Ảnh minh họa. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) ngày 23/2 thông tin, mặc dù xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng trưởng tốt trong tháng 1, nhưng doanh nghiệp Việt thời gian tới cũng sẽ đối diện không ít thách thức tại thị trường này. Đặc biệt, từ tháng 3/2026, nếu tôm hùm Canada (nhà cung cấp lớn cho Trung Quốc) chính thức được gỡ mức thuế 25%, mặt bằng cạnh tranh tại Trung Quốc có thể thay đổi nhanh. Canada có động lực “giành lại” thị phần ở các kênh nhà hàng cao cấp và quà biếu.

Mặt khác, nhu cầu tiêu dùng thủy sản tại Trung Quốc cũng đang diễn ra sự phân hóa mạnh. Nhóm khách hàng “tiết kiệm” tăng mua sản phẩm giá rẻ, trong khi nhóm cao cấp vẫn giữ sức mua tốt, kéo nhu cầu ở các sản phẩm có giá trị cao như tôm cỡ lớn và nhóm chế biến/tiện lợi.

Sự mở rộng của bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử và chuỗi nhà hàng cũng góp phần “đẩy” người tiêu dùng ra khỏi phân khúc tôm đông lạnh giá thấp và tạo thêm dư địa cho các mặt hàng cao cấp, trong đó có tôm hùm.

Theo VASEP, bức tranh tiêu dùng trên có ảnh hưởng quan trọng tới các nguồn cung tôm, bởi mặt hàng này phụ thuộc theo thu nhập và thường tăng trưởng mạnh khi nhu cầu “ăn ngon – trải nghiệm – đãi tiệc” phục hồi. Đồng thời, sự phân hóa trong tiêu dùng khiến phân khúc trung cấp chịu áp lực, trong khi nhóm cao cấp và các sản phẩm “tiện lợi” vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định – vốn là nhóm hàng thế mạnh của Việt Nam.

VASEP cho rằng, nếu như năm 2025 Trung Quốc sẵn sàng tăng mạnh nhập khẩu tôm hùm từ Việt Nam nhờ nhu cầu phân khúc cao cấp phục hồi thì năm 2026 sẽ là năm kiểm nghiệm khi sự cạnh tranh trở nên gay gắt hơn: doanh nghiệp nào giữ được chất lượng, tốc độ giao hàng và khả năng bám kênh phân phối sẽ giữ được thị phần.

Do đó, doanh nghiệp muốn giữ đà tăng trưởng cần ổn định chất lượng, chuẩn hóa quy cách, tối ưu logistics hàng sống/tươi và tăng kết nối trực tiếp với các mạng lưới phân phối hiện đại.