Ảnh minh họa.

Tại cuộc họp do Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng chủ trì, đại diện THACO trình bày phương án đầu tư bao gồm vùng trồng, phương thức tổ chức sản xuất và hướng tiêu thụ.

Cụ thể, doanh nghiệp đề xuất phát triển vùng nguyên liệu khoảng 4.600 ha tại Trà Linh và Trà Tập, trong đó hơn 1.200 ha dành cho sâm Ngọc Linh. Phần diện tích còn lại được bố trí cây lâm nghiệp và các loại dược liệu khác nhằm tạo hệ sinh thái trồng dưới tán rừng, thay vì tách riêng từng loại cây.

Đáng chú ý, THACO không chỉ dừng ở việc trồng sâm, mà đưa ra cách tổ chức theo chuỗi. Theo đó, doanh nghiệp dự kiến chủ động nguồn giống thay vì phụ thuộc vào thị trường; xây dựng vùng trồng tập trung, có quản lý đồng bộ; đầu tư chế biến để tạo sản phẩm cuối cùng, không chỉ dừng ở nguyên liệu; kết nối tiêu thụ, hướng tới thị trường có giá trị cao.

Song song với mô hình dưới tán rừng, doanh nghiệp cũng đề cập việc nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ kỹ thuật các hình thức trồng có kiểm soát trong nhà màng, nhằm nâng cao tỷ lệ sống và giảm rủi ro do điều kiện tự nhiên.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa UBND TP Đà Nẵng và Tập đoàn THACO. Ảnh: UBND TP Đà Nẵng

Lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng ghi nhận và đánh giá dự án phù hợp với định hướng phát triển kinh tế rừng, nhất là tại khu vực miền núi phía Tây thành phố. Thống nhất phát triển chuỗi liên kết trồng sâm và dược liệu; tổ chức sản xuất, chế biến với sản lượng lớn ổn định, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; xây dựng thương hiệu sâm Ngọc Linh xuất xứ Đà Nẵng.

Đồng thời lãnh đạo thành phố yêu cầu việc triển khai phải gắn với bảo vệ rừng tự nhiên, không làm thay đổi mục đích sử dụng rừng. Doanh nghiệp cần có phương án gắn kết với người dân địa phương, tạo sinh kế thay vì tách rời cộng đồng. Và phải bảo đảm tính bền vững dài hạn, không chạy theo mở rộng diện tích đơn thuần.

Bên cạnh đó, thành phố cũng lưu ý đến yếu tố thị trường, trong đó sản phẩm sâm Ngọc Linh cần được kiểm soát chất lượng chặt chẽ nếu muốn phát triển ở quy mô lớn.

Ngay trong quá trình trao đổi, phía Đà Nẵng đã chỉ ra các rào cản có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án. Trọng tâm vướng mắc nằm ở cơ chế quản lý rừng. Hiện chưa có quy định cụ thể về thuê môi trường rừng cho sản xuất dược liệu quy mô lớn, thiếu hướng dẫn về mô hình trồng dưới tán rừng tự nhiên, chưa rõ cách phân chia lợi ích giữa doanh nghiệp – Nhà nước – người dân.

Ngoài ra, các chính sách liên quan hệ thống quản lý chất lượng cũng được đặt ra, từ tiêu chuẩn giống, kiểm định chất lượng, truy xuất nguồn gốc.

Trên cơ sở các vướng mắc nêu trên, lãnh đạo thành phố cho biết Đà Nẵng đã kiến nghị Trung ương xem xét cơ chế thí điểm thuê môi trường rừng, xây dựng khung pháp lý cho phát triển dược liệu dưới tán rừng...

Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco). Ảnh: UBND TP Đà Nẵng

Đề xuất tại cuộc họp ngày 20/4 là kết quả của quá trình nghiên cứu kéo dài từ một năm trước. Trong năm 2025, THACO đã tiến hành khảo sát vùng trồng tại khu vực Trà Linh với quy mô khoảng 3.500 ha, trong đó một phần diện tích nằm ở độ cao trên 1.500 m – khu vực phù hợp với sinh trưởng của sâm Ngọc Linh. Song song, doanh nghiệp khảo sát để nghiên cứu phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến.

Đầu tháng 2/2026, tại buổi làm việc với UBND TP Đà Nẵng, doanh nghiệp chính thức đề xuất dự án phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu theo hướng bền vững, kèm theo lộ trình triển khai theo giai đoạn và phương án mở rộng vùng trồng khi điều kiện kỹ thuật cho phép.

Đến tháng 4/2026, phương án được cập nhật theo hướng mở rộng quy mô lên khoảng 4.600 ha và cụ thể hóa cách tổ chức sản xuất.

Theo định hướng của Đà Nẵng, phát triển dược liệu được gắn với khai thác giá trị kinh tế rừng theo hướng bền vững, không làm thay đổi mục đích sử dụng rừng. Các loại cây có giá trị cao, trong đó có sâm Ngọc Linh, được xác định là một trong những hướng đi trọng tâm tại khu vực miền núi.

Thành phố đặt mục tiêu hình thành vùng dược liệu tập trung, từng bước xây dựng thương hiệu sâm Ngọc Linh gắn với địa phương, đồng thời thu hút doanh nghiệp tham gia tổ chức sản xuất và chế biến.

Đi cùng với đó là các giải pháp kiểm soát thị trường. Các cơ quan chức năng được giao tăng cường quản lý giống, kiểm định chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn được xem là điều kiện để hạn chế tình trạng sâm giả, sâm kém chất lượng - vấn đề đã tồn tại nhiều năm và ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm.

Việc phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh quy mô lớn phụ thuộc vào khả năng hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến kinh tế dưới tán rừng. Khi các cơ chế này được làm rõ, các dự án có thể triển khai theo hướng đồng bộ hơn, từ vùng nguyên liệu đến chế biến.