Ngày 13/8, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 48, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục dự kiến bỏ bằng tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) nhằm đơn giản hóa quy trình quản lý giáo dục, phù hợp với thông lệ quốc tế và bối cảnh phổ cập giáo dục đến THCS hiện nay.

Thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) sẽ được chuyển từ Giám đốc Sở GDĐT cho Hiệu trưởng.

Dự án luật cũng lược bỏ quy định người đứng đầu cơ quan chuyên môn về giáo dục thuộc UBND cấp huyện cấp bằng tốt nghiệp THCS và giao người đứng đầu cơ sở thực hiện chương trình giáo dục THCS xác nhận học bạ việc hoàn thành chương trình THCS, giảm khối lượng công việc hành chính cho cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, tăng tính tự chủ cho cơ sở giáo dục.

Dự án luật sửa đổi, bổ sung quy định giao người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc lựa chọn sách giáo khoa.

Về tài liệu giáo dục địa phương, theo dự án luật, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được giao tổ chức biên soạn, hội đồng thẩm định cấp tỉnh thẩm định và Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh phê duyệt nhằm nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước của địa phương trong tổ chức thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Hội đồng thẩm định tài liệu giáo dục địa phương cấp tỉnh và tiêu chuẩn kỹ thuật về tài liệu giáo dục địa phương.

Nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước, dự án luật sửa đổi, bổ sung quy định để phân định rõ "sách giáo khoa" và "tài liệu giáo dục địa phương" để khắc phục vướng mắc trong thực tiễn về định giá sách giáo khoa theo quy định của Luật Giá.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn. Ảnh: Media Quốc hội

Báo cáo thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh bày tỏ sự đồng thuận với sự cần thiết sửa đổi Luật Giáo dục, khẳng định dự án Luật phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp và các điều ước quốc tế. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng chỉ ra một số nội dung cần hoàn thiện để đảm bảo tính thống nhất và khả thi trong hệ thống pháp luật.

Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Bộ Chính trị, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế và kinh tế tư nhân. Báo cáo tổng kết thi hành Luật Giáo dục 2019 cần bổ sung đánh giá các hạn chế, bất cập để làm cơ sở rõ ràng cho việc sửa đổi. Ngoài ra, cần thuyết minh đầy đủ các chính sách mới và chuẩn bị dự thảo văn bản hướng dẫn chi tiết để đảm bảo tính khả thi.

Về nội dung cụ thể, Ủy ban tán thành việc bổ sung mô hình trung học nghề để tạo lựa chọn linh hoạt cho học sinh, nhưng đề nghị làm rõ vị trí của mô hình này trong hệ thống giáo dục quốc dân và Khung trình độ quốc gia. Ủy ban cũng lưu ý cân nhắc việc bãi bỏ bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, vì đây là cơ sở quan trọng để phân luồng học sinh.

Về sách giáo khoa, Ủy ban đề xuất nghiên cứu một bộ sách giáo khoa dùng chung, kèm tài liệu tham khảo, và từng bước miễn phí sách giáo khoa cho học sinh.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Media Quốc hội

Một vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau đó là quy định về thi tốt nghiệp THPT. Thứ nhất, vẫn tổ chức thi tốt nghiệp và cho rằng, việc tổ chức kỳ thi để cấp bằng là cần thiết để đánh giá mức độ đạt chuẩn giáo dục phổ thông của học sinh, cung cấp dữ liệu quốc gia cho việc nghiên cứu, xây dựng, điều chỉnh chính sách giáo dục và là nguồn thông tin tham khảo cho các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức tuyển sinh.

Tuy nhiên, cần thiết kế quy định trong Luật theo hướng giao thẩm quyền ra đề thi của kỳ thi tốt nghiệp cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Giao cho các địa phương tổ chức để đảm bảo nghiêm túc, chất lượng vì đây là kỳ thi quốc gia để phân tích phổ điểm, đánh giá chất lượng học sinh và chất lượng các cơ sở giáo dục và nghiên cứu tách kỳ thi tốt nghiệp phổ thông khỏi tuyển sinh đại học.

Loại ý kiến thứ hai đề xuất không tổ chức thi mà nên xét tốt nghiệp để phù hợp với mục tiêu, tính chất của cấp học này; tương thích với xu hướng đổi mới đánh giá theo quá trình; giảm áp lực, tốn kém do thi cử. Việc tuyển sinh trung cấp, cao đẳng, đại học nên giao về cho cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp tổ chức tuyển sinh.