Trên cơ sở rà soát, nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, một số chỉ tiêu, tiêu chí nông thôn mới nâng cao (của cả cấp xã, huyện) giai đoạn 2021 - 2025 đã được tích hợp để áp dụng thực hiện xây dựng xã nông thôn mới trong giai đoạn 2026 – 2030.

Các quy định tại các văn bản pháp luật hoặc chính sách mới ban hành có liên quan đến phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, có tính đột phá cũng được cụ thể hóa thành các chỉ tiêu, tiêu chí với yêu cầu mức đạt khá cao, nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về chất trong xây dựng xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại

Quyết định này nêu rõ về quy định khung thí điểm xây dựng nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 – 2030.

Theo đó, xã đạt chuẩn nông thôn mới là xã đáp ứng đầy đủ mức đạt chuẩn theo quy định đối với xã nhóm 1 thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030.

Thu nhập bình quân đầu người của xã tại thời điểm xét, công nhận xã nông thôn mới hiện đại phải cao hơn từ 10% so với mức thu nhập bình quân đầu người áp dụng theo quy định đối với xã nhóm 1 trên địa bàn tỉnh, thành phố tại cùng thời điểm.

Ảnh minh họa: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Địa phương phải đạt các tiêu chí nông thôn mới hiện đại do UBND tỉnh, thành phố quy định cụ thể. Bao gồm, xã bảo đảm hạ tầng số và sử dụng nguồn năng lượng mới hoặc năng lượng tái tạo; có mô hình nông nghiệp thông minh; phát triển toàn diện kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế trên cơ sở ứng dụng khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Địa phương bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn; môi trường sống an toàn, lành mạnh, giàu bản sắc văn hóa truyền thống; cảnh quan, môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, an toàn.

An ninh, trật tự trên địa bàn xã được bảo đảm; lực lượng công an được xây dựng trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Việc quy định khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 là điểm mới so với giai đoạn 2021 - 2025, tạo cơ chế thử nghiệm cho mô hình nông thôn mới hiện đại, gắn đô thị hóa với nông thôn, theo hướng phân cấp cho địa phương khuyến khích thí điểm ở nơi có điều kiện (nếu có), tránh việc triển khai ồ ạt mà thiếu cơ sở thực tiễn.

Quy định này cũng nhằm phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh của địa phương, phấn đấu thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại, tiệm cận điều kiện về hạ tầng và dịch vụ của đô thị văn minh, giàu bản sắc văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống người dân.

Các điều kiện để tỉnh, thành phố hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới

Theo Quyết định, tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 khi đáp ứng các điều kiện sau.

Cụ thể, 100% số xã trên địa bàn đạt chuẩn nông thôn mới; ít nhất 10% số xã trên địa bàn đạt nông thôn mới hiện đại. Tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt từ 10%/năm trở lên theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh, thành phố đảm bảo kết nối tới các xã và được bảo trì hàng năm theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh, thành phố đáp ứng nhu cầu phòng bệnh, khám chữa bệnh của người dân theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Địa phương có đề án hoặc kế hoạch, chính sách hỗ trợ, phát triển OCOP, du lịch nông thôn trên địa bàn theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

100% hồ sơ công việc tại cấp tỉnh được xử lý trên môi trường mạng (trừ hồ sơ công việc thuộc phạm vi bí mật Nhà nước), do UBND tỉnh, thành phố quy định cụ thể.

Khu xử lý chất thải rắn tập trung cấp tỉnh đảm bảo yêu cầu về bảo vệ môi trường theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính Nhà nước đạt từ 85% trở lên....

Quyết định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/2/2026.