Toàn cảnh cuộc họp. Nguồn: VGP.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Bộ Xây dựng cho biết dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng hiện nay là lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo khả thi cùng đối tác cung cấp, chuyển giao công nghệ.

Nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, Bộ Xây dựng phối hợp cùng Bộ Khoa học và Công nghệ đã thẩm định và ban hành hàng ngàn quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Cụ thể, có 606 tiêu chuẩn cho tuyến Bắc Nam, 106 tiêu chuẩn cho tuyến Lào Cai đi Hải Phòng và 636 tiêu chuẩn dành riêng cho các dự án đường sắt đô thị. Cơ quan này cũng đang gấp rút rà soát 16.105 định mức xây dựng chung để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với những yêu cầu mới.

Ghi nhận nỗ lực của các đơn vị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh việc đầu tư đường sắt tốc độ cao là nhiệm vụ chưa có tiền lệ, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số dài hạn.

Rút bài học từ sự thiếu đồng bộ công nghệ của các tuyến đường sắt đô thị trước đây, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ ngành sớm hoàn thiện và áp dụng thống nhất bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đây là điều kiện tiên quyết để lựa chọn nhà thầu, đảm bảo quá trình chuyển giao công nghệ thực chất, tăng tỷ lệ nội địa hóa và tiến tới tự chủ nền công nghiệp đường sắt.

Về nguồn lực triển khai, Phó Thủ tướng chỉ đạo cần tính toán ngân sách có trọng điểm, mang tính lan tỏa và chủ động đa dạng hóa nguồn vốn từ Nhà nước, ODA đến hợp tác công tư. Công tác đào tạo nhân lực phải đi trước một bước, linh hoạt kết hợp giữa ngân sách, nguồn lực doanh nghiệp xã hội hóa và hỗ trợ quốc tế.

Cùng với đó, các cơ quan cần quyết liệt cắt giảm thủ tục hành chính, ban hành định mức đơn giá sát thực tế với tầm nhìn dài hạn.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Nguồn: VGP.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng đề nghị Hà Nội và TP HCM khẩn trương phối hợp rà soát mốc giới, chuẩn bị khu tái định cư và sẵn sàng giải phóng mặt bằng ngay khi dự án Bắc - Nam được phê duyệt hướng tuyến. Việc quy hoạch các nhà ga cần gắn chặt với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông nhằm biến mỗi nhà ga thành một trung tâm kinh tế mới.

Với mạng lưới đường sắt đô thị nội vùng, hai thành phố lớn cần khắc phục khác biệt về tiêu chuẩn để kết nối xuyên suốt, đồng thời nghiên cứu mở rộng hệ thống tàu điện ngầm thích ứng với biến đổi khí hậu. Riêng các tuyến liên vận quốc tế như Lào Cai đi Hải Phòng hay tuyến Hà Nội đi Đồng Đăng, quá trình thi công phải đảm bảo an toàn tuyệt đối trước biến động địa chất và chú trọng cảnh quan hai bên tuyến.

Khẳng định tinh thần đồng hành sát sao, Phó Thủ tướng Thường trực cam kết sẵn sàng làm việc trực tiếp với các địa phương để xử lý tức thời mọi vướng mắc, quyết tâm hoàn thành thắng lợi chiến lược phát triển đường sắt theo đúng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.