Kỳ họp thứ 4 HĐND TP Hà Nội. Ảnh: Hanoi.gov.

Ngày 12/6, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 4 HĐND TP Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, các đại biểu thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết quy định một số nội dung về cho thuê đất; tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP Hà Nội.

Nhiều ý kiến cho rằng cần bảo đảm sự thống nhất trong chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư nhằm hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án.

Góp ý vào dự thảo nghị quyết, đại biểu Lê Minh Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất đề nghị giữ nguyên quy định bồi thường bằng tiền và không áp dụng hình thức bồi thường bằng công trình.

Theo đại biểu, nếu thực hiện bồi thường bằng công trình sẽ phát sinh nhiều thủ tục liên quan đến đầu tư xây dựng như lập dự án, thiết kế, thẩm định, lựa chọn nhà thầu, thi công và nghiệm thu công trình. Điều này không chỉ làm kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng mà còn ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án.

Đại biểu Lê Minh Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất phát biểu. Ảnh: Hanoi.gov.

Hình thức bồi thường bằng công trình cũng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh những bất đồng giữa cơ quan thực hiện và người được bồi thường về chất lượng, quy mô hoặc giá trị của công trình thay thế, từ đó làm gia tăng khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đối với quy định về các chính sách hỗ trợ khác, đại biểu Lê Minh Đức bày tỏ băn khoăn đối với quy định giao cho UBND cấp xã quyết định biện pháp và mức hỗ trợ khác.

Theo đại biểu, quy định này có thể dẫn đến việc mỗi địa phương áp dụng một chính sách hỗ trợ khác nhau. Đặc biệt, đối với những dự án đi qua nhiều xã sẽ rất khó bảo đảm sự thống nhất trong quá trình triển khai. Đồng thời, việc giao quyền quyết định cho từng xã cũng làm phát sinh trách nhiệm lớn đối với người quyết định hỗ trợ tại địa phương.

"Người dân tại các địa bàn khác nhau có thể so sánh mức hỗ trợ, phát sinh tâm lý đòi hỏi quyền lợi, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả triển khai dự án," đại biểu Lê Minh Đức nêu ý kiến.

Đại biểu Lê Minh Đức đề xuất sửa đổi quy định theo hướng: căn cứ tình hình thực tế, UBND cấp xã rà soát, đề xuất và UBND TP quyết định chính sách hỗ trợ đối với từng trường hợp đặc biệt. Theo đại biểu, cách làm này sẽ bảo đảm thống nhất chính sách trên toàn thành phố, tránh tình trạng mỗi xã áp dụng một cơ chế khác nhau cho cùng một dự án.

Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ các trường hợp được xác định là không đủ điều kiện xây dựng nhà ở trên phần đất còn lại sau thu hồi, như không đáp ứng điều kiện cấp phép xây dựng theo quy hoạch hoặc diện tích, kích thước thửa đất nhỏ hơn mức tối thiểu theo quy định của thành phố. Đồng thời, cần làm rõ cơ chế quản lý, sử dụng phần diện tích này để tránh phát sinh công trình xây dựng trái phép.

Bên cạnh đó, nghiên cứu, làm rõ trường hợp hộ gia đình có diện tích đất còn lại không đủ điều kiện xây dựng nhà ở nhưng vẫn có nơi ở khác thì có thuộc diện được bố trí tái định cư hay không, nhằm bảo đảm thống nhất trong áp dụng chính sách và hạn chế vướng mắc khi triển khai.

Quan tâm đến công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, đại biểu Đỗ Thị Lan Hương - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện cho rằng cần tiếp tục làm rõ một số nội dung liên quan đến chính sách hỗ trợ khác nhằm tháo gỡ khó khăn cho cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện.

Đại biểu Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện thảo luận tại Tổ. Ảnh: Hanoi.gov.

Theo bà Hương, do các dự án lớn thường kéo dài nhiều năm, hệ thống pháp luật và Luật Đất đai thay đổi qua các thời kỳ khiến việc áp dụng chính sách bồi thường cho người dân thiếu đồng bộ. Sự bất cập này dễ phát sinh khiếu kiện và làm chậm tiến độ dự án, vì vậy cơ quan soạn thảo cần có quy định chuyển tiếp rõ ràng để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Bên cạnh đó, đại biểu Đỗ Thị Lan Hương cũng phản ánh những vướng mắc liên quan đến diện tích đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường trước đây.

Theo đại biểu, trên địa bàn xã hiện có nhiều diện tích đất do các nông, lâm trường hoặc các trung tâm sản xuất trước đây giao khoán cho các hộ gia đình sử dụng. Khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, việc xác định đối tượng, mức hỗ trợ và thẩm quyền giải quyết đối với các trường hợp này còn nhiều bất cập.

Đại biểu Đỗ Thị Lan Hương đề nghị thành phố sớm nghiên cứu phương án bàn giao quỹ đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường về địa phương quản lý; đồng thời tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để bảo đảm sự đồng bộ trong công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng.

Luật Thủ đô sẽ tạo cơ sở tháo gỡ nhiều tồn tại lịch sử về đất đai

Phát biểu thảo luận tổ làm rõ một số ý kiến của đại biểu liên quan đến các tồn tại về đất đai kéo dài nhiều năm qua, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, phần lớn các vướng mắc hiện nay đều là những vấn đề phát sinh từ quá khứ, liên quan đến đất dịch vụ, giao đất không đúng thẩm quyền, giao đất nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý và nhiều trường hợp tồn đọng khác.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, trong thời gian qua, Hà Nội đã nhiều lần tập trung chỉ đạo, tìm giải pháp tháo gỡ các vướng mắc này. Tuy nhiên, do khuôn khổ pháp lý trước đây còn hạn chế nên nhiều nội dung vượt quá thẩm quyền của thành phố, phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

“Đối với riêng vấn đề đất dịch vụ, thời gian gần đây thành phố vẫn tiếp tục báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho ý kiến. Theo quy định hiện hành, nhiều nội dung vẫn phải thực hiện đúng trình tự, thẩm quyền theo quy định của pháp luật,” Chủ tịch UBND thành phố cho biết.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, điểm rất quan trọng của Luật Thủ đô năm 2026 là đã trao cho thành phố nhiều thẩm quyền mới để xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh trên địa bàn. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng giúp Hà Nội tháo gỡ nhiều tồn tại lịch sử trong lĩnh vực đất đai mà trước đây gặp nhiều khó khăn trong xử lý.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu. Ảnh: Hanoi.gov.

“Chúng tôi kỳ vọng Luật Thủ đô năm 2026 sẽ giúp giải quyết được rất nhiều vướng mắc tồn đọng như đất dịch vụ, các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền và nhiều vấn đề lịch sử khác liên quan đến quản lý, sử dụng đất đai,” ông nói.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng cũng cho biết không thể đưa từng trường hợp cụ thể vào các nghị quyết đang trình HĐND TP xem xét thông qua, bởi mỗi vụ việc có nguồn gốc, hoàn cảnh và điều kiện pháp lý khác nhau. “Nếu đưa từng trường hợp cụ thể vào nghị quyết thì rất khó khả thi. Vì vậy, các nghị quyết lần này chủ yếu quy định các nguyên tắc, cơ chế và thẩm quyền xử lý”, ông Thắng thông tin.

Sau khi HĐND TP thông qua các nghị quyết khung, UBND TP sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá từng nhóm vấn đề cụ thể để xây dựng các nghị quyết chuyên đề hoặc các quyết định chuyên biệt nhằm giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài.

Chủ tịch UBND TP cho biết, ngay sau khi các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026 được thông qua, thành phố sẽ khẩn trương rà soát toàn bộ các trường hợp liên quan đến đất dịch vụ, giao đất không đúng thẩm quyền và các tồn tại lịch sử khác trong lĩnh vực đất đai.

“Tất cả các vấn đề liên quan đến đất đai mà các xã, phường đang gặp khó khăn, vướng mắc sẽ được rà soát, phân loại. Nội dung nào cần HĐND TP quyết nghị, chúng tôi sẽ báo cáo HĐND; nội dung nào thuộc thẩm quyền của thành phố theo Luật Thủ đô, UBND TP sẽ chủ động quyết định và tổ chức thực hiện ngay,” ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội bày tỏ tin tưởng rằng khi Luật Thủ đô chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng với hệ thống nghị quyết triển khai đồng bộ, nhiều tồn tại kéo dài liên quan đến đất đai trên địa bàn thành phố sẽ từng bước được tháo gỡ, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.