Ngày 13/2, Phiên họp thứ 20, Quốc hội khoá XV diễn ra dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét việc giao danh mục và mức vốn cho nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (Đợt 2).

Trình bày báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã báo cáo việc giao danh mục và mức vốn cho các nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (Đợt 2).

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, căn cứ kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (Đợt 1) cho 94 nhiệm vụ, dự án với tổng số vốn 147.138 tỷ đồng.

Sau khi giao Đợt 1, tổng số vốn còn lại của Chương trình chưa phân bổ, giao cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương là 28.862 tỷ đồng. Trong đó có 25.530 tỷ đồng của 169 dự án đã được Thủ tướng Chính phủ thông báo cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương để hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Trong tổng số 169 dự án với số vốn là 25.530 tỷ đồng đã được Thủ tướng Chính phủ thông báo vốn từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội để hoàn thiện thủ tục đầu tư nêu trên, có 129 dự án với số vốn dự kiến là 14.710,315 tỷ đồng đã hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định.

Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về 129 dự án thuộc Chương trình với số vốn dự kiến là 14.710,315 tỷ đồng đã đủ thủ tục đầu tư theo quy định, đủ điều kiện giao kế hoạch vốn.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng xin ý kiến điều chỉnh giảm 8.528 tỷ đồng kế hoạch vốn của Chương trình đã được Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Giao thông vận tải thực hiện 4 dự án quan trọng quốc gia, đường cao tốc để điều chỉnh tăng tương ứng cho 10 địa phương thực hiện các dự án thành phần đã được Thủ tướng phân cấp. Trên cơ sở đó, 10 địa phương thực hiện giao chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công của Chương trình năm 2023 cho từng dự án thành phần do mình quản lý.

Toàn cảnh Phiên họp thứ 20 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường cho rằng, việc Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội danh mục các dự án sử dụng nguồn vốn còn lại của Chương trình quá chậm, đến nay, vẫn còn lại hơn 14.000 tỷ đồng tiếp tục chờ hoàn thiện thủ tục đầu tư. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc triển khai thực hiện và bảo đảm tiến độ giải ngân vốn cho các dự án trong năm 2023 theo quy định của Nghị quyết số 43.

"Đề nghị Chính phủ chỉ đạo làm rõ nguyên nhân chậm trễ, giải pháp thúc đẩy tiến độ thực hiện Nghị quyết 43 và khả năng phân bổ triển khai thực hiện và hoàn thành giải ngân vốn trong năm 2023 theo yêu cầu của Nghị quyết số 43", Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường đề nghị.

Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội cũng đề nghị rà soát kỹ về thời hạn hoàn thành các dự án. Đồng thời, chỉ đạo các Bộ, cơ quan Trung ương, địa phương thực hiện các nhiệm vụ, dự án đúng thời hạn theo Nghị quyết số 43. Đối với các dự án có sử dụng vốn ngân sách địa phương, yêu cầu các địa phương thực hiện đúng cam kết; có chế tài xử lý đối với địa phương không thực hiện đúng cam kết, không bố trí đủ vốn để các dự án hoàn thành trong năm 2023 để bảo đảm yêu cầu của Nghị quyết số 43.

Cùng với đó, đề nghị giải trình làm rõ nguyên nhân thay đổi, tính hợp lý và việc bảo đảm đúng quy định, quan điểm, mục tiêu, đối tượng hỗ trợ theo Nghị quyết số 43.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường trình bày báo cáo thẩm tra.

Báo cáo giải trình, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nêu, việc giao vốn Chương trình Phục hồi chậm có 3 nguyên nhân chính. Thứ nhất là phải thực hiện theo đúng quy định Nghị quyết 43 về nguyên tắc, tiêu chí. Thứ 2 là thực hiện đúng thủ tục, trình tự theo quy định của Luật Đầu tư công, điều này sẽ mất thêm thời gian.

"Thứ 3 là đề xuất của bộ, ngành địa phương không sát thực tiễn, lúc đầu đề xuất như thế nhưng về là thay đổi tùm lùm ta la, cứ làm đi làm lại, nhất là giáo dục, y tế. Có những dự án của y tế sau này thay đổi gần như toàn bộ. Còn rất nhiều dự án y tế chưa giao mà không thể giao được. Trong khi đó, Chính phủ có 17 nghị quyết, công điện, Bộ Kế hoạch và Đầu tư có 23 văn bản nhắc nhở suốt ngày nhưng không triển khai được. Trong đó có cả e ngại trong việc thực hiện", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Người đứng đầu ngành Kế hoạch và Đầu tư cũng khẳng định, việc giao vốn được thực hiện rất cẩn trọng, Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo đúng nguyên tắc, tiêu chí, trình tự chứ không sai, khác Nghị quyết 43.

Theo Bộ trưởng, trong thời gian 2022-2023 sẽ xử lý hết nguồn vốn Trung ương thuộc Chương trình, còn nguồn vốn địa phương và vốn khác thì kéo dài tới 2024-2025, đảm bảo nguồn vốn Chương trình thực hiện đúng trong hai năm 2022-2023.

Với số vốn còn lại hơn 14.000 tỷ đồng, Bộ trưởng thông tin đã có một số dự án tương đối rõ như Quốc lộ 4B của Lạng Sơn, trong tuần tới Chính phủ thông qua có thể làm được ngay.

Sẽ cố gắng thúc đẩy tiến độ để từ nay tới 31/3 phải giao được hết vốn. Còn nếu bộ, ngành nào địa phương nào không thực hiện thì thống nhất thực hiện nghiêm theo Nghị quyết của Quốc hội.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng.

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, về danh mục và mức vốn cho từng nhiệm vụ và dự án cụ thể, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ về phân bổ số vốn dự kiến cho 129 nhiệm vụ, dự án đã đủ thủ tục đầu tư theo quy định.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu, giải trình đối với các ý kiến nêu tại báo cáo thẩm tra và ý kiến thảo luận của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Với số vốn còn lại, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ khẩn trương rà soát để phân bổ đúng tinh thần nghị quyết số 43 của Quốc hội, sau 31/3/2023 sẽ không tiếp tục phân bổ vốn của Chương trình.