 |
| Khu công nghiệp cơ khí tập trung THACO Industries. Ảnh: THACO Industries |
Ngành ô tô khu vực ASEAN đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu, khi nhu cầu tiêu dùng, chính sách công nghiệp và dòng vốn đầu tư chịu tác động đồng thời từ biến động kinh tế vĩ mô và làn sóng chuyển đổi công nghệ.
Theo báo cáo “Tổng quan về thị trường ô tô ASEAN-6” – Báo cáo thị trường lần thứ 3 của Trung tâm Xuất sắc về ô tô ASEAN do PwC công bố tháng 2/2025, tổng doanh số xe hạng nhẹ của khối ASEAN-6 trong năm 2024 giảm 5,4% so với năm trước.
Tuy nhiên, Việt Nam lại nổi bật với mức tăng trưởng khoảng 22%, phản ánh nhu cầu nội địa vẫn giữ được đà tích cực và tạo nền tảng quan trọng cho ngành sản xuất linh kiện ô tô trong nước tìm kiếm cơ hội mở rộng.
Dù vậy, bức tranh toàn cảnh cũng cho thấy điểm yếu cố hữu: tỷ lệ nội địa hóa linh kiện ô tô của Việt Nam mới đạt khoảng 20%, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan và Indonesia, nơi con số này dao động 40–50% tùy phân khúc.
Số liệu thương mại cho thấy, năm 2023, Việt Nam xuất khẩu linh kiện ô tô trị giá khoảng 1,73 tỷ USD, tăng so với năm trước, nhưng vẫn nhập khẩu ở mức cao, duy trì trạng thái nhập siêu và dễ tổn thương khi chuỗi cung ứng quốc tế gián đoạn.
Ở thị trường khu vực, bối cảnh từng quốc gia có sự khác biệt khá rõ nét. Indonesia chịu sức ép từ nhu cầu sụt giảm và lãi suất cao, khiến chính phủ thúc đẩy mạnh chương trình nội địa hóa. Thái Lan, dù vẫn là trung tâm sản xuất lớn, đang điều chỉnh chính sách để thu hút sản xuất linh kiện cho xe điện.
Trong khi đó, Philippines ghi nhận mức tăng 8,7% doanh số ô tô năm 2024 với 467.252 xe bán ra (theo dữ liệu của Chamber of Automotive Manufacturers of the Philippines và Truck Manufacturers Association), nhưng thị trường vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu linh kiện, đặc biệt tại các đô thị lớn như Manila, Cebu và Davao.
Những khác biệt này vừa phản ánh rủi ro chuỗi cung ứng, vừa mở ra khoảng trống cho các doanh nghiệp có năng lực thiết kế, sản xuất linh kiện chất lượng cao để thay thế hàng nhập khẩu. Áp lực nội địa hóa đặt ra yêu cầu các nhà sản xuất trong nước phải làm chủ từ khâu thiết kế, thử nghiệm đến sản xuất linh kiện có hàm lượng công nghệ cao.
Đây là cơ hội để các nhà cung cấp có năng lực R&D, dây chuyền tự động hóa và hệ sinh thái sản xuất khép kín chuyển mình từ gia công OEM sang cung cấp giải pháp ODM/OBM toàn diện cho chuỗi giá trị ô tô.
THACO Industries với mô hình “All-in-One”: Cơ hội cạnh tranh rộng mở
 |
| Khu công nghiệp chuyên sâu về cơ khí của THACO Industries tại Chu Lai. Ảnh: THACO Industries |
Nắm bắt xu hướng này, THACO Industries lựa chọn định vị chiến lược theo mô hình 'All-in-One' – tích hợp toàn bộ quy trình từ nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế đến sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu.
Theo thông tin từ tập đoàn, khu công nghiệp cơ khí Chu Lai được phát triển với quy mô khoảng 320 ha, tổng vốn đầu tư ước tính 1 tỷ USD, gồm các phân khu R&D, cơ khí và sản xuất linh kiện, hình thành một hệ sinh thái sản xuất linh kiện ô tô khép kín. Mục tiêu là giảm chi phí chuỗi cung ứng, tăng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa và chủ động công nghệ thay vì phụ thuộc nhập khẩu.
Chiến lược này được cụ thể hóa bằng việc đưa vào hoạt động trung tâm R&D quy mô hàng chục nghìn mét vuông với vốn đầu tư lớn và đội ngũ kỹ sư chuyên môn cao. Được trang bị thiết bị hiện đại nhập khẩu từ Nhật Bản, bao gồm dây chuyền cắt, máy cắt laser sợi quang, dây chuyền hàn robot, dây chuyền phủ ED và dây chuyền sơn tĩnh điện... mỗi sản phẩm đều được chế tạo với độ chính xác và đồng nhất, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, giá cả cạnh tranh, năng suất sản xuất lớn và chuỗi cung ứng ổn định.
 |
| Các phân xưởng và dây chuyền hiện đại tại các nhà máy sản xuất thiết bị phụ trợ của THACO Industries. Ảnh: THACO Industries |
Các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như ISO 9001:2015 và ISO 14001:2015 trên toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm cắt, uốn, dập, phủ/mạ điện, lắp ráp hoàn thiện và đóng gói được áp dụng nghiêm ngặt.
Nhờ đó, THACO Industries có thể rút ngắn thời gian từ thiết kế đến sản xuất theo mô hình Design for Manufacturing, mở rộng dịch vụ từ OEM sang ODM/OBM, đáp ứng linh hoạt nhu cầu của khách hàng toàn cầu.
Tháng 6 vừa qua, THACO Industries đã xuất khẩu hơn 2.000 bộ nhíp lá iD Parts sang thị trường Bắc Mỹ, khẳng định năng lực sản xuất và cung cấp phụ tùng ô tô OEM cho khách hàng quốc tế. Sản phẩm sử dụng thép hợp kim đàn hồi cao, mang lại khả năng chịu tải vượt trội và hấp thụ sốc hiệu quả, đảm bảo xe vận hành êm ái trên nhiều điều kiện đường.
Tại Nhà máy nhíp lá ô tô, doanh nghiệp triển khai hệ thống điều hành sản xuất (MES) để giám sát toàn diện, tối ưu hóa quy trình và xây dựng cơ sở sản xuất tinh gọn, thông minh, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật toàn cầu. Mục tiêu của THACO Industries là xuất khẩu gần 25.000 bộ nhíp lá sang Bắc Mỹ vào cuối năm 2025, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm mới phục vụ thị trường quốc tế.
Ngoài nhíp ô tô, THACO Industries còn sản xuất nhiều linh kiện OEM khác như phụ tùng thân xe, ghế ngồi, cản xe, kính, ốp trần, thảm sàn, mâm xe, hệ thống điều hòa, khung gầm và dàn ngưng. Các sản phẩm này không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn xuất khẩu sang Bắc Mỹ, châu Âu, Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước ASEAN, bao gồm cả Philippines.
Hiện doanh nghiệp đã xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia, chứng tỏ khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu với tiêu chuẩn chất lượng và tiến độ đáp ứng thị trường khó tính.
Bối cảnh thị trường hiện tại tạo điều kiện thuận lợi cho mô hình này phát huy hiệu quả: nhu cầu xe thương mại tăng tại các nước láng giềng, thị trường nội địa Việt Nam duy trì sức mua tích cực, và nhiều nền sản xuất lớn đang ưu tiên năng lực cung ứng linh kiện cho xe điện.
Để biến “All-in-One” thành lợi thế bền vững, THACO Industries tăng cường quản trị chặt chẽ chuỗi cung ứng tích hợp, duy trì đầu tư R&D, phát triển mạnh mạng lưới nhà cung ứng nội địa và sẵn sàng thích ứng với thay đổi chính sách ở các thị trường xuất khẩu.
Trong bối cảnh ASEAN tái cấu trúc ngành ô tô, mô hình “All-in-One” cùng khu công nghiệp cơ khí Chu Lai không chỉ giúp THACO Industries nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm rủi ro chuỗi cung ứng, mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp trở thành nhà cung cấp giải pháp sản xuất linh kiện ô tô toàn diện cho cả khu vực và thị trường toàn cầu.
