Ngày 8/5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026”.

Năm 2026, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu đạt tăng trưởng GDP toàn ngành với tối thiểu 3,7%, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản vượt mốc 73 tỷ USD.

Riêng 4 tháng đầu năm 2026, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 23,04 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2025; nhập khẩu đạt 17,65 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ; cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư.

Để đạt được các kết quả trên, ngành đã chỉ đạo quyết liệt, kịp thời xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn; rà soát và cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, thực hiện phân cấp, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, tổ chức lại sản xuất gắn với nhu cầu của thị trường và lấy doanh nghiệp làm trung tâm; tạo môi trường thuận lợi để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn… qua đó, củng cố niềm tin của nông dân vào sự phát triển của ngành.

Dù vậy, người đứng đầu ngành nông nghiệp và môi trường cũng cho rằng, việc đạt mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu không thể chỉ dựa vào nỗ lực của riêng doanh nghiệp hay địa phương mà cần sự phối hợp đồng bộ từ các bộ, ngành và cả hệ thống chính trị. Nhà nước cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo, hoàn thiện cơ chế chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, kết nối thị trường, nâng cao năng lực chế biến cũng như năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: CTTĐT Bộ NN&MT

Còn nhiều thách thức

Tại hội nghị, chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc của ngành hàng, ông Nguyễn Đình Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho biết, hiện nay ngành rau quả vẫn còn tình trạng một số lô hàng vi phạm quy định về an toàn thực phẩm tại các thị trường nhập khẩu lớn như châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc.

Tình trạng vi phạm mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cũng xảy ra ở một số nơi, tiềm ẩn nguy cơ bị đình chỉ xuất khẩu nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Đại diện Vinafruitđề xuất xử lý nghiêm tình trạng gian lận mã số vùng trồng và dư lượng chất cấm nhằm bảo vệ uy tín hàng nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Về lâu dài, ngành cần thúc đẩy đầu tư mạnh hơn vào chế biến sâu tại các vùng nguyên liệu tập trung để từng bước giảm tỷ trọng xuất khẩu tươi, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Ở lĩnh vực thủy sản, ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm sửa đổi Thông tư 81/2025 và Thông tư 74/2025 nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan đến chứng nhận nguồn gốc hải sản khai thác như C/C, C/S và CoA khi xuất khẩu sang thị trường EU và Mỹ.

Theo ông Nam, ngành thủy sản hiện cần tập trung giải quyết ba vấn đề lớn, gồm chất lượng con giống, kiểm soát dịch bệnh và giảm giá thành sản xuất. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ xúc tiến thương mại hiệu quả hơn để doanh nghiệp mở rộng thị trường trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

VASEP cũng đề xuất thành lập Quỹ xúc tiến xuất khẩu ngành hàng nhằm hỗ trợ các lĩnh vực có tỷ trọng xuất khẩu lớn nhưng đang chịu nhiều áp lực về thị trường và chi phí sản xuất.

Tại hội nghị, các đại biểu cũng quan tâm đến tình trạng giá lúa gạo giảm mạnh trong thời gian gần đây. Theo phản ánh, giá lúa hiện đã giảm khoảng 20%, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và tâm lý của người dân tại nhiều địa phương sản xuất lúa trọng điểm.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá, nông nghiệp không chỉ là sinh kế của phần lớn người dân khu vực nông thôn mà còn là một trong những trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế. Trong bối cảnh nhiều lĩnh vực còn gặp khó khăn, việc duy trì tăng trưởng của ngành nông nghiệp có ý nghĩa lớn đối với ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Trước những chia sẻ khó khăn từ đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm nghiên cứu, đề xuất giải pháp hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp thu mua tạm trữ lúa gạo nhằm góp phần ổn định thị trường và hỗ trợ người dân tiêu thụ sản phẩm.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: CTTĐT Bộ NN&MT

Bộ Tài chính được yêu cầu khẩn trương rà soát, bổ sung, sửa đổi Nghị định 57 về cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp để các chính sách hỗ trợ về tín dụng, đất đai và thuế phí có thể đi vào thực tế. Theo đánh giá của Chính phủ, vẫn còn tình trạng chính sách được ban hành nhưng doanh nghiệp khó tiếp cận do thủ tục phức tạp hoặc thiếu hướng dẫn cụ thể.

Đối với công tác mở rộng thị trường, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Ngoại giao phát huy mạnh hơn vai trò ngoại giao kinh tế, tăng cường thu thập thông tin thị trường, cảnh báo sớm các rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn xanh để doanh nghiệp chủ động thích ứng.

Theo Phó Thủ tướng, mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản trên 73 tỷ USD trong năm 2026 là yêu cầu bắt buộc. Do đó, toàn ngành phải quyết tâm thực hiện bằng được thông qua các giải pháp đồng bộ về thị trường, thể chế, hạ tầng và tín dụng.

Trong đó, cải cách thủ tục hành chính được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục cắt giảm thời gian xử lý thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương theo tinh thần Nghị quyết số 18 của Bộ Chính trị.

Ngành nông nghiệp tiếp tục duy trì cơ chế đối thoại định kỳ với doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình sản xuất, xuất khẩu. Các bộ, ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc cải cách thủ tục hành chính, đầu tư hạ tầng logistics, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng nông sản.

Đối với các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long như Cà Mau, Đồng Tháp, Phó Thủ tướng lưu ý cần xác định nông nghiệp vẫn là lợi thế cốt lõi, từ đó ưu tiên đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản thay vì phát triển công nghiệp thiếu phù hợp với điều kiện tự nhiên.

Nông lâm thủy sản xuất siêu 5,4 tỷ USD trong 4 tháng Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 23,04 tỷ USD, nhập khẩu với 17,65 tỷ USD.

'Nới rộng' đường biên xuất khẩu, rau quả tự tin mốc 10 tỷ USD Bất chấp những bất ổn của thị trường thế giới, xuất khẩu rau quả quý 1/2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá. Với đà khởi sắc hiện tại cùng các Nghị định thư mới, ngành rau quả được dự báo sẽ tiếp tục bùng nổ ở quý 2, tự tin hướng tới mốc 10 tỷ USD giá trị xuất khẩu.