Báo cáo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về tiến độ các tuyến đường sắt đô thị đang được triển khai tại Hà Nội và TP HCM, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Danh Huy cho biết, đến nay Hà Nội đã xây dựng kế hoạch hoàn thành tuyến đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội; vận hành thử đoạn trên cao; hoàn thành thẩm duyệt phòng cháy, chữa cháy, đào tạo nhân sự.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì phiên họp. Ảnh: VGP.

Các Bộ Giao thông Vận tải, Xây dựng, Tài chính cũng đã chỉ đạo đánh giá, chứng nhận an toàn hệ thống; tổ chức kiểm tra hiện trường, rà soát các điều kiện nghiệm thu; hoàn thiện thủ tục và ký kết phân bổ vốn vay cho đoạn đi ngầm; thành lập hội đồng thẩm định cấp giấy phép môi trường với tuyến đường sắt này.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, dự kiến đến cuối tháng 7/2024 sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng đoạn trên cao tuyến đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội.

Còn với dự án tuyến đường sắt Bến Thành - Suối Tiên (TP HCM) đã hoàn thành thủ tục điều chỉnh thời gian thực hiện, báo cáo cấp thẩm quyền xem xét, bố trí nguồn vốn đầu tư. TP HCM đang đẩy nhanh hoàn thành thi công các hạng mục còn lại; thực hiện chạy thử, vận hành hệ thống, báo cáo an toàn hệ thống, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, chấp thuận về môi trường… để đưa vào sử dụng trong tháng 12/2024.

Tại cuộc họp, Tổ công tác đã nghe báo cáo, góp ý nội dung hai đề án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị TP Hà Nội, TP HCM đến năm 2035, nhất là về các cơ chế, chính sách đặc thù, phương án huy động nguồn lực phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội của mỗi thành phố và cả nước.

Lãnh đạo các Bộ Giao thông Vận tải, Tư pháp, Xây dựng cho rằng đây là những đề án lớn, phức tạp, liên quan đến nhiều chuyên ngành, trong điều kiện pháp luật còn nhiều vướng mắc nên cần nghiên cứu, phân tích, đánh giá kỹ lưỡng, kết hợp tham khảo kinh nghiệm quốc tế và thực tế triển khai đầu tư trong thời gian qua để đề xuất mục tiêu, giải pháp xây dựng tuyến đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ.

Đưa các dự án đường sắt đô thị vận hành sớm hơn dự kiến

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ghi nhận, sau phiên họp lần thứ nhất, các thành viên Tổ công tác đã hoàn thành 9/16 nhiệm vụ được giao, tiếp tục triển khai 7 nhiệm vụ còn lại.

Phó Thủ tướng đề nghị Hà Nội, TP HCM phấn đấu đưa vào khai thác đoạn trên cao tuyến đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội, tuyến đường sắt Bến Thành - Suối Tiên sớm hơn tiến độ đề ra.

Phó Thủ tướng yêu cầu kết nối đồng bộ các tuyến đường sắt đô thị với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Ảnh: VGP.

Về hai đề án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP HCM, Phó Thủ tướng yêu cầu có sự thống nhất về quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, cơ chế chính sách chung, đồng thời tính đến đặc thù về của địa phương (quy hoạch xây dựng, không gian phát triển, dự báo tăng trưởng kinh tế, quy mô dân số…). Phó Thủ tướng giao Bộ Giao thông Vận tải chịu trách nhiệm tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, mạng lưới đường sắt đô thị của Hà Nội, TP HCM phải kết nối đồng bộ với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, bao gồm nhà ga, quy chuẩn thiết kế kỹ thuật đường ray, đầu máy, toa xe, hệ thống điều hành…

"Hai thành phố cần lựa chọn được những đơn vị tư vấn thiết kế hàng đầu để hoàn thiện, thẩm định quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị với tầm nhìn trăm năm", Phó Thủ tướng nói và cho biết đây là cơ sở để hai đề án đưa ra phương án toàn diện, khả thi về tiếp nhận, chuyển giao công nghệ xây dựng công trình ngầm, đầu máy, toa xe, quản lý, vận hành, đào tạo nhân lực… nhằm xây dựng ngành công nghiệp đường sắt đồng bộ, hiện đại.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp các bộ, ngành liên quan đánh giá tác động tổng thể đối với nền kinh tế của các đề án phát triển đường sắt đô thị ở Hà Nội, TP HCM, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công.

Trên cơ sở đó, UBND TP Hà Nội, UBND TP HCM phối hợp với các bộ, ngành xây dựng gói chính sách, phương án huy động nguồn lực xã hội hoá ở mức cao nhất thông qua các hình thức TOD (phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ dọc tuyến giao thông), PPP (đối tác công tư), BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao)…

"Các cơ chế, chính sách phát triển mạng lưới đường sắt đô thị ở TP Hà Nội, TP HCM phải đồng bộ, khả thi, cụ thể, chỉ rõ cách làm, ai làm, vướng mắc ở đâu và đề xuất cấp thẩm quyền tháo gỡ", Phó Thủ tướng nêu rõ.