Chiều ngày 29/5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức “Cuộc họp thúc đẩy phát triển hợp tác nông nghiệp Việt Nam – châu Phi” và “Lễ ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp”. Nhóm công tác là nơi trao đổi về công nghệ, kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp, mô hình thực tiễn địa bàn trong lĩnh vực nông nghiệp giữa Việt Nam và các nước đang phát triển.

Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho rằng, việc ra mắt Nhóm công tác thể hiện quyết tâm của Bộ trong việc chủ động triển khai đường lối đối ngoại của Đảng, chính sách hội nhập quốc tế của Nhà nước; đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững, bình đẳng và cùng có lợi.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Theo Thứ trưởng, Việt Nam từ một quốc gia thiếu lương thực đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng của thế giới; nhiều mặt hàng nông sản giữ vị trí hàng đầu toàn cầu như gạo, cà phê, hồ tiêu, điều, thủy sản và sản phẩm gỗ.

Những kinh nghiệm của Việt Nam không phải là mô hình áp dụng nguyên trạng cho mọi quốc gia, nhưng là những bài học thực tiễn có giá trị tham khảo đối với nhiều nước đang phát triển, đặc biệt là các quốc gia châu Phi đang quan tâm đến bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và cải thiện sinh kế cho người dân.

Mặt khác, thế giới hiện nay đang đứng trước nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là giữa các quốc gia đang phát triển, trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực và cùng ứng phó với các thách thức chung.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã quyết định thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp với ý nghĩa tạo lập cơ chế điều phối thống nhất, tăng cường kết nối liên ngành, huy động hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế để thúc đẩy các hoạt động hợp tác một cách bài bản, đồng bộ và hiệu quả hơn.

Toàn cảnh sự kiện. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

"Hợp tác Nam – Nam ngày càng khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác hiệu quả và phù hợp với điều kiện của các nước phương Nam. Đây không phải là sự hỗ trợ một chiều mà là quá trình chia sẻ kinh nghiệm phát triển, mô hình thực tiễn và giải pháp phù hợp giữa các quốc gia có điều kiện tương đồng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Hợp tác Nam – Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thực tế cho thấy những giải pháp phù hợp với điều kiện sinh thái, trình độ canh tác và nhu cầu thực tế của người dân thường mang lại hiệu quả bền vững và khả năng nhân rộng cao," Thứ trưởng Hoàng Trung nhận định.

Hình thành các sáng kiến nổi bật trong nông nghiệp

Chia sẻ rõ hơn, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phạm Ngọc Mậu cho biết, Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp sẽ là đầu mối kết nối chính sách giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với các bộ, ngành liên quan, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và các nước đối tác.

Đồng thời là nền tảng kết nối tri thức, chuyên gia và viện nghiên cứu của Việt Nam với nhu cầu thực tiễn của các quốc gia đang phát triển; là kênh vận động, hình thành và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác ba bên giữa Việt Nam, đối tác phát triển và quốc gia tiếp nhận.

Nhóm công tác còn là cầu nối giữa hợp tác công và khu vực tư nhân, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia cung cấp kỹ thuật, vật tư, nông cụ, giống, công nghệ, dịch vụ và các giải pháp sản xuất phù hợp

Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phạm Ngọc Mậu. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Định hướng triển khai

Để triển khai hiệu quả Nhóm công tác, Thứ trưởng Hoàng Trung đề nghị thời gian tới, các đơn vị khẩn trương hoàn thiện Kế hoạch hành động của Nhóm công tác; xác định rõ mục tiêu, lĩnh vực ưu tiên, đối tác trọng điểm, lộ trình triển khai, cơ chế phối hợp và tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện.

Thứ hai, tập trung xây dựng danh mục các sáng kiến hợp tác ưu tiên trong những lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh và các quốc gia đối tác có nhu cầu, như lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi, khuyến nông, chế biến nông sản, phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu.

Thứ ba, ưu tiên thúc đẩy một số mô hình hợp tác thí điểm có tính khả thi cao, có sự tham gia của cơ quan quản lý Nhà nước, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác quốc tế; trên cơ sở đó tổng kết, đánh giá, hoàn thiện mô hình để từng bước nhân rộng.

Thứ tư, chủ động tăng cường làm việc với các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, ngân hàng phát triển, quỹ khí hậu, đối tác song phương và khu vực tư nhân nhằm huy động đa dạng các nguồn lực hỗ trợ hợp tác Nam – Nam.

Đồng thời, xây dựng mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các đầu mối hợp tác trong nước và quốc tế; đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, bài học kinh nghiệm và đối thoại thường niên về hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuân. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Về phía Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đánh giá cao sáng kiến về nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong lĩnh vực nông nghiệp. Bộ Ngoại giao cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng thúc đẩy Nhóm công tác hoạt động hiệu quả, đặc biệt trong 3 nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, Bộ sẽ góp phần kiến tạo môi trường chính trị thuận lợi, làm sâu sắc quan hệ và sự tin cậy chính trị giữa Việt Nam và các nước châu Phi; tham mưu cho các cấp lãnh đạo, nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam về tầm quan trọng, tiềm năng của hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp.

Bộ sẽ đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển các dự án nông nghiệp, chế biến nông sản, chuyển giao công nghệ… tại các nước châu Phi; phối hợp tìm kiếm, vận động nguồn lực để triển khai các dự án hợp tác Nam - Nam về nông nghiệp theo cả các mô hình ba bên, bốn bên hoặc mô hình đối tác công tư (PPP).

Cùng với đó là thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác cho Nhóm công tác Nam - Nam để cùng nhau tìm kiếm các giải pháp, cơ hội, dự án hợp tác mới hỗ trợ các nước châu Phi phát triển nông nghiệp.

"Tôi cũng đề nghị các đối tác phát triển, các tổ chức quốc tế có mặt ở đây tích cực ủng hộ các sáng kiến, dự án hợp tác Nam - Nam giữa Việt Nam và các nước châu Phi trong lĩnh vực nông nghiệp. Chúng tôi cũng hoan nghênh và đề nghị các nước châu Phi chủ động, tích cực phối hợp trong việc đề xuất các dự án và phối hợp trong việc huy động nguồn lực thực hiện," Thứ trưởng Lê Anh Tuấn bày tỏ.

Việt Nam đề xuất ba định hướng hợp tác OCOP liên khu vực Tại Diễn đàn OCOP liên khu vực, Việt Nam đã đưa ra ba đề xuất hợp tác, bao gồm chia sẻ chính sách, đào tạo nguồn lực và thúc đẩy mô hình công – tư – cộng đồng để phát triển chương trình OCOP một cách bền vững.