 |
| Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình của Chính phủ trước Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội |
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 23/10, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Dự thảo Luật gồm 4 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung các chính sách thuế trong lĩnh vực giáo dục, y tế và sử dụng đất, nhằm cụ thể hóa các chủ trương tại Nghị quyết số 71-NQ/TW, Nghị quyết số 72-NQ/TW và Nghị quyết số 21-NQ/TW.
Đề xuất thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang
Dự thảo Luật đề xuất bổ sung thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Theo Chính phủ, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành chưa quy định mức thuế suất đối với những trường hợp này. Do đó, dự thảo đề xuất áp dụng thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức, việc xác định đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng thực hiện theo pháp luật về đất đai.
Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở trong hạn mức của người dân tộc thiểu số tại vùng đồng bào dân tộc và miền núi theo quy định của Chính phủ.
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về khai, tính và nộp thuế để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, thay cụm từ "cơ quan thuế huyện, quận, thị xã, thành phố" bằng "cơ quan thuế cơ sở"; thay "huyện, quận, thị xã, thành phố" bằng "xã, phường, đặc khu" và điều chỉnh quy định về giá đất theo pháp luật đất đai.
Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa mức thuế suất 0,2% với các nghĩa vụ tài chính theo pháp luật đất đai.
Theo đó, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã quy định thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm đối với dự án chậm đưa đất vào sử dụng. Nếu tiếp tục áp dụng thuế suất 0,2%, cùng một diện tích đất có thể phải chịu nhiều nghĩa vụ tài chính đối với hành vi chậm sử dụng đất.
Ngoài ra, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định thuế suất 0,15% đối với đất sử dụng không đúng quy định. Việc bổ sung mức thuế mới nhưng không sửa đổi quy định hiện hành có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau.
Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý tính khả thi của chính sách khi dữ liệu đất đai chưa đầy đủ. Đến ngày 1/10/2026, cả nước mới có khoảng 63,48 triệu trong tổng số 104,79 triệu thửa đất được xây dựng và đồng bộ lên hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị thống nhất tiêu chí xác định đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng; làm rõ thời điểm áp dụng và cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý đất đai với cơ quan thuế.
Mở rộng chính sách miễn thuế cho cơ sở giáo dục
 |
| Quốc hội họp phiên sáng ngày 23/10. Ảnh: Media Quốc hội |
Đối với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Chính phủ đề xuất mở rộng đối tượng được miễn thuế, bao gồm tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.
Theo Chính phủ, quy định hiện hành chưa bao quát toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân. Đồng thời, điều kiện "hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận" đối với đơn vị sự nghiệp công lập không còn cần thiết theo Luật Viên chức năm 2025.
Dự thảo cũng đề xuất miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng vào mục đích giáo dục và đào tạo của các cơ sở giáo dục chưa thuộc diện không chịu thuế hoặc được miễn thuế theo quy định hiện hành.
Về nội dung này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, nhưng đề nghị cân nhắc kỹ phạm vi áp dụng.
Cơ quan thẩm tra cho rằng, việc mở rộng miễn thuế có thể mang lại lợi ích đáng kể cho các trường tư thục, trong đó có trường quốc tế của nhà đầu tư nước ngoài với mức học phí cao, thặng dư tài chính lớn, đồng thời ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách địa phương.
Theo số liệu Chính phủ cung cấp, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 2.200 tỷ đồng mỗi năm, trong đó cơ sở giáo dục công lập chiếm khoảng 1.120 tỷ đồng. Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ căn cứ tính toán các khoản giảm thu này.
Nhiều ý kiến trong cơ quan thẩm tra đề nghị tập trung ưu đãi cho cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận tại địa bàn khó khăn, nơi khu vực tư nhân ít đầu tư; không áp dụng đối với cơ sở có học phí cao, thặng dư tài chính và lợi nhuận lớn, bao gồm một số trường quốc tế.
Đồng thời, cần quy định chặt chẽ điều kiện miễn thuế và cơ chế giám sát, tránh tình trạng chuyển lợi nhuận cho nhà đầu tư thông qua chi phí hoặc giao dịch liên kết dưới danh nghĩa hoạt động không vì lợi nhuận.
Đối với chính sách miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cho cơ sở giáo dục, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng, đặc biệt với cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài và đất sử dụng kết hợp giữa giáo dục với kinh doanh, thương mại.
Miễn thuế không phải biện pháp trực tiếp bảo đảm an toàn thực phẩm
Một nội dung khác trong dự thảo Luật là đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Theo dự thảo, doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên phần thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho các cơ sở này. Tương tự, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh cung cấp suất ăn cũng được đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân.
Chính phủ cho rằng chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, cá nhân cung cấp suất ăn bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm với chi phí thấp hơn, đồng thời tạo sự bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh.
Tuy nhiên, đa số ý kiến Ủy ban Kinh tế và Tài chính chưa nhất trí với đề xuất miễn thuế cho hoạt động cung cấp suất ăn, với quan điểm miễn thuế không phải biện pháp trực tiếp bảo đảm an toàn thực phẩm. Hơn nữa, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân là các sắc thuế trực thu nên việc miễn thuế không trực tiếp làm giảm giá suất ăn, trong khi dự thảo chưa có cơ chế bảo đảm doanh nghiệp được miễn thuế sẽ giảm giá dịch vụ.
Trường hợp mục tiêu của chính sách này là hỗ trợ cho học sinh, sinh viên, người bệnh, bác sĩ, cơ quan thẩm tra cho rằng nên thiết kế chính sách hỗ trợ trực tiếp hơn là thực hiện hỗ trợ gián tiếp cho các tổ chức, cá nhân cung cấp suất ăn vì phần giảm thu ngân sách từ việc miễn thuế thực tế sẽ khó được chuyển hóa vào giá cho người dùng.
