Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Ảnh: Media Quốc hội.

Sáng 10/12, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, với 419/431 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 88,58%, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ 1/1/2026.

Dự thảo nghị quyết gồm 9 điều, tập trung vào 5 nhóm chính sách then chốt hướng tới đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Thống nhất một bộ sách giáo khoa toàn quốc từ năm học 2026-2027 và miễn phí sách giáo khoa trước 2030

Về đãi ngộ đối với nhân lực trong ngành giáo dục, nghị quyết quy định phụ cấp ưu đãi nghề được thực hiện theo lộ trình do Chính phủ quy định đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập với mức tối thiểu 70% đối với giáo viên, tối thiểu 30% đối với nhân viên và 100% đối với giáo viên công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học được tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm cho nhà giáo, viên chức và người lao động từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước cấp được để lại theo quy định của pháp luật, phù hợp với quy chế chi tiêu nội bộ và kết quả hoạt động của đơn vị.

Về phát triển chương trình giáo dục, nghị quyết quy định thống nhất một bộ sách giáo khoa toàn quốc, do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định áp dụng từ năm học 2026-2027. Đến năm 2030, Nhà nước sẽ hoàn thành cung cấp miễn phí sách giáo khoa, ưu tiên người học ở vùng khó khăn.

Bên cạnh đó, Nhà nước bảo đảm lộ trình miễn học phí và giáo trình giáo dục quốc phòng-an ninh tại giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Chính phủ cũng mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp để phát triển chương trình đào tạo gắn với thị trường lao động và đổi mới sáng tạo.

Dự thảo nghị quyết quy định Nhà nước ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục, đầu tư hạ tầng và nền tảng số dùng chung, đảm bảo kết nối toàn ngành. Đến năm 2030, các cơ sở giáo dục đại học cơ bản hoàn thiện hạ tầng số đồng bộ. Cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp được tự chủ tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế, chỉ yêu cầu báo cáo khi nội dung nhạy cảm hoặc có lãnh đạo cấp bộ tham dự.

Về ưu đãi đầu tư cho giáo dục và đào tạo, Nhà nước bảo đảm chi tối thiểu 20% tổng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo; bố trí ngân sách từ nguồn tăng thu để phát triển giáo dục và đào tạo, ưu tiên các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.

Về phát triển nguồn nhân lực ngành giáo dục, Chính phủ tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết theo hướng hoàn thiện cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực theo phân cấp rõ thẩm quyền.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm tuyển dụng, tiếp nhận nhân sự ở cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh và quyết định điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm, thay đổi vị trí việc làm đối với trường hợp thuộc thẩm quyền hoặc liên quan từ 2 xã trở lên. Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm/miễn nhiệm và thay đổi vị trí việc làm đối với nhân sự ở cơ sở giáo dục công lập thuộc cấp xã quản lý.

Đồng thời bổ sung cơ chế tự chủ cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học trong xác định vị trí việc làm, tuyển dụng, ký hợp đồng với chuyên gia, nhà khoa học (tiến sĩ) là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và xác nhận miễn giấy phép lao động tối đa 3 năm để giảng dạy, nghiên cứu.

Về xử lý nội dung chuyển tiếp khi kết thúc hoạt động Hội đồng trường, Chính phủ tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết theo hướng quy định trong thời hạn không quá 6 tháng kể từ khi Hội đồng trường kết thúc hoạt động, cơ quan quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục quyết định việc tạm thời thực hiện các nhiệm vụ quản lý, điều hành thuộc thẩm quyền của Hội đồng trường liên quan đến tổ chức, nhân sự. Đồng thời quyết định nhân sự người đứng đầu trên cơ sở tiêu chuẩn, điều kiện do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Trong giai đoạn sắp xếp nhân sự, cơ quan quản lý trực tiếp được quyết định số lượng cấp phó của người đứng đầu và được phép bố trí vượt quá mức tối đa theo quy định pháp luật trong thời hạn 5 năm kể từ ngày Hội đồng trường kết thúc hoạt động, kèm theo phương án giảm dần để bảo đảm trở về đúng quy định.