 |
| Quốc hội họp phiên hội trường nghe các tờ trình và báo cáo thẩm tra sáng ngày 23/10. Ảnh: Media Quốc hội |
Sáng ngày 23/10, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư nhằm hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư nước ngoài, tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động đầu tư và bảo đảm sự thống nhất với các luật có liên quan; phấn đấu đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2028.
Dự thảo Luật gồm 3 điều, tập trung sửa đổi các quy định về tiếp cận thị trường, ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, thủ tục đầu tư và quản lý Nhà nước đối với hoạt động đầu tư.
Bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới
Dự thảo Luật đề xuất nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo lộ trình phù hợp, trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm công khai, minh bạch và không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư.
Dự thảo cũng hoàn thiện quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư nhằm đổi mới định hướng đầu tư nước ngoài, xây dựng cơ chế ưu đãi vượt trội, cạnh tranh, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số. Trong đó, Chính phủ đề xuất bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư gồm: Hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng; hỗ trợ sản xuất sản phẩm công nghệ cao; hỗ trợ đầu tư tạo tài sản cố định; hỗ trợ hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và tổ chức khoa học, công nghệ.
Đối với các dự án đặc biệt quan trọng, dự thảo bổ sung cơ chế cho phép Chính phủ quyết định gói ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội thuộc thẩm quyền, gắn với các tiêu chí về chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực Việt Nam, phát triển nhà cung ứng trong nước, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Cơ chế này đồng thời gắn với việc hậu kiểm, thu hồi ưu đãi, hỗ trợ nếu nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết.
Về định hướng thu hút đầu tư theo địa bàn, dự thảo phân thành 3 nhóm. Trong đó, các vùng động lực và cực tăng trưởng tập trung thu hút dự án công nghệ cao, xanh, hiện đại, có giá trị gia tăng; các vùng lân cận, vệ tinh ưu tiên công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ; các địa bàn còn lại thu hút có chọn lọc theo tiềm năng, lợi thế phát triển.
Để thu hút đầu tư tại các địa phương, dự thảo bổ sung cơ chế cho phép HĐND cấp tỉnh quyết định sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ chi phí đào tạo lao động cho doanh nghiệp tại các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước. Mức hỗ trợ không được vượt quá mức tối đa tương ứng do Chính phủ quy định.
Đề xuất kéo dài thời hạn dự án trong khu công nghiệp sinh thái lên 70 năm
 |
| Ảnh minh họa. |
Nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, tại dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất cho phép dự án đầu tư trong khu công nghiệp sinh thái có thời hạn hoạt động dài hơn quy định thông thường nhưng không quá 70 năm.
Cùng với đó, doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp sinh thái và doanh nghiệp sinh thái được đề xuất áp dụng chính sách khấu hao nhanh tối đa không quá 2 lần đối với một số tài sản cố định, máy móc, thiết bị, công nghệ và chi phí xây dựng công trình.
Đối với Quỹ Hỗ trợ đầu tư, Chính phủ đề xuất được quy định chi tiết về mô hình hoạt động, nguồn ngân sách, đối tượng, điều kiện và mức hỗ trợ mà không phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành.
Đối với thủ tục đầu tư, Chính phủ đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt cho một số dự án ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và các khu chức năng theo quy định.
Dự thảo cũng bổ sung hình thức đấu giá quyền sử dụng biển trong lựa chọn nhà đầu tư; quy định về chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư đối với dự án có đề nghị Nhà nước giao khu vực biển.
Đề nghị giữ nguyên quy định về Quỹ Hỗ trợ đầu tư
Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị Chính phủ giải trình thuyết phục hơn do Luật vừa được sửa đổi tại kỳ họp không thường lệ tháng 8/2026.
Đối với đề xuất nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, đa số ý kiến cơ quan thẩm tra thống nhất về định hướng nhưng đề nghị cân nhắc việc giao Chính phủ quyết định nới lỏng các điều kiện đã được quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội và điều ước quốc tế.
Việc mở rộng tiếp cận thị trường cần có lộ trình, đánh giá đầy đủ tác động đối với các ngành, lĩnh vực nhạy cảm và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Đối với Quỹ Hỗ trợ đầu tư, đa số ý kiến Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị giữ quy định hiện hành, theo đó Chính phủ phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành các quy định chi tiết, nhằm bảo đảm giám sát việc quản lý, sử dụng nguồn tài chính quốc gia.
Về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ ngay trong Luật các nguyên tắc, tiêu chí xác định dự án được hưởng ưu đãi, nhất là tiêu chí về tác động lan tỏa, tạo động lực phát triển và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, cần làm rõ thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong quyết định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ vượt trội; xác định giới hạn về nội dung và nguồn lực ngân sách.
Đối với dự án có sử dụng khu vực biển, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ các trường hợp không phải đấu giá, đấu thầu, bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, đấu thầu và tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.
