Tổng Bí thư Tô Lâm dự lễ kỷ niệm 80 năm ngành nông nghiệp và môi trường (1945 - 2025). Ảnh: TTXVN

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng khẳng định, 80 năm qua là hành trình vẻ vang và đầy tự hào - bản hùng ca về ý chí, trí tuệ, khát vọng cống hiến của các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ngành nông nghiệp và môi trường, đã góp phần dựng xây một Việt Nam xanh, hùng cường và phát triển.

Trải qua chiến tranh, tái thiết và công cuộc đổi mới, ngành nông nghiệp đã trở thành trụ đỡ của nền kinh tế quốc dân, đưa Việt Nam từ nước thiếu ăn trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới. Từ các chủ trương đổi mới như Khoán 100, Khoán 10, đến Luật Đất đai 1993 và chương trình Xây dựng nông thôn mới, nông nghiệp Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng, ổn định xã hội và giảm nghèo bền vững.

Song song với đó, ngành nông nghiệp và môi trường không ngừng hoàn thiện thể chế, pháp luật và chiến lược phát triển, trở thành trụ cột của phát triển bền vững, gắn quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường với tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu.

Năm 2025 đánh dấu một mốc lịch sử mới khi Quốc hội khóa XV quyết nghị hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường, hình thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường từ ngày 1/3/2025. Đây là bước đi thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước nhằm quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Sau hợp nhất, Bộ đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, ổn định bộ máy, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, tạo khí thế sôi nổi, cổ vũ toàn ngành vượt qua khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao.

Nhiều phong trào tiêu biểu được phát huy và nhân rộng như: “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Cả nước chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”, “Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong ngành Nông nghiệp và Môi trường”, “Làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai” và “Hành động giảm thiểu ô nhiễm nhựa và ni lông”...

Trong 5 năm qua, toàn ngành đã được tặng thưởng: 15 Chiến sĩ thi đua toàn quốc; 65 Cờ thi đua của Chính phủ; 4 Huân chương Độc lập; 379 Huân chương Lao động các hạng; 606 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; hàng nghìn danh hiệu, bằng khen, kỷ niệm chương của Bộ trưởng.

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm, ngành nông nghiệp và môi trường vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đồng thời tuyên dương 30 hợp tác xã, 24 nông dân, chủ trang trại tiêu biểu; 57 tập thể và 151 cá nhân điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 - 2025.

Tại sự kiện, Tổng Bí thư Tô Lâm biểu dương những thành tích mà toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của ngành nông nghiệp và môi trường đã đạt được thông qua các phong trào thi đua trong giai đoạn 2020 - 2025 và trong suốt quá trình lịch sử 80 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển của ngành. Ảnh: TTXVN

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, ngành nông nghiệp và môi trường có vị trí chiến lược đặc biệt. Vì vậy, phát triển nông nghiệp, bảo vệ tài nguyên, môi trường không đơn thuần là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là nhiệm vụ chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng.

Tổng Bí thư khẳng định, trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, ngành nông nghiệp và môi trường luôn đồng hành cùng lịch sử dân tộc, trở thành trụ cột của nền kinh tế, nền tảng của sinh kế và nay đã trở thành nhân tố quan trọng trong công cuộc phát triển, chuyển mình của quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới. Những thành tựu ấy là kết tinh của trí tuệ, công sức và tâm huyết của các thế hệ cán bộ, công nhân, nông dân, trí thức và doanh nghiệp Việt Nam, cùng sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư biểu dương những thành tích mà toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của ngành đã đạt được thông qua các phong trào thi đua trong giai đoạn 2020 - 2025 và trong suốt quá trình lịch sử 80 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển của ngành.

Tổng Bí thư chỉ rõ, bên cạnh những kết quả rất đáng tự hào, cũng phải nhìn thẳng vào thực tế ngành nông nghiệp và môi trường đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn, phức tạp, đan xen giữa phát triển kinh tế, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Những thách thức về tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu, cùng những hạn chế nội tại của nông nghiệp, nông thôn, đang trở thành những điểm nghẽn lớn cản trở mục tiêu phát triển nhanh, bền vững. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế - kỹ thuật mà còn là vấn đề chính trị, xã hội, an ninh và đạo lý phát triển, đòi hỏi phải có tầm nhìn chiến lược, hành động mạnh mẽ và quyết liệt hơn trong giai đoạn mới.

Trước những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trước thời cơ và thách thức đan xen, Tổng Bí thư yêu cầu, ngành nông nghiệp và môi trường cần tiếp tục đổi mới tư duy, hành động quyết liệt hơn, hiệu quả hơn, đóng góp xứng đáng vào thành công của Đại hội XIV của Đảng và sự phát triển phồn vinh, bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm tặng bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho ngành nông nghiệp và môi trường. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư đề nghị, ngành nông nghiệp và môi trường tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách - đặt nền tảng chiến lược cho giai đoạn mới; đẩy nhanh việc tổng kết và thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu vào hệ thống pháp luật.

Ngành tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản, bảo vệ môi trường; bảo đảm đồng bộ, ổn định, khả thi, hài hòa lợi ích Nhà nước - người dân - doanh nghiệp. Đất đai phải tiếp tục được xác định là tài sản đặc biệt của quốc gia, thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý; sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, công khai, minh bạch, không để thất thoát, tham nhũng hoặc tư nhân hóa trá hình. Ngành thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch trong quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và khai thác tài nguyên; không để xảy ra lợi ích nhóm, tham nhũng, lãng phí.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu phải trở thành động lực then chốt; đưa khoa học - công nghệ vào trung tâm của sản xuất nông nghiệp, từ giống cây trồng - vật nuôi, công nghệ sinh học, tự động hóa, đến truy xuất nguồn gốc, logistics, thương mại số. Ngành khuyến khích mô hình “nhà khoa học - doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân” cùng tham gia chuỗi giá trị; khuyến nông phải gắn với đồng ruộng, với cơ sở sản xuất, không dừng lại ở hô hào phong trào.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, quy hoạch, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên - bảo vệ môi trường sống. Ngành nông nghiệp và môi trường cần quản lý chặt chẽ, điều tiết công bằng, phục hồi hệ sinh thái sông, hồ, nguồn nước ngầm, kiểm soát ô nhiễm; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất là tại Đồng bằng sông Cửu Long, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và ven biển.

Ngành cần nâng cấp hệ thống thủy lợi, đê điều, hồ chứa; ứng dụng công nghệ cảnh báo lũ, sạt lở, hạn mặn; phục hồi rừng phòng hộ, rừng ngập mặn, bảo tồn đa dạng sinh học; biến “thiên nhiên là bạn đồng hành của phát triển”; phối hợp xử lý dứt điểm các điểm nóng ô nhiễm môi trường tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, làng nghề, lưu vực sông.

Khơi thông nguồn lực - cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính - phát huy sức mạnh của người dân, doanh nghiệp, Tổng Bí thư yêu cầu, xử lý dứt điểm những “nút thắt, điểm nghẽn”: thủ tục hành chính phức tạp; chồng chéo trong quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường; khó khăn tiếp cận vốn, đất đai, khoa học công nghệ của nông dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực.

Nguồn lực xã hội, doanh nghiệp, hợp tác xã, kinh tế tư nhân phải được huy động đầu tư vào nông nghiệp xanh, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn. Nguồn lực tài nguyên - nhất là đất đai, nước, rừng, biển - phải được đưa vào phát triển, tạo ra giá trị vật chất, hạ tầng và tài chính cho đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng ngành nông nghiệp và môi trường. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư gợi mở, tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái - giá trị gia tăng cao, chuyển nền nông nghiệp từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu.

Ngành phát triển mạnh nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao; liên kết sản xuất với chế biến sâu, thương mại hiện đại. Đồng thời, xây dựng thương hiệu quốc gia, mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản thế giới và thị trường thế giới; phát triển hệ sinh thái nông thôn mới kiểu mẫu: hạ tầng đồng bộ, đời sống văn hóa phong phú, môi trường trong lành, an ninh trật tự giữ vững, xã hội nông thôn văn minh.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, ngành phải xây dựng tổ chức bộ máy tinh gọn - đội ngũ cán bộ tận tụy, trí tuệ, gắn bó với nhân dân. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải nhanh chóng hơn nữa hoàn thiện tổ chức, vận hành nhịp nhàng, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ công chức liêm chính, chuyên nghiệp, tận tụy, công tâm, trách nhiệm với dân.

Bộ tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, chuyên gia chuyên sâu về kinh tế nông nghiệp, tài nguyên, môi trường, khí hậu; đặc biệt coi trọng đội ngũ cán bộ cơ sở - người gần dân, sát ruộng đồng. Công tác khuyến nông phải được đổi mới sâu sắc - không chỉ tuyên truyền mà phải là “cánh tay nối dài” của khoa học, của chính sách đến từng thửa ruộng, từng hộ nông dân.

80 năm là một hành trình vẻ vang, nhưng phía trước là trách nhiệm lớn lao hơn, Tổng Bí thư tin tưởng, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang; đổi mới mạnh mẽ tư duy; hành động quyết liệt, hiệu quả; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đoàn kết một lòng, nỗ lực cao nhất để đóng góp xứng đáng vào thành công chung của đất nước.

Tổng Bí thư kêu gọi toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong ngành, các nhà khoa học, doanh nhân, hợp tác xã, bà con nông dân cả nước tiếp tục đoàn kết, sáng tạo hơn nữa, thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, xây dựng thành công mô hình “Nông nghiệp sinh thái - Nông thôn hiện đại - Nông dân văn minh”; “Quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên”; “Bảo vệ môi trường sinh thái, gìn giữ từng dòng sông, tấc đất, cánh rừng, ngọn núi, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc”; xây dựng non sông giàu đẹp; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân; đóng góp ngày càng lớn hơn vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhờ có thành tích xuất sắc trong tăng trưởng GDP ngành nông nghiệp và môi trường, đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội bảo vệ Tổ quốc.