Ngày 9/6, tiếp tục Phiên họp thứ 46, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự thảo luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp.

Báo cáo tại phiên họp cho biết, sau khi các đại biểu Quốc hội góp ý kiến, Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lý và giải trình nhiều nội dung trong dự thảo Luật.

Cụ thể, dự thảo luật quy định doanh nghiệp không phải công ty đại chúng muốn phát hành trái phiếu riêng lẻ phải có nợ phải trả (bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu doanh nghiệp. Quy định này không áp dụng với tổ chức phát hành là doanh nghiệp Nhà nước, đơn vị phát hành trái phiếu để làm dự án bất động sản, ngân hàng, bảo hiểm, công ty môi giới bảo hiểm, chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư.

Hai phương án về điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, thường trực ủy ban này thấy việc quy định các điều kiện phát hành trái phiếu doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ lưỡng theo hướng nâng cao chất lượng trái phiếu doanh nghiệp, tăng cường minh bạch, kiểm soát rủi ro, đáp ứng nhu cầu tiếp cận nguồn cung vốn cho doanh nghiệp.

“Đa số những vấn đề phát sinh về thanh toán trái phiếu riêng lẻ diễn ra trong thời gian vừa qua đều liên quan đến nhóm doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, là đối tượng được loại trừ tại dự thảo luật”, ông Mãi nói.

Việc quy định tại luật mức tỷ lệ cụ thể là 5 lần, theo Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, "khó bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành đáp ứng nhu cầu thực tiễn". Trong khi, nội dung tương tự tại các pháp luật chuyên ngành đều đang được quy định chi tiết tại các văn bản dưới luật.

Vì vậy, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về 2 phương án.

Phương án 1, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội. Theo đó, dự thảo luật quy định theo hướng điều kiện về hệ số nợ, giá trị phát hành trên vốn chủ sở hữu để phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp thực hiện theo quy định của Chính phủ phù hợp với yêu cầu quản lý, phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, theo ngành, nghề, lĩnh vực cụ thể và mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Phương án 2, nhất trí với việc quy định tại dự thảo luật về tỷ lệ giữa nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu là 5 lần.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý kỹ thuật để bảo đảm cụ thể áp dụng đối với điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của các đối tượng được loại trừ.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội.

Giải trình nội dung này, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc bổ sung điều kiện hệ số nợ phải trả đối với doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ nhằm tăng năng lực tài chính với đơn vị phát hành, hạn chế rủi ro thanh toán trái phiếu.

Bên cạnh đó, giá trị trái phiếu dự kiến phát hành tối đa 5 lần vốn chủ sở hữu về cơ bản không ảnh hưởng việc huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

"Siết phát hành trái phiếu riêng lẻ nhằm loại bỏ doanh nghiệp kinh doanh không trung thực, trục lợi. Doanh nghiệp hoạt động minh bạch có thể huy động vốn trung, dài hạn qua kênh trái phiếu", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng đánh giá.

Cũng theo Bộ trưởng, thực tiễn kinh nghiệm quốc tế cho thấy, hiện mỗi nước đưa ra quy định khác nhau về điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp chưa niêm yết là tổng nợ phải trả tối đa 3-5 lần vốn chủ sở hữu. Với Việt Nam, trong bối cảnh hiện nay, điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ vẫn phải theo quy định về nợ trên vốn chủ sở hữu.

"Chỉ khi nào các khâu, hoạt động được thực hiện số hóa hoàn toàn, minh bạch thì mới có thể đưa ra cách thức quản lý khác ngoài trong phát hành trái phiếu riêng lẻ," Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhận định.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: Media Quốc hội.

Cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhất trí bổ sung điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp chưa niêm yết, do đây là sản phẩm tài chính ẩn chứa rủi ro.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thực tế cho thấy, không ít vụ việc vi phạm pháp luật trong phát hành trái phiếu, dẫn tới doanh nghiệp không trả được nợ gốc, lãi cho trái chủ đầy đủ, đúng hạn. Điều này dẫn tới nhà đầu tư trái phiếu khiếu kiện, Nhà nước phải có biện pháp can thiệp.

Từ đó, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, xác định điều kiện hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu doanh nghiệp khi phát hành trái phiếu riêng lẻ là biện pháp phòng ngừa từ sớm, nhằm khắc phục tình trạng nêu trên.

Chính phủ khẳng định việc quy định tỷ lệ nói trên không ảnh hưởng đến việc huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, song Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ quy định tỷ lệ này trong luật có ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo, quản lý, điều hành của Chính phủ hay không? Quy định tỷ lệ ngay trong luật hay giao Chính phủ quy định chi tiết sẽ tối ưu hơn?

Theo gợi mở của Chủ tịch Quốc hội, luật nên giao cho Chính phủ chịu trách nhiệm quy định và hướng dẫn cụ thể.

Theo kế hoạch kỳ họp thứ 9, dự kiến Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua dự thảo luật này vào ngày 17/6.