dụng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 ở mức 16%.

Chính sách này tạo ra hai hiệu ứng tích cực. Trước hết, các ngân hàng có thêm dư địa để mở rộng cho vay và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. Đồng thời, chính bản thân các tổ chức tín dụng cũng có động lực phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn trung dài hạn trong bối cảnh lãi suất duy trì ở vùng thấp.

Ngoài ra, Thông tư 14/2025/TT-NHNN mới được ban hành đã đưa ra các quy định nâng cao về quản trị rủi ro, tiệm cận các tiêu chuẩn của Basel III. Đây là bước đi quan trọng giúp hệ thống ngân hàng gia tăng năng lực chống chịu và phân bổ vốn hiệu quả hơn trong dài hạn.

Việc Chính phủ định hướng dỡ bỏ cơ chế "room tín dụng" từ năm 2026 cũng được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn mới cho thị trường vốn. Khi ngân hàng có thể tự quyết định quy mô cho vay và đầu tư dựa trên năng lực tài chính, thay vì bị giới hạn hành chính, thị trường trái phiếu nói riêng sẽ có thêm cơ hội phát triển, giảm sự lệ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

"Nếu tận dụng tốt các điều kiện này, thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn thử thách, tiến tới một nền tảng bền vững và minh bạch hơn trong năm 2026," theo FiinRatings.

Áp lực đáo hạn vẫn lớn, bất động sản đứng đầu danh sách

Theo FiinRatings, áp lực thanh toán gốc trái phiếu tại nhóm phi ngân hàng đang giảm dần, cụ thể trong tháng 9/2025, tổng giá trị gốc trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán của nhóm phi ngân hàng ước đạt 9,6 nghìn tỷ đồng, giảm 62,4% so với mức đỉnh (25,5 nghìn tỷ đồng) của tháng 8, tập trung chủ yếu ở nhóm bất động sản.

Bất động sản chiếm tỷ trọng áp đảo (90,7% tổng giá trị đáo hạn gốc nhóm phi ngân hàng) với khoảng 8,7 nghìn tỷ đồng trái phiếu đến hạn trong tháng 9. Con số này thấp hơn khoảng 45% so với tháng 8 nhưng vẫn cao gấp 1,5 lần quy mô đáo hạn trung bình trong 8 tháng đầu năm 2025 (5,9 nghìn tỷ đồng).

Trong 5 tháng cuối năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ đối mặt với áp lực đáo hạn khoảng 106.500 tỷ đồng. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm tới 52% tổng giá trị, tiếp theo là nhóm ngân hàng, chiếm khoảng 26,3% và thương mại - dịch vụ chiếm khoảng 6,8%.

"Con số này đặt ra bài toán khó cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị bất động sản vốn đang gặp khó khăn về dòng tiền, quỹ đất chậm triển khai và khả năng tiếp cận tín dụng hạn chế," chuyên gia FiinRatings nhận định.

Tuy nhiên, việc mặt bằng lãi suất hiện đang duy trì ở mức thấp, cùng với kỳ vọng ổn định tỷ giá và xu hướng nới tín dụng từ hệ thống ngân hàng, có thể là những yếu tố giúp thị trường duy trì đà phục hồi trong những tháng tới.

Cũng theo FiinRatings sau nhịp giảm tốc trong tháng 7, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh mẽ. Trong khi nhóm ngân hàng vẫn duy trì vai trò dẫn dắt nhờ nền tảng tài chính vững và khả năng kiểm soát rủi ro tốt, thì nhóm doanh nghiệp phi ngân hàng, đặc biệt là bất động sản đang dần tái cấu trúc để thích nghi với môi trường huy động vốn ngày càng khắt khe hơn.