Nghi thức cắt băng lễ khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Uganda. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Ngày 12/8, tại Hà Nội, Cao ủy Uganda tại Kuala Lumpur (Malaysia) phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch của Uganda cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Uganda.

Diễn đàn có chủ đề "Uganda - Viên ngọc châu Phi: Cánh cửa kết nối vào châu Phi" đã thu hút hơn 300 đại biểu đại diện các cơ quan chính phủ của Uganda và Việt Nam, lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư từ các tập đoàn hàng đầu của Việt Nam, đại diện khu vực tư nhân Uganda, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các tổ chức tài chính và các đối tác phát triển.

Tại sự kiện, Đại sứ Uganda tại Việt Nam Betty Bigombe cho rằng, sự kiện là nền tảng để chuyển hóa mối quan hệ hữu nghị lâu dài giữa Uganda và Việt Nam thành các cơ hội hợp tác cụ thể về thương mại và đầu tư.

Việt Nam có thế mạnh về công nghiệp, trong khi Uganda có nguồn tài nguyên phong phú, lực lượng lao động có chi phí cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường châu Phi. Đây sẽ là cơ hội đặc biệt để xây dựng các quan hệ đối tác, mang lại việc làm và thịnh vượng chung.

Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Cùng cho rằng hai bên có nhiều dư địa để hợp tác, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI chia sẻ, dù xa nhau về địa lý nhưng hai nước lại có nhiều điểm để bổ trợ lẫn nhau về kinh tế.

Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển sôi động nhất châu Á, với các thế mạnh về nông nghiệp chế biến, công nghiệp chế biến, công nghệ thông tin.

Uganda có nền kinh tế nổi bật ở châu Phi với tài nguyên dồi dào, điều kiện về khí hậu, nông nghiệp, cùng tiềm năng mạnh mẽ trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản, du lịch.

Ông Vinh cho rằng, Uganda không chỉ hấp dẫn với doanh nghiệp Việt khi có quy mô thị trường hơn 50 triệu dân mà còn là cửa ngõ chiến lược giúp các doanh nghiệp tiếp cận khu vực Đông Phi. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến quan trọng và là trung tâm kết nối trong khu vực cho doanh nghiệp Uganda muốn mở rộng đầu tư, kinh doanh vào ASEAN.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch VCCI cũng chỉ ra rằng, thời gian qua, hoạt động thương mại và đầu tư giữa hai nước vẫn chưa phát triển tương xứng với lợi thế.

Theo ông, khoảng cách địa lý, thông tin thị trường hạn chế, chi phí logistics và sự khác biệt về văn hóa, kinh doanh được cho là điểm nghẽn mà cộng đồng doanh nghiệp hai bên cần vượt qua.

Nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế hiệu quả hơn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn để nghị hai nước cần tăng cường trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là giữa các bộ, ngành, hiệp hội, doanh nghiệp nhằm thảo luận, tìm kiếm cơ hội, đưa ra các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hợp tác.

Việt Nam và Uganda cũng cần phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt thông tin thị trường, cơ hội hợp tác, danh mục mặt hàng ưu tiên, chính sách và môi trường đầu tư của nhau.

Đồng thời, thúc đẩy triển khai các Bản ghi nhớ hợp tác đã ký kết trong lĩnh vực nông nghiệp; đàm phán và ký kết các thỏa thuận nền tảng cho hợp tác kinh tế như Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư; nghiên cứu thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác chuyên ngành khác trong các lĩnh vực tiềm năng như kỹ thuật dầu khí, xây dựng hạ tầng, khai thác tài nguyên, chuyển đổi số…

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp đầu tư

Trong khuôn khổ diễn đàn, các đại biểu Việt Nam và Uganda đã trải qua ba phiên thảo luận chuyên sâu, bàn về các lĩnh vực như du lịch, nông nghiệp, thương mại, công nghệ thông tin. Đặc biệt, các diễn giả từ phía nước bạn đã chia sẻ chi tiết về những tiềm năng, dư địa và cơ hội đầu tư vào thị trường này.

Theo ông Peter Muramira, Giám đốc phụ trách Xúc tiến đầu tư và phát triển doanh nghiệp, Cơ quan đầu tư Uganda, quốc gia Đông Phi này có nền chính trị ổn định, sở hữu nguồn tài nguyên lớn và có hệ thống đầu tư toàn diện.

Theo ông, doanh nghiệp đầu tư vào Uganda sẽ được miễn thuế thu nhập cho các dự án đạt quy mô từ 10 triệu USD trở lên; miễn thuế 10 năm cho khu công nghiệp/khu chế xuất.

Giám đốc phụ trách Xúc tiến đầu tư và phát triển doanh nghiệp, Cơ quan đầu tư Uganda Peter Muramira. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Cơ quan xúc tiến đầu tư Uganda (UIA) cũng sẽ bảo lãnh quyền sử dụng đất an toàn cho dự án công nghiệp và nông nghiệp quy mô lớn; hỗ trợ vận động chính sách bảo vệ nhà đầu tư. Ngoài ra, Chính phủ quốc gia này còn cam kết kéo hạ tầng (điện, nước, đường) đến tận chân hàng rào khu công nghiệp.

Chia sẻ rõ hơn về lộ trình đầu tư vào Uganda, ông Peter Muramira cho biết, doanh nghiệp sẽ trải qua 5 bước:

Bước 1, doanh nghiệp đăng ký pháp nhân qua cơ quan KSB tại One Stop Centre.

Bước 2, nhận giấy phép đầu tư miễn phí qua luồng ưu tiên.

Bước 3, đăng ký URA (thuế) và nhận các chứng chỉ chuyên ngành (NEMA, UNBS).

Bước 4, chốt vị trí tại khu công nghiệp hoặc nhận phân bổ đất nông nghiệp thương mại.

Bước 5, khởi công xây dựng nhà máy, tuyển dụng và hưởng ưu đãi đầu tư.

Bày tỏ sự cam kết của Uganda trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp đầu tư Việt Nam, ông Peter Muramira khẳng định: “Chúng tôi cam kết sẽ hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động tại đây kinh doanh thành công. Chính phủ và các cơ quan bộ ngành sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ tháo gỡ những vướng mắc khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải và cam kết xây dựng một môi trường đầu tư thông thoáng cho các doanh nghiệp”.

Hợp tác nông nghiệp

Bàn thêm về tiềm năng đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, tại Diễn đàn, ông David Kasura Kyomukama, Nguyên thư ký Thường trực, Bộ Nông nghiệp, chăn nuôi và thủy sản, Cộng hòa Uganda nhận định, hai nước có sự tương đồng về nền sản xuất nông nghiệp, đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp hai bên mở rộng hợp tác.

Nguyên thư ký Thường trực, Bộ Nông nghiệp, chăn nuôi và thủy sản, Cộng hòa Uganda David Kasura Kyomukama. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Hiện Uganda có nền chăn nuôi phát triển, đặc biệt về chăn nuôi gia cầm; sữa và thịt bò cũng được sản xuất theo tiêu chuẩn organic; chi phí sản xuất nông nghiệp thấp.

Bên cạnh đó, Uganda cũng có nhiều cơ hội trong phát triển chuỗi giá trị chăn nuôi, sản xuất vaccine, dược phẩm, cơ sở chế biến cũng như hệ thống logistics, kho lạnh.

“Cùng với những lợi thế đầu tư, chúng tôi cam kết quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp đầu tư được tạo thuận lợi nhất. Các cơ quan đầu tư sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nông nghiệp trong quá trình phát triển tại Uganda, hỗ trợ xây dựng cơ sở và thậm chí có thể hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động tại các thị trường khu vực,” ông David Kasura Kyomukama một lần nữa khẳng định cam kết mạnh mẽ của Uganda với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Đại diện Tổ chức nghiên cứu Nông nghiệp quốc gia Uganda Geoffrey Arinaitwe. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Đơn cử với mặt hàng cà phê, ông Geoffrey Arinaitwe, đại diện Tổ chức nghiên cứu Nông nghiệp quốc gia Uganda cho hay, Uganda được coi là một trong những quê hương lịch sử và là bản doanh tự nhiên lớn nhất của giống cà phê Robusta.

Trong khi đó, Việt Nam luôn nằm trong Top những quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới và Robusta là mặt hàng xuất khẩu chủ lực.

“Hiện Uganda có nhiều loại giống cà phê từ rừng tự nhiên và chúng tôi đang muốn mở rộng sản xuất trong lĩnh vực này. Chúng tôi kỳ vọng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ đến và xây dựng nhà máy sản xuất tại đây,” ông Geoffrey Arinaitwe chia sẻ.

Phản hồi lại lời mời đầu tư, hợp tác từ đại diện nước bạn, về phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Luyện, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn hóa chất Việt Nam (Vinachem) bày tỏ, Vinachem có thể hợp tác với các đối tác Uganda thông qua các hoạt động hỗ trợ sản xuất nông nghiệp.

Phó Tổng giám đốc Tập đoàn hóa chất Việt Nam (Vinachem) Nguyễn Văn Luyện. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Lấy ví dụ về việc Uganda muốn phát triển sản xuất lúa, Vinachem có thể cử chuyên gia sang nghiên cứu về đất, nước, giống, hỗ trợ về quy trình chăm bón cây hiệu quả nhất, tạo ra năng suất tốt nhất.

“Chúng tôi mong phía các bộ, ban ngành hỗ trợ kết nối các doanh nghiệp, hướng dẫn về thủ tục pháp lý, để có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào Uganda trong thời gian sớm nhất, từ đó làm động lực mở rộng sang các nước lân cận trong khu vực,” ông Nguyễn Văn Luyện chia sẻ.

Vinachem hiện là một trong những doanh nghiệp nông nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, với 6 nhóm ngành phát triển chủ chốt, bao gồm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất cơ bản, điện hóa, cao su và khai khoáng.

Với các doanh nghiệp Việt khác, trao đổi với Mekong ASEAN, đại diện MK Group – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ – đánh giá Uganda là một thị trường tiềm năng cho các sản phẩm công nghệ của Việt Nam.

Mk Group đặt mục tiêu tiếp cận và hỗ trợ doanh nghiệp Unganda với các giải pháp công nghệ như về thẻ thông minh, hộ chiếu điện tử, camera trí tuệ nhận tạo và một loạt giải pháp công nghệ khác.

Tại châu Phi, MK Group cũng đã có mặt tại Ethiopia thông qua dự án Nhà máy sản xuất thẻ thông minh tại Khu công viên công nghệ cao (ITC Park), thủ đô Addis Ababa. Dự án này thuộc công ty MK DSS thực hiện – liên doanh giữa MK Group và công ty Neuronet (Ethiopia).

Một số hình ảnh tại Diễn đàn:

Các doanh nghiệp trao đổi bên lề Diễn đàn. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Các doanh nghiệp trao đổi bên lề Diễn đàn. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Các doanh nghiệp trao đổi bên lề Diễn đàn. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Sản phẩm công nghệ MK Group giới thiệu tại Diễn đàn. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN